رویترز گزارش داد همزمان با برقراری آتشبس میان اسرائیل و حزبالله در لبنان، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، راهی سوئیس شدهاند؛ اقدامی که میتواند آغازگر مذاکرات فنی برای تبدیل «تفاهم» تهران و واشینگتن به یک توافق دائمی باشد.
خبرگزاری رویترز به نقل از وبسایت اکسیوس گزارش داد ویتکاف راهی سوئیس شده تا به جرد کوشنر، داماد رییسجمهوری آمریکا، که از پیش در این کشور حضور دارد، بپیوندد. بر اساس این گزارش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، نیز قصد دارد روز شنبه به سوئیس سفر کند. به نوشته رویترز، این تحولات میتواند نشانه آغاز مذاکرات فنی میان دو طرف برای دستیابی به یک توافق دائمی باشد.
این تحرکات دیپلماتیک پس از برقراری آتشبس میان اسرائیل و حزبالله در لبنان صورت میگیرد؛ آتشبسی که پس از تشدید درگیریها برقرار شد و امیدها برای ادامه اجرای یادداشت تفاهم ۱۴ بندی جمهوری اسلامی و آمریکا را افزایش داده است. این توافق که اوایل هفته امضا شد، توقف درگیریها و آغاز یک دوره ۶۰ روزه برای حل اختلافات درباره برنامه هستهای ایران و سایر مسائل مورد اختلاف را پیشبینی میکند.
رویترز نوشت جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، به دلیل افزایش تنشها در لبنان، سفر برنامهریزیشده خود به سوئیس را لغو کرد. وزارت خارجه سوئیس نیز اعلام کرد مذاکرات به تعویق افتاده، اما مقدمات برگزاری آن همچنان ادامه دارد و این کشور آماده میزبانی و تسهیل گفتوگوهاست.
یک مقام ارشد آمریکایی به رویترز گفت آتشبس در لبنان حدود ساعت چهار بعدازظهر به وقت محلی اجرایی شد و مذاکرهکنندگان آمریکا و قطر با کمک جمهوری اسلامی در دستیابی به این توافق نقش داشتند. دو منبع نزدیک به حزبالله و یک مقام ارشد اسرائیلی نیز برقراری آتشبس را تایید کردند. این مقام اسرائیلی گفت اگر حزبالله حملهای انجام ندهد، اسرائیل نیز وارد جنگ نخواهد شد، هرچند نیروهایش را در منطقه تحت کنترل خود در جنوب لبنان حفظ خواهد کرد.
دو منبع امنیتی لبنان نیز اعلام کردند اسرائیل در نخستین ساعت پس از آغاز آتشبس حدود ۱۲ حمله هوایی انجام داد، اما پس از ساعت پنج عصر حمله دیگری ثبت نشد. وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد حملات اسرائیل از نیمهشب تا صبح جمعه ۴۷ کشته و ۹۷ زخمی برجای گذاشته است. ارتش اسرائیل نیز از کشته شدن چهار نظامی خود در لبنان خبر داد، اما جزئیات بیشتری منتشر نکرد.
رویترز تاکید کرد پایان درگیریها در لبنان یکی از شروط اجرای توافق گستردهتر میان حکومت ایران و آمریکا است. در همین حال، عراقچی در گفتوگوی تلفنی با وزیر خارجه پاکستان اعلام کرد آمریکا مسئول هرگونه نقض تعهدات خود در چارچوب این توافق، از جمله تعهد مربوط به پایان جنگ در لبنان، خواهد بود.
در همین حال، ژوزف عون، رییسجمهوری لبنان، حملات اخیر اسرائیل را محکوم کرد، اما گفت تشدید درگیریها مانع تلاشها برای دستیابی به آتشبس جامع نخواهد شد. وزارت خارجه آمریکا نیز اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، در تماس با عون بر ضرورت خلع سلاح حزبالله تاکید کرده و حمایت واشینگتن از یک لبنان «کاملاً دارای حاکمیت» را مورد تاکید قرار داده است. دو طرف همچنین درباره برگزاری دور جدید مذاکرات اسرائیل و لبنان در واشینگتن، از ۲۳ تا ۲۵ ژوئن، گفتوگو کردند.
رویترز نوشت جنگ ایران که از ۹ اسفند با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل آغاز شد، تاکنون دستکم هفت هزار کشته، عمدتاً در ایران و لبنان، بر جای گذاشته و موجب افزایش قیمت جهانی انرژی شده است. با این حال، پس از برقراری آتشبس در لبنان و امضای تفاهمنامه، قیمت نفت برنت در مسیر ثبت کاهش هفتگی حدود هشت درصدی قرار گرفت و انتقال نفت از طریق تنگه هرمز نیز افزایش یافت.
بر اساس این گزارش، نهادی که حکومت ایران برای مدیریت تنگه هرمز ایجاد کرده، اعلام کرده است در طول دوره مذاکرات مربوط به توافق موقت، از دریافت عوارض عبور کشتیها صرفنظر خواهد کرد. یادداشت تفاهم همچنین کاهش تحریمهای اقتصادی علیه ایران، آزادسازی دهها میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده، صدور معافیتهای فوری برای صادرات نفت ایران، ایجاد صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران و سایر مشوقهای مالی را پیشبینی میکند.
ترامپ نیز روز جمعه بار دیگر از این توافق دفاع کرد. او در حالی با انتقاد برخی از جمهوریخواهان کنگره روبهروست که مخالفان معتقدند برای پایان دادن به جنگ، امتیازهای زیادی به حکومت ایران داده است. ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت: «این جنگ ایران را تضعیف کرده است. ما از سر استیصال مذاکره نکردیم؛ ایران مجبور به مذاکره شد. آنها تمام شدهاند. ما دوره ۶۰ روزه را طی خواهیم کرد. آنها هیچ پولی دریافت نمیکنند؛ حتی ۱۰ سنت.»
