روزنامهنگار
در پی سرکوب خشونتبار اعتراضها به مقررات سختگیرانه پوشش زنان در هرات، گروههایی از شهروندان افغانستان در فراخوانی از مردم سراسر این کشور خواستند جمعه ۲۲ خرداد، پس از نماز جمعه، تظاهرات کنند. در اعتراضهای روزهای گذشته دستکم دو نفر، از جمله یک کودک، کشته شدند.
نیروهای طالبان در روزهای گذشته موجی از بازداشت زنان و دختران جوان را به اتهام «حجاب نامناسب» آغاز کردهاند.
بر اساس پیامهای ارسال شده به افغانستاناینترنشنال بسیاری از خانوادهها همچنان از محل نگهداری و وضعیت بازداشتشدگان بیخبرند.
با توجه به بیانیه فرماندهی پلیس هرات که یک روز پس از سرکوب اعتراضات سهشنبه منتشر شد، نگرانیها درباره شدت یافتن سرکوب و برخورد نیروهای مسلح با معترضان در تظاهرات احتمالی جمعه شدت گرفته است.
این بیانیه گزارشها درباره بازداشت زنان و شلیک به معترضان را رد و همزمان تهدید کرد: «پلیس در برابر هر اقدامی که امنیت عمومی را مختل کند، رویکردی جدی، شرعی و اصولی دارد.»
منابع محلی به افغانستاناینترنشنال گفتند که طالبان پس از سرکوب اعتراضات، خانهها و بیمارستانها را برای یافتن معترضان تفتیش میکند.
یک منبع محلی آگاه که به شرط ناشناس ماندن مصاحبه کرد، به ایراناینترنشنال گفت پس از انتقال زنان و دختران بازداشتشده به زندان، تلفنهای همراهشان ضبط شد.
به گفته این منبع، شماری از زنان همان لحظات نخست تلاش کردند با خانوادههایشان تماس بگیرند اما ماموران طالبان اجازه تماس به آنان ندادند.
افزون بر این، منابع محلی از بررسی تلفنهای هوشمند شهروندان بهدست نیروهای طالبان خبر دادند.
یکی از این منابع که بهدلیل ترس از تلافیجویی طالبان نخواست نامش فاش شود، به افغانستاناینترنشنال گفت که صبح چهارشنبه ۲۰ خرداد تلفن معلمان تعدادی از مدرسههای هرات بازرسی و سه معلم بازداشت شدند.
بهگفته این منبع، طالبان فعالیت این معلمان در شبکههای اجتماعی را بررسی کردند.
اعتراضها چطور آغاز شد
اداره امر به معروف طالبان هرات ۱۵ خرداد بر اساس اطلاعیهای منتسب به ریاست این نهاد به زنان هشدار داد که اگر «با چهره نمایان و آرایش» در فضای عمومی حضور یابند با آنها برخورد خواهد شد.
در این اطلاعیه، که نسخهای از آن در اختیار افغانستاناینترنشنال قرار گرفته، به آیاتی از سوره احزاب و همچنین روایتها و احادیثی از منابع مذهبی اهل سنت، از جمله «الجامع الصحیح» امام بخاری، «صحیح مسلم» نوشته مسلم بن حجاج نیشابوری و «فتاوای منبعالعلوم» استناد شده است.
در پایان این اطلاعیه آمده است: «آن عده از زنان و خواهران مسلمان که حجاب اسلامی را رعایت نمیکنند، توسط گروه گشت محتسبین ریاست امر به معروف و نهی از منکر جمعآوری شده و به محبس انتقال داده میشوند، آنگاه هیچکس حق گلایه و شکایت را ندارد.»
این اطلاعیه بهروشنی توضیح نمیدهد منظور طالبان از «حجاب اسلامی» چیست، اما در روایتهای ذکرشده در آن بر ضرورت پوشاندن «گریبانها و سینهها و سر و گردن» تاکید و استفاده زنان از عطر، معادل «زنا» عنوان شده است.
همزمان با انتشار این اطلاعیه، یک فایل صوتی نیز میان شهروندان هرات دستبهدست شد که در آن صدای مردی شنیده میشود که میگوید این تصمیم پس از نشست والی طالبان در هرات با مسئولان ریاست امر به معروف گرفته شده و مسئولان محلی و امامان مساجد موظفاند اجرای آن را به مردم ابلاغ کنند.
با اجرای این تهدیدها و بازداشت شماری از زنان و دختران در هرات، نخستین اعتراضها در جبرئیل، منطقهای در هرات، شکل گرفت.
«تحصیل، کار، آزادی»
رسانه افغانستانی رخشانه، نوشت که با وجود حضور گسترده نیروهای امنیتی طالبان، حدود ۷۰ نفر در تظاهرات روز سهشنبه ۱۹ خرداد شرکت کردند و شعارهایی از جمله «تحصیل، کار، آزادی» سر داند. آنها همچنین بازداشت خودسرانه زنان را محکوم کردند.
یکی از ساکنان هرات به این رسانه گفت: «مردم میترسیدند، با این حال بیرون آمدند.»
شاهدان عینی به افغانستاناینترنشنال گفتند که نیروهای مسلح طالبان در واکنش به این تجمع به سوی جمعیت تیراندازی کردند و سپس واحدهای ویژه را برای پراکنده کردن تجمع به محل فرستادند.
گاردین به نقل از منابع محلی نوشت که در اعتراضهای روز سهشنبه دو نفر کشته، سه نفر زخمی و دستکم ۱۳ نفر دیگر پس از ضربوجرح از سوی مقامها بازداشت شدند.
تاکنون کشته شدن یک زن و یک کودک تایید شده است. سیبیاس به نقل از یک پزشک در بیمارستانی محلی نوشت که دستکم سه نفر با زخم گلوله برای درمان به بیمارستان محل کار او منتقل شدند.
هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) چهارشنبه در بیانیهای تایید کرد که دستکم یک پسر نوجوان بر اثر شلیک گلوله نیروهای طالبان کشته شده و چندین نفر دیگر نیز زخمی شدهاند. این نهاد گفت گزارشها درباره کشتهشدن یک فرد دیگر همچنان در دست راستیآزمایی است.
بهگفته یوناما، تمامی زنان بازداشتشده در اعتراضها ۱۹ خرداد آزاد شدند، اما پیامدهای بازداشت خودسرانه برای آنان و خانوادههایشان عمیق و ماندگار است.
بر اساس ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند، نیروهای طالبان به سوی معترضان آتش میگشایند و آنان را با چوب میزنند. در این ویدیوها دیده میشود معترضان با پرتاب سنگ مقابله میکنند و همزمان شعار «تحصیل، کار، آزادی» سر میدهند.
امتداد زن، زندگی، آزادی
در پی این اعتراضها، موجی از همبستگی زنان ایرانی با زنان افغان در شبکههای اجتماعی، بهویژه ایکس، شکل گرفت. زنان ایرانی با انتشار پیامهای حمایتی و تکرار شعار «زن، زندگی، آزادی» تاکید کردند که در کنار زنان افغان میایستند.
جاستینا، رپر ایرانی، در ایکس نوشت: «من بهعنوان یک ایرانی کنار تمام زنان رنجدیده و سرکوبشده افغانستان میایستم، همانطور که آنها کنار ما بودند و خواهند بود.»
کاربری به نام گیسو تاکید کرد: «حق زنان، حق زندگی و حق آزادی، حقوقی نیست که فقط برای ایران فریاد بزنیم. من هم کنار مردم رنجدیده افغانستان و مخصوصا زنان شجاع افغانستان میایستم. روایاتشان را که میخوانم، همان رنجی را میبینم که ما هم بردهایم.»
کاربری به نام هدا به پیوند شعارهای زنان ایران و افغانستان اشاره کرد: «زنان در هرات میگویند تحصیل، کار، آزادی و ما در ایران گفتیم زن، زندگی، آزادی. خواستهها چقدر آشناست.»
کاربری به نام ژینوس «جغرافیای رنج» زنان ایران و افغانستان را یکی خواند و نوشت: «جغرافیای رنج ما یکیست، همانطور که افق آزادیمان. قلب افغانستان در تاریکی تحمیلی این روزها روشن خواهد ماند؛ ما کنار هم میایستیم.»
زندگی زنان زیر سایه وحشت طالبانی
شماری از زنان هرات با ارسال پیامهای صوتی و ویدیویی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که برخورد خشونتبار طالبان و بازداشتهای اخیر به دلیل نوع پوشش، فضای ترس را در زندگی روزمره زنان در این ولایت تشدید کرده است. برخی از این زنان همچنین میگویند که در زندان طالبان شکنجه شدهاند.
یک زن ساکن هرات به افغانستاناینترنشنال گفت با وجود داشتن «پوشش مناسب»، نیروهای طالبان او را بازداشت، شکنجه و تحقیر کردهاند.
این زن، که با گریه از تجربه بازداشت خود سخن میگفت، افزود: «روز شنبه در جاده لیلامی بازداشت شدم و دو روز و یک شب در زندان بودم. مرا شکنجه و تحقیر کردند. ما زنان حتی اجازه بیرون رفتن از خانه را نداریم.»
زن دیگری که در اعتراضات شرکت داشت، به تلاش طالبان در «ایجاد فضای وحشت» اشاره کرد و گفت هدف نهایی آنها «محروم کردن زنان از حضور در جامعه است».
یک معلم زن در هرات به افغانستان اینترنشنال گفته است که شدت برخوردهای طالبان به حدی رسیده که حتی دانشآموزان دختر خردسال نیز از ترس بازداشت، حجاب مورد نظر این گروه را رعایت میکنند.
طالبان از زنان چه میخواهد؟
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، زنان و دختران تقریبا از همه عرصههای زندگی عمومی محروم شدهاند: مدارس، دانشگاهها، بیشتر مشاغل و حتی پارکها.
وزارت عدلیه طالبان اواخر مرداد ۱۴۰۳ دستورالعمل «امر به معروف و نهی از منکر» را منتشر کرد که بخش عمده آن به محدودیتهای اعمالشده از سوی این گروه علیه زنان و نحوه حضور آنها در فضاهای عمومی اشاره دارد.
این سند «ستر تمام بدن و پنهان کردن روی» را برای زنان «لازم» میداند، آنها را از پوشیدن لباسهای نازک، کوتاه و چسبان منع میکند، به زنان بالغی که برای «حاجت ضروری» از خانه خارج میشوند امر میکند که صدایشان را «نامحرم» نشنود و شنیده شدن صدای زن از درون خانه را از «منکرات خاص» میشمارد. این سند همچنین رانندگان وسایل نقلیه عمومی را از پخش موسیقی و سوار کردن زنانی که «بدون محرم شرعی عاقل و بالغ» در فضای عمومی حاضر شدهاند، منع میکند.
این بار، مردان در کنار زنان
بخشی از روایتهای ذکرشده در اطلاعیه طالبان خطاب به مردان است. در یکی از احادیث، به نقل از کتاب «مُسند احمد بن حنبل»، آمده است که بهشت بر «دیوث؛ یعنی کسی که ناپاکی و فحشا را در خانواده خود میپذیرد» حرام است.
در ویدیویی که رسانههای محلی از اعتراضهای سهشنبه منتشر کردهاند، پسر جوانی دیده میشود که از ناحیه پا زخمی شده، به نظر میرسد بیهوش است و افرادی به او کمک میکنند.
در ویدیوها و تصاویر دیگر نیز مردان در کنار زنان در تجمعهای خیابانی حضور دارند و با ماموران طالبان درگیر شدهاند.
یک فعال حقوق زنان افغانستان که در اعتراضهای پیشین علیه محدودیتهای طالبان شرکت کرده و اکنون در آمریکا زندگی میکند، به ایراناینترنشنال گفت حضور مردان در کنار زنان در اعتراضهای هرات، این دور از اعتراضها را از تجمعهای پیشین متمایز کرده است.
او افزود در اعتراضهای قبلی، مردان عمدتا در صحنه اعتراضهای خیابانی زنان برای بازپسگیری حقوقشان حضور نداشتند، اما همراهی آنان با زنان معترض در هرات، تحولی مهم در روند اعتراضها علیه طالبان به شمار میرود.
خانواده یکی از زنان بازداشتشده به افغانستاناینترنشنال گفت مردانی که برای پیگیری وضعیت بازداشتشدگان به زندان یا اداره امر به معروف طالبان مراجعه کرده بودند، با توهین و تحقیر روبهرو شدند. به گفته این منبع، ماموران طالبان آنان را با الفاظی چون «بیغیرت» و «بیحیثیت» خطاب کردند و گفتند که در «جامعه اسلامی» از مراقبت از زنان خانواده خود ناتوان بودهاند.
این منبع گفت: «از مردان خانوادههای زنان بازداشتشده تعهد گرفتند و به آنان هشدار دادند که اگر چنین مواردی دوباره تکرار شود، علاوه بر زنان، مردان خانواده نیز بازداشت خواهند شد.»
این قانون در صورت تصویب، به وزیر کشور بریتانیا امکان میدهد برخی سازمانهای مرتبط با دولتها، از جمله سپاه پاسداران، را بهعنوان تهدیدی برای امنیت ملی معرفی کند. این لایحه ممکن است از ماه آینده میلادی اجرایی شود.
سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی شماری از کشورها از جمله آمریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا قرار دارد اما بریتانیا تا کنون از انجام چنین کاری خودداری کرده است.
دیوید هنسن، وزیر مشاور در امور امنیت ملی وزارت کشور بریتانیا، در پاسخ به پرسش اعضای مجلس اعیان گفت دولت بریتانیا «کاملا از تهدیدهای ناشی از حکومت ایران در خاک بریتانیا آگاه است».
او افزود: «ما تهدیدهای ایران را بسیار جدی میگیریم و به نظارت بر آن ادامه خواهیم داد.»
هنسن گفت لایحه امنیت ملی که سهشنبه به پارلمان ارائه شد، اختیار تازهای به وزیر کشور میدهد تا نهادهایی را که در فعالیتهای تهدیدآمیز مرتبط با دولتهای خارجی مشارکت دارند، تعیین و مشمول محدودیت کند.
او تاکید کرد دولت بریتانیا میخواهد این لایحه هرچه سریعتر به قانون تبدیل شود تا وزیر کشور اختیار لازم را برای تصمیمگیری درباره تهدیدات دولتی داشته باشد.
به گفته هنسن، در صورت تصویب این لایحه در هر دو مجلس، محکومان مرتبط با این تهدیدها ممکن است با مجازات حداکثر ۱۴ سال حبس روبهرو شوند.
شماری از اعضای مجلس اعیان بریتانیا در این جلسه از ارائه این لایحه استقبال کردند.
جان کرایر، عضو مجلس اعیان بریتانیا، با اشاره به محکومیت دو نفر در ارتباط با حمله به خبرنگار ایراناینترنشنال گفت: «خوشحالم که دولت در حال ارائه این لایحه است، اما این اقدام بسیار دیر انجام میشود.»
او تاکید کرد که نیروهای نیابتی و عوامل سپاه پاسداران به یهودیان بریتانیا و نهادهای یهودی حمله کردهاند.
هنری بلینگهام، عضو مجلس اعیان بریتانیا، نیز با استقبال از لایحه تهدیدات امنیتی گفت استفاده از نیروهای نیابتی، که به گفته او «کشورهایی مانند جمهوری اسلامی آشکارا پشت آنها پنهان میشوند»، خسارتهای گستردهای به همراه دارد.
او افزود موضوع فقط سپاه پاسداران نیست، بلکه گروه مرتبط با حکومت ایران، «حرکت اصحاب الاسلامیه»، نیز مسئولیت برخی از حملات اخیر یهودستیزانه را بر عهده گرفته است.
استوارت پولاک، عضو مجلس اعیان بریتانیا، با اشاره به گزارشها درباره ارتباط برخی موسسات خیریه در بریتانیا با سپاه پاسداران گفت: «موضوع فقط سپاه پاسداران و فعالیتهای آن نیست، بلکه مسائلی است که در حوزه موسسات خیریه در این کشور جریان دارد.»
او ابراز امیدواری کرد این قانون بتواند به این موضوع نیز بپردازد و گفت از داخل بریتانیا، از جمله با استفاده از پول مالیاتدهندگان بریتانیایی، برای کمک به سپاه پاسداران منابع مالی جمعآوری میشود.
کدام کشورها سپاه را سازمانی تروریستی میدانند؟
در سالهای اخیر و بهویژه پس از انقلاب ملی ایرانیان، کنشگران و مخالفان جمهوری اسلامی با اشاره به نقش این نهاد نظامی در سرکوب معترضان در داخل کشور و همچنین دست داشتن آن در طراحی و اجرای حملات تروریستی در بسیاری از کشورهای جهان، بارها خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی شدهاند.
بحرین و عربستان سعودی از اولین کشورهایی بودند که در پاییز ۱۳۹۷ سپاه پاسداران را در لیست سازمانهای تروریستی قرار دادند.
ایالات متحده نیز در فروردین ۹۸ سپاه پاسداران را یک سازمان تروریستی معرفی کرد. این اولین بار بود که دولت آمریکا یک نیروی نظامی رسمی وابسته به یک دولت حاکم را تروریستی اعلام میکرد.
دولت پاراگوئه اردیبهشت سال جاری رسما سپاه پاسداران را بهعنوان سازمان تروریستی معرفی کرد.
دولت کانادا نیز خرداد گذشته اعلام کرد سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی طبقهبندی خواهد کرد.
خبرگزاری دولتی ایرنا در واکنش به این اقدام استرالیا، آن را «خصمانه و ضدایرانی» توصیف کرد.
دولت اکوادور ۲۵ شهریور سپاه پاسداران، حماس و حزبالله لبنان را بهعنوان «گروههای تروریستی و جنایتکار سازمانیافته» معرفی کرد.
در استرالیا، دولت ۱۶ آذر سپاه پاسداران را در فهرست «تروریسم دولتی» قرار داد و اعلام کرد این نهاد نظامی-امنیتی جمهوری اسلامی مسئول طراحی حملات علیه جامعه یهودیان این کشور در سال ۲۰۲۴ بوده است.
در آرژانتین نیز، خاویر میلی، رییسجمهوری این کشور، ۲۷ دی با امضای فرمانی نیروی قدس سپاه پاسداران و ۱۳ فرد مرتبط با شاخه برونمرزی سپاه پاسداران را «تروریستی» اعلام کرد.
به این ترتیب در صورت اضافه شدن اتحادیه اروپا، میتوان گفت به جز بریتانیا، سپاه پاسداران در لیست سازمانهای تروریستی تمام کشورهای بلوک غرب قرار گرفته است.
رویترز پنجشنبه ۲۱ خرداد نوشت ذخایر بنزین در اکثر جایگاههای سوخت سواستوپل، بزرگترین شهر کریمه، به پایان رسیده و میزان سوخت موجود حتی پاسخگوی نظام سهمیهبندی اعمالشده در هفتههای اخیر نیست.
در شهر ساحلی یِوپاتوریا نیز صفهای طولانی مقابل تنها جایگاه فعال سوخت مشاهده شده است.
مقامهای محلی در این شبهجزیره که از سال ۲۰۱۴ تحت کنترل روسیه قرار دارد، علاوه بر بحران سوخت، از کمبود برخی اقلام غذایی نیز خبر دادهاند.
اوکراین طی ماههای اخیر حملات پهپادی خود به خطوط تامین و زیرساختهای مرتبط با کریمه را افزایش داده است.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
رویترز در ادامه نوشت گزارشها از کمبود سوخت در ۱۳ منطقه روسیه حکایت دارند، اما تاکنون تنها کریمه و دو منطقه در سیبری بهطور رسمی این موضوع را تایید کردهاند.
در مقابل، مقامهای سایر مناطق روسیه اعلام کردهاند وضعیت تامین سوخت تحت کنترل است و بخشی از اختلالات ناشی از خریدهای هیجانی مردم بوده است. مسکو نیز وجود هرگونه مشکل در شبکه توزیع سوخت را رد کرده است.
در همین حال، بانک دولتی اسبربانک هشدار داد افزایش قیمت سوخت میتواند فشارهای تورمی بر اقتصاد روسیه را تشدید کند.
در ماههای اخیر، ادامه جنگ اوکراین و نبود چشماندازی روشن برای پایان آن، به نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی و امنیتی این مناقشه در اروپا دامن زده است.
چالشهای تامین سوخت در کریمه
۲۰ خرداد، میخاییل رازووژایف، فرماندار مورد حمایت روسیه در سواستوپل، اعلام کرد کامیونهای حامل سوخت بهدلیل حملات اوکراین و اختلال در مسیرهای حملونقل نتوانستهاند محمولههای خود را به این شهر برسانند.
او افزود از این رو، طرح توزیع بنزین سهمیهبندیشده در سواستوپل به تعویق افتاده است.
به گزارش رویترز، بخش عمده سوخت مورد نیاز کریمه از طریق شبکه جادهای و ریلی مناطق تحت کنترل روسیه در شمال این شبهجزیره تامین میشود؛ مسیرهایی که در ماههای اخیر بارها هدف حملات پهپادی اوکراین قرار گرفتهاند.
همچنین انتقال سوخت به پایانه نفتی فئودوسیا در کریمه که پیشتر با استفاده از قایقهای باری انجام میشد، پس از حمله اوکراین به این تاسیسات در ماه آوریل متوقف شده است.
رازووژایف در ادامه اظهارات خود اعلام کرد سواستوپل شب گذشته هدف حملات پهپادی اوکراین قرار گرفت. به گفته او، این حملات خسارات محدودی بر جای گذاشت و سامانههای پدافندی موفق شدند ۳۳ پهپاد را سرنگون کنند.
فرماندار مورد حمایت روسیه در منطقه خرسون نیز از وارد آمدن خسارات به برخی پلهای این منطقه در پی حملات اوکراین خبر داد.
رویترز به نقل از مقامهای روسیه گزارش داد حملات شبانه اوکراین به جنوب روسیه باعث وقوع آتشسوزی در پالایشگاه نفت آفیپسکی شد. مقامهای محلی اعلام کردند این آتشسوزی مهار و بهطور کامل خاموش شده است.
۱۵ خرداد، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در نامهای سرگشاده خطاب به ولادیمیر پوتین، همتای روسی خود، پیشنهاد کرد رهبران دو کشور برای پایان دادن به بیش از چهار سال نبرد خونبار با یکدیگر دیدار کنند.
پوتین ۱۶ خرداد این پیشنهاد را رد کرد و گفت در مقطع کنونی، دلیلی برای دیدار با زلنسکی وجود ندارد.
این جوایز شامگاه چهارشنبه ۲۰ خرداد در مراسمی با حضور اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع و ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، اهدا شدند.
روزنامه ماکور ریشون پنجشنبه ۲۱ خرداد گزارش داد در میان طرحهای برگزیده، منظومه ماهوارههای شناسایی «اوفک»، مجموعهای از سامانههای جنگ الکترونیک برای حفظ برتری نیروی هوایی اسرائیل و همچنین یک سامانه تسلیحاتی ویژه که در عملیات علیه حکومت ایران مورد استفاده قرار گرفت، دیده میشود.
بر اساس این گزارش، مراسم جایزه امنیت اسرائیل در سال جاری با تمرکز بر کارزارهای نظامی اخیر علیه جمهوری اسلامی برگزار شد.
در این مراسم همچنین رومان گوفمن، رییس جدید موساد، دیوید زینی، رییس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی اسرائیل (شینبت) و دیگر مقامهای ارشد امنیتی این کشور حضور داشتند.
این مراسم در شرایطی برگزار شد که تنشها در منطقه همچنان ادامه دارد و سرنوشت آتشبس میان جمهوری اسلامی و آمریکا در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
پایگاه خبری واینت ۲۱ خرداد نوشت همزمان با افزایش درگیریها میان آمریکا و جمهوری اسلامی، اسرائیل در حالت آمادهباش قرار گرفته و خود را برای احتمال آغاز مجدد نبرد آماده میکند.
در ادامه، پنج پروژهای که جایزه امنیت اسرائیل در سال ۲۰۲۶ را به خود اختصاص دادند، معرفی میشوند.
سلاح پیشرفته علیه جمهوری اسلامی
ماکور ریشون گزارش داد یکی از پروژههای برگزیده، یک سامانه تسلیحاتی پیشرفته ساخت اسرائیل است که در جریان رویارویی با جمهوری اسلامی به کار گرفته شد و دستاوردهای عملیاتی قابل توجهی به همراه داشت.
این جایزه به نیروی هوایی اسرائیل، وزارت دفاع و شرکت تسلیحاتی رافائل تعلق گرفت.
سامانه عملیاتی محرمانه برای موساد
به گزارش ماکور ریشون، این سامانه امکان توسعه چشمگیر ظرفیتهای اطلاعاتی و عملیاتی موساد را در طیف گستردهای از ماموریتها فراهم میکند و نمادی از «نوآوری فناورانه و جسارت عملیاتی بیسابقه و پیشرو» به شمار میرود.
این جایزه به موساد، نیروی هوایی و صنایع هوافضای اسرائیل اختصاص یافت.
پروژه عملیاتیسازی ماهوارههای «اوفک ۱۳» و «اوفک ۱۹»
این ماهوارهها به دستگاه امنیتی اسرائیل امکان میدهند در هر زمان به اطلاعات و دادههای اطلاعاتی باکیفیت و قابل اعتماد دسترسی داشته باشد.
ماکور ریشون نوشت ماهوارههای اوفک از نظر عملکرد، حجم و وزن یک جهش فناورانه محسوب میشوند.
این جایزه به صنایع هوافضا، وزارت دفاع و واحد ۹۹۰۰ در سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل اعطا شد.
توسعه فناوری سازمان اطلاعات ارتش
به گزارش ماکور ریشون، این پروژه برای حل «یک مساله عملیاتی محرمانه» طراحی شده است و راهحلهایی پیچیده، نوآورانه و دقیق ارائه میکند که مدتها دستگاه امنیتی اسرائیل را درگیر کرده بود.
این جایزه به واحد ۸۲۰۰، بخش تحقیقات سازمان اطلاعات ارتش و همچنین صنایع هوافضای اسرائیل تعلق گرفت.
سامانه جنگ الکترونیک
یکی دیگر از پروژههای برگزیده جایزه امنیت اسرائیل ۲۰۲۶، توسعه سامانههای پیشرفته جنگ الکترونیک با هدف حفظ برتری هوایی ارتش اسرائیل بود.
ماکور ریشون با استناد به اظهارات مقامهای اسرائیلی گزارش داد این پروژه مجموعهای از فناوریهای نوآورانه و منحصربهفرد را در بر میگیرد که یک دستاورد کمسابقه در سطح جهانی محسوب میشود و توانمندیهای عملیاتی گستردهای را در تمامی جبهههای نبرد در اختیار این کشور قرار داده است.
بر اساس این گزارش، این سامانهها در میدان نبرد مورد آزمایش عملی قرار گرفتند و نقش مهمی در جلوگیری از رهگیری و انهدام هواگردهای سرنشیندار ایفا کردهاند.
مقامهای اسرائیلی از این فناوری بهعنوان یکی از عوامل کلیدی در حفظ آزادی عمل نیروی هوایی در کارزارهای اخیر یاد کردهاند.
این جایزه به اداره پژوهش و توسعه تسلیحات و زیرساختهای فناوری وزارت دفاع، موساد، نیروی هوایی، شرکت الیسرا از زیرمجموعههای شرکت البیت سیستمز، شرکت رافائل و واحد ۸۲۰۰ سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل تعلق گرفت.
کاتز: رویارویی با جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد
وزیر دفاع اسرائیل در مراسم اعطای جایزه امنیت سال ۲۰۲۶ اعلام کرد رویارویی با جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد و اسرائیل برای هرگونه سناریوی احتمالی آماده است.
کاتز ادامه داد: «هنوز تا پایان نبرد با ایران فاصله زیادی باقی مانده است. اگر ایران به اسرائیل حمله کند، با پاسخی سخت روبهرو خواهد شد؛ همانگونه که در روزهای اخیر شاهد آن بودیم. ارتش اسرائیل برای اجرای حملات گسترده در ایران آمادگی کامل دارد.»
او همچنین نقش فناوریهای نظامی و دفاعی اسرائیل را در موفقیتهای عملیاتی این کشور برجسته دانست و گفت توانایی تجهیز نیروهای نظامی به پیشرفتهترین سامانههای دفاعی و تهاجمی جهان که حاصل توسعه فناوریهای بومی است، یکی از عوامل اصلی قدرت اسرائیل به شمار میرود.
رییسجمهوری اسرائیل نیز در این مراسم، نقش خلاقیت، جسارت و نوآوری را در موفقیتهای امنیتی و نظامی این کشور برجسته دانست.
هرتزوگ تاکید کرد در شرایط کنونی، ارزش نوآوریها و دستاوردهای فناورانه اسرائیل «بینهایت و غیرقابل اندازهگیری» است.
جایزه امنیت اسرائیل به ابتکار دیوید بنگوریون، اولین نخستوزیر این کشور، پایهگذاری شد تا از نقش دانشمندان، پژوهشگران و متخصصان در توسعه توانمندیهای دفاعی و امنیتی اسرائیل قدردانی شود.
در طول دهههای گذشته، شماری از مهمترین دستاوردهای نظامی و فناوری اسرائیل موفق به دریافت این جایزه شدهاند که از جمله میتوان به سامانههای دفاع موشکی «پیکان»، «گنبد آهنین» و «فلاخن داوود» اشاره کرد.
در این پیام گفته شده است دو طرف «دیدگاههای عمیقی درباره موضوعات مورد علاقه مشترک تبادل کردند و بر سر مجموعهای از مسائل مهم و مشترک به اجماعدست یافتند»؛ توافقهایی که نشاندهنده عزم دو کشور برای تعمیق هرچه بیشتر روابط دوجانبه است.
شی با اشاره به آینده روابط چین و کره شمالی گفت که آماده است بر اساس «منافع بنیادین و بلندمدت» با کیم همکاری کند تا روابط دوجانبه را «بهطور مستمر حفظ و تقویت کند» و سهم بیشتری در صلح و توسعه منطقهای و جهانی داشته باشد.
او همچنین گفت این سفر «با موفقیت به پایان رسیده» و روابط دو کشور وارد «مرحلهای جدید در تاریخ» شده است. شی در ادامه ابراز امیدواری کرد که بار دیگر با کیم دیدار کند.
شی جینپینگ از روز دوشنبه تا سهشنبه در پیونگیانگ حضور داشت. این نخستین سفر او به کره شمالی در هفت سال گذشته بود. خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، گزارش داد که شی گفته است این سفر به درک عمیقتر و جامعتری میان دو کشور منجر شده و مسیر روشنتری برای توسعه روابط فراهم آورده است.
براساس گزارش رسانههای دولتی هر دو کشور، دو رهبر توافق کردند همکاریها را در حوزههای سیاسی، اقتصادی، تجاری و فرهنگی گسترش دهند و در عین حال ارتباطات راهبردی میان دولتهای خود را تقویت کنند.
شینهوا نوشت: «همکاری عملی در حوزههایی مانند کشاورزی، فناوری و ساخت و ساز، نیروی محرکه مهمی برای توسعه روابط چین و جمهوری دموکراتیک خلق کره است.»
رسانههای رسمی چین همچنین اعلام کردند که دو کشور باید از بازگشایی کامل گذرگاههای مرزی و ازسرگیری پروازهای غیرنظامی و قطارهای بینالمللی مسافربری حداکثر بهره را ببرند.
در گزارشهای دیگری که خبرگزاری دولتی کره شمالی چهارشنبه منتشر کرد، آمده است که دو رهبر در برج دوستی چین و کره در پیونگیانگ، یادبودی برای سربازان چینی کشتهشده در جنگ کره، ادای احترام کردند و همچنین از یک مدرسه آموزش سیاسی برای کادرهای حزبی بازدید به عمل آوردند.
نیویورکتایمز در گزارشی که شامگاه سهشنبه ۱۹ خرداد منتشر کرد، نوشت آمریکا پیشنهاد کرده مذاکرات مفصل با جمهوری اسلامی تابستان پیشِ رو در سوئیس برگزار شود.
به گفته این مقامها و دیپلماتها، گفتوگوها در حال حاضر به چهار محور اصلی شامل تعلیق ۲۰ ساله هرگونه غنیسازی اورانیوم، همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای رقیقسازی اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی، برچیدن سه سایت نطنز، فردو و اصفهان و موافقت تهران با بازرسیهای سرزده آژانس رسیده است.
به نوشته نیویورکتایمز، هنوز روشن نیست که تازهترین تحولات، از جمله اظهارات سهشنبه ترامپ مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی یک بالگرد آمریکایی را در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون کرده و ایالات متحده ناچار به پاسخگویی خواهد بود، آیا مذاکرات را به عقب خواهد راند یا نه.
این رسانه نوشت: «ایالات متحده ماههاست از ایران خواسته است بپذیرد دستکم به مدت ۲۰ سال هیچگونه غنیسازی اورانیوم انجام ندهد. ایرانیها در مقابل پیشنهاد توقف ۱۰ ساله را مطرح کردهاند، اما مقامهای آمریکایی معتقدند آنها در نهایت به ۱۵ سال رضایت خواهند داد.»
به گفته دو مقام آمریکایی آشنا با مذاکرات، ایالات متحده با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد بازرسی سازمان ملل، همکاری خواهد کرد تا ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را رقیق کند.
مقامهای آمریکایی برای خود نقشی فعال در جابهجایی و مدیریت مواد هستهای در نظر گرفتهاند؛ چیزی که ایران همواره آن را ممنوع کرده است. مقامهای ایرانی میگویند ایالات متحده تنها نقش ناظر خواهد داشت.
ایالات متحده میخواهد بازرسان بینالمللی بتوانند هر زمان و در هر نقطهای در داخل ایران، بازرسی «سرزده» انجام دهند. روشن نیست دولت ایران با این موضوع موافقت خواهد کرد یا نه.
این گزارش همچنین اشاره میکند که هرچند ایالات متحده خواستار برچیدن سه سایت هستهای اصلی نطنز، فردو و اصفهان شده است، جمهوری اسلامی درباره برچیدن دو مرکز گفتوگو کرده است و اصرار دارد یکی از آنها را باز و فعال نگه دارد. به نوشته نیویورکتایمز، این موضوع از جمله موارد مشکلساز در روند گفتوگوهای جاری است.
این گزارش میافزاید: «گفتوگوها در وضعیتی بسیار حساس قرار دارند. جمهوری اسلامی و اسرائیل، یکشنبه و دوشنبه با یکدیگر تبادل آتش کردند و ترامپ گفت یک بالگرد تهاجمی آپاچی ارتش آمریکا، دوشنبه در نزدیکی سواحل عمان سرنگون شده است. خدمه این بالگرد نجات یافتند.»
نیویورکتایمز سفر استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییسجمهوری آمریکا و جرد کوشنر، دیگر عضو تیم مذاکرهکننده آمریکا، به آزمایشگاه فوقمحرمانه هستهای در ایالت تنسی را نشانهای از آماده شدن ایالات متحده برای چگونگی برخورد با ذخایر ۱۱ تنی اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی ارزیابی کرده است.
دو مقام آمریکایی به این روزنامه گفتند کانال مذاکراتی میان عراقچی و ویتکاف، از شامگاه یکشنبه تا بامداد دوشنبه، نقشی حیاتی در پیشگیری از گسترش تخاصم میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ایفا کرد. در این بازه زمانی ویتکاف پیامهایی را منتقل کرد و از حکومت ایران خواست در تبادل حملات موشکی با اسرائیل از تشدید تنش خودداری کند.
مقامها گفتند این گفتوگوها در اعلام ایران مبنی بر توقف شلیک به اسرائیل نقش داشت. سپس ترامپ نتانیاهو را تحت فشار گذاشت تا حمله برنامهریزیشده در داخل ایران را لغو کند.
مقامهای کاخ سفید ابراز خوشبینی میکنند که درگیری میان اسرائیل و ایران فقط یک انحراف کوتاهمدت باشد. خوشبینترین آنها معتقدند گفتوگوهای مفصل درباره سازوکارهای برچیدن برنامه هستهای ایران، شاید تا میانه ماه ژوئن در سوئیس آغاز شود.
این مذاکرات پس از جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مطرح شده که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و در ۱۹ فروردین با اعلام آتشبس متوقف شد.
با وجود آتشبس، تنشها در هفتههای بعد ادامه یافت و تنگه هرمز، برنامه هستهای جمهوری اسلامی و درگیریهای پراکنده میان جمهوری اسلامی و اسرائیل همچنان از محورهای اصلی بحران باقی ماندند.
