خبرگزاری ایسنا به نقل از منابع غیررسمی گزارش داد شورای عالی انقلاب فرهنگی تصمیم گرفته است تاثیر معدل پایه یازدهم در کنکور امسال مثبت باشد؛ تصمیمی که یکی از خواستههای اصلی دانشآموزان معترض در تجمعهای دو هفته اخیر در چندین شهر را برآورده میکند.
این رسانه در گزارشی که عصر سهشنبه ۱۹ خرداد انتشار یافت، نوشت: «بر اساس برخی اخبار غیررسمی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه امروز خود تصمیم گرفتند تاثیر معدل دوره یازدهم در کنکور امسال به صورت مثبت باشد. همچنین از سال تحصیلی جاری، متقاضیان برای نخستین بار می توانند به صورت تک درس یا تمامی دروس نسبت به ترمیم نمره اقدام کنند.»
این تصمیم به آن معنا است که نمرات نهایی پایه یازدهم تنها در صورتی در محاسبه نتیجه کنکور اعمال میشود که به نفع داوطلب باشد و نمره کل یا رتبه او را بهبود دهد. ترمیم معدل نیز به داوطلبانی که از نمرات نهایی خود رضایت ندارند امکان میدهد بار دیگر در امتحان یک یا چند درس شرکت کنند و در صورت کسب نمره بهتر، سابقه تحصیلی موثر در کنکور خود را بهبود بخشند.
این مصوبه هنوز اجرایی نیست و برای اجرایی شدن به تایید رییس دولت، بهعنوان رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی نیاز دارد.
تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی در حالی اعلام شده که اعتراضات دانشآموزان به تصمیمات وزارت آموزش و پرورش و این شورا در سومین هفته خرداد در شماری از شهرهای دستکم ۲۰ استان ادامه داشت.
این اعتراضات که اواخر اردیبهشت، از غرب و مرکز کشور آغاز شد، ابتدا بر نحوه برگزاری امتحانات نهایی متمرکز بود، اما در ادامه به مطالبه لغو تاثیر قطعی معدل پایه یازدهم در کنکور سراسری گسترش یافت.
در برخی شهرها از جمله یزد، قم و ساوه، گزارشهایی از برخورد خشونتآمیز با معترضان، زخمی شدن چند دانشآموز، بازداشت دستکم یک نفر و درگیری کارکنان آموزش و پرورش با معترضان منتشر شده بود.
دانشآموزان معترض بر این تاکید داشتند که تغییر مکرر مقررات کنکور، تاثیر قطعی معدل پایههای یازدهم و دوازدهم و شیوه برگزاری امتحانات نهایی، فشار روانی و آموزشی سنگینی بر آنها وارد کرده است.
این اعتراضها ظرف دو هفته، از غرب کشور به شهرهای مختلفی از جمله تهران، اصفهان، مشهد، شهرکرد، خرمآباد، اراک، قم، یزد و ساوه رسید. دستکم ۲۰ استان شاهد برگزاری تجمعهای دانشآموزی بودند.
در حال حاضر، نمرات نهایی پایه یازدهم بهصورت «قطعی» در نتیجه کنکور اعمال میشود؛ به این معنا که این نمرات، صرفنظر از اینکه به بهبود یا تضعیف نتیجه داوطلب منجر شود، در محاسبه نتیجه نهایی اثرگذار است.
تاثیر قطعی معدل پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم در کنکور سال ۱۴۰۰ تصویب و سه سال پس از آن اجرا شد. سپس تاثیر پایه دهم حذف و تاثیر پایههای یازدهم و دوازدهم بهصورت قطعی باقی ماند.
بر اساس مصوبه پیشین شورای عالی انقلاب فرهنگی که با اعتراض دانشآموزان روبهرو شده بود، تأثیر نمرات شش درس نهایی پایه یازدهم برای داوطلبانی که این امتحانات را در خرداد ۱۴۰۳ گذرانده بودند، بهصورت مثبت محاسبه میشد. با این حال، همان مصوبه مقرر کرده بود که تأثیر نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵، ویژه دانشآموزان پایه یازدهم سال جاری، بهصورت قطعی اعمال شود.
عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۱۶ خرداد در مصاحبه با شبکه خبر جمهوری اسلامی، از ادامه تاثیر قطعی سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵ دفاع کرد و گفت اعضای این شورا بر این موضوع «اجماع» دارند.
او در واکنش به اعتراض دانشآموزان آنها را حامیان «مافیای کنکور» خواند که با اجرای مصوبه کنکور شورای عالی انقلاب فرهنگی، «هزاران میلیارد» ضرر کردهاند.
رییس مرکز اطلاعرسانی وزارت آموزش و پرورش ۱۶ خرداد اعلام کرد که این نهاد آماده است امتحانات نهایی مدارس را که به دلیل جنگ و پیامدهای آن به تعویق افتاده بود، از ۱۳ تیر برگزار کند.
اوج اعتراضهای دانشآموزی، ۱۲ خرداد در تهران رخ داد؛ شماری از دانشآموزان پایههای یازدهم و دوازدهم، در اعتراض به تاثیر قطعی معدل پایه یازدهم در کنکور، مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش تجمع کردند.
دانشآموزان با در دست داشتن بنرهایی همچون «صدای دانشآموزان ایران را بشنوید»، خواستار لغو تاثیر قطعی معدل پایه یازدهم یا دستکم تبدیل آن به تاثیر مثبت شدند.
آنها همچنین در مقابل این وزارتخانه، شعارهایی از جمله «دانشآموز داد بزن/ حقت رو فریاد بزن» و «دانشآموز میمیرد/ سازش نمیپذیرد» سر دادند.
بخش قابل توجهی از پیامهایی که دانشآموزان در هفتههای گذشته به ایراناینترنشنال ارسال کردند، به افت کیفیت آموزش در ماههای گذشته بهدلیل قطع اینترنت و تدریس مجازی بسیار نامطلوب اشاره دارد.
یک دانشآموز در پیامی گفت: «ما فقط دو ماه مهر و آبان رفتیم مدرسه! اول با آلودگی هوا مدرسه تعطیل شد، بعد کمبود گاز و منابع پیش آمد، بعد اعتراضات دی ماه و پس از آن هم جنگ اتفاق افتاد. در تمام این مدت آموزش با بدترین کیفیت ممکن، آنلاین بود. حالا چطور رویشان میشود امتحانات پایههای ۱۱ و ۱۲ که استرس خیلی بیشتری تحمل کردند را حضوری کنند؟»
دهها نوجوان در پیامهایی مشابه اشاره کردند در این کلاسهای آنلاین «هیچ چیز یاد نگرفتهاند».
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
