مقامهای یک اردوگاه آوارگان در شمال شرق جمهوری دموکراتیک کنگو اعلام کردند شمار مرگومیرها از اوایل ماه می به سطحی بیسابقه رسیده است. بسیاری از جانباختگان پیش از مرگ علائمی مانند تب، سردرد و استفراغ داشتهاند. این موضوع نگرانیها را درباره گسترش سریع ابولا افزایش داده است.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۹ خرداد گزارش داد دستکم ۳۰ نفر از اوایل ماه می تاکنون در اردوگاه کیگونزه در شهر بونیا، واقع در شمال شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، جان باختهاند.
مسئولان اردوگاه اعلام کردند چنین میزان مرگومیری در این اردوگاه سابقه نداشته و با توجه به علائم گزارش شده، احتمال میرود ابولا با سرعت در حال گسترش باشد.
تعیین علت دقیق مرگها تاکنون ممکن نشده است، زیرا بیماران و خانوادههای آنان تا پنجشنبه ۲۸ خرداد با انجام آزمایش روی افراد زنده یا جانباختگان مخالفت میکردند.
سخنگوی اردوگاه، یک پدر داغدار، منابع امدادی و یک فعال جامعه مدنی به رویترز گفتند همه قربانیان علائمی از جمله تب، سردرد و استفراغ داشتهاند. علائمی که با ابولا همخوانی دارد.
دزیره گرودیا باپی، سخنگوی اردوگاه، به رویترز گفت: «قبلا مردم اینگونه جان خود را از دست نمیدادند.»
مرگهای ثبتشده در اردوگاه کیگونزه با بیش از ۱۵ هزار ساکن، این نگرانی را ایجاد کرده که ابولا ممکن است در میان بیش از پنج میلیون آواره شرق کنگو بدون شناسایی در حال گسترش باشد، آن هم در شرایطی که کمبود امکانات بهداشتی و مقاومت برخی ساکنان در برابر آزمایشهای پزشکی، مهار بیماری را دشوارتر کرده است.
افزایش ناگهانی شمار قربانیان
دزجو ندروتسی اتین، رییس اردوگاه، گفت تنها در همین هفته ۱۰ نفر دفن شدهاند.
به گفته مسئولان اردوگاه، در شرایط عادی ماهانه تنها یک تا سه مورد مرگ در این محل ثبت میشد.
ژوستن زاناموزی، مدیر سازمان امدادی کاتولیک «کاریتاس»، گفت کارکنان این سازمان چندین جسد از جمله زنان و کودکان را مشاهده کردهاند و تلاش آنها برای جلب رضایت خانوادهها بهمنظور بررسی پزشکی اجساد با مخالفت روبهرو شده است.
مقامهای کنگو شیوع ابولا را ۲۵ اردیبهشت اعلام کردند اما گفتند مرگها از اوایل همان ماه آغاز شده بود.
گرودیا گفت کارکنان بهداشتی اکنون از پنج قربانی نمونهبرداری کردهاند و در انتظار نتایج آزمایشها هستند.
او افزود وبا نیز علائمی مشابه ابولا دارد و میتواند به سرعت در جوامع فقیر گسترش یابد.
یکی از ساکنان اردوگاه که دو فرزند خود را از دست داده است، به رویترز گفت: «مردم یکی پس از دیگری جان میبازند.»
کمبود امکانات بهداشتی و کاهش کمکها
چهار امدادگر به رویترز گفتند افزایش مرگومیر نشان میدهد جوامع آواره اکنون بیش از گذشته در معرض بیماریهایی مانند ابولا قرار گرفتهاند، زیرا بودجه برنامههای آب، بهداشت و
این خدمات برای مقابله با بیماریهایی مانند ابولا، حیاتی به شمار میروند.
دادههای سازمان ملل نشان میدهد بودجه اختصاصیافته به سرویسهای بهداشتی و ایستگاههای شستوشوی دست در کنگو، بین سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بیش از نصف شده و به حدود ۳۸ میلیون دلار رسیده است. همچنین تاکنون تنها ۲۱ درصد درخواست مالی ۸۰ میلیون دلاری امسال تامین شده است.
کنگو صدها اردوگاه برای غیرنظامیانی دارد که از جنگ گریختهاند و برخی از این اردوگاهها تا ۱۰۰ هزار نفر جمعیت دارند.
موارد مرگ ناشی از ابولا پیشتر در اردوگاه دیگری در استان ایتوری نیز ثبت شده است. استانی که بیش از ۹۰ درصد از حدود ۹۰۰ مورد تاییدشده ابتلا به ابولا را در خود جای داده است.
در اردوگاه کیگونزه، خانوادههای پرجمعیت در چادرهای پلاستیکی با فاصلهای بسیار کم از یکدیگر زندگی میکنند و کمبود سرویسهای بهداشتی از مشکلات اصلی ساکنان است.
گرودیا گفت: «چاههای فاضلاب خیلی سریع پر میشوند و مردم مجبورند با دست خالی آنها را تخلیه کنند.»
آمریکا در سالهای گذشته بزرگترین حامی برنامههای آب، بهداشت و فاضلاب در کنگو بوده است.
با این حال، چهار سازمان امدادی اعلام کردند پروژههای مرتبط با آوارگان در مناطق درگیر با ابولا، پس از کاهش بودجههای آمریکا محدود یا متوقف شدهاند.
دولت دونالد ترامپ از این کاهش بودجه دفاع کرده و گفته است منابع را بر «کمکهای بشردوستانه نجاتبخش با اولویت بسیار بالا» متمرکز کرده است.
واشینگتن همچنین اعلام کرده بیش از ۳۷۵ میلیون دلار کمک مستقیم برای مقابله با ابولا اختصاص داده است.
با وجود این، امدادگران هشدار میدهند که کاهش خدمات آب و بهداشت در اردوگاههای آوارگان، خطر گسترش بیماری را در یکی از آسیبپذیرترین مناطق کنگو افزایش داده است.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
