رویترز: یک مقام آمریکایی انجام چند عملیات علیه سایتهای نظامی و پهپادهای ایران را تایید کرد
یک مقام آمریکایی به رویترز اعلام کرد ارتش آمریکا حملات جدیدی را علیه یک سایت نظامی جمهوری اسلامی انجام داده است که به گفته او تهدیدی برای نیروهای آمریکایی و تردد تجاری در تنگه هرمز بوده است.
این مقام که نامش فاش نشده جزئیات بیشتری درباره زمان یا میزان خسارت ارائه نکرد.
در همین حال، این مقام آمریکایی همچنین گفت ارتش ایالات متحده در عملیات جداگانهای چند پهپاد ایرانی را که تهدیدی علیه نیروهای آمریکایی و مسیرهای تجاری دریایی محسوب میشدند، رهگیری و ساقط کرده است.
این در حالی است که رسانه های ایران ساعتی پیش از شنیده شدن صداهای انفجار در اطراف بندرعباس خبر داده و از فعال شدن پدافندها گفته بودند.
همزمان اکسیوس نیز از قول یک مقام ارشد آمریکایی نوشت که جمهوری اسلامی ۴ پهپاد انتحاری را به سوی یک کشتی تجاری ایالات متحده پرتاب کرد اما ارتش آمریکا این پهپادها را سرنگون کرد و یک واحد دیگر از پرتابگرهای پهپاد ایران را نیز پیش از اقدام به شلیک، روی زمین هدف قرار داد.
نشریه آتلانتیک مینویسد دونالد ترامپ که امیدوار بود بهسرعت به توافقی با جمهوری اسلامی برسد، اکنون با جنگی فرسایشی، مذاکراتی مبهم و فشار فزاینده داخلی روبهرو شده؛ وضعیتی که حتی نزدیکانش آن را نشانه بنبست راهبردی کاخ سفید میدانند.
آتلانتیک در گزارشی تحلیلی نوشت ترامپ با وجود هفتهها تلاش برای پایان دادن به جنگ با جمهوری اسلامی، هنوز نتوانسته توافقی را که بارها از نزدیک بودن آن سخن گفته بود نهایی کند و اکنون با بحران سیاسی و راهبردی پیچیدهای روبهرو شده است.
به نوشته آتلانتیک، ترامپ حتی در تعطیلات آخر هفته نیز واشینگتن را ترک نکرد و در مراسم ازدواج پسر بزرگش شرکت نکرد، زیرا انتظار داشت توافقی که روز شنبه آن را «تا حد زیادی مذاکرهشده» توصیف کرده بود، بهزودی نهایی شود.
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ابتدا اعلام کرد توافق ممکن است همان روز نهایی شود، اما بعدتر گفت هنوز «چند روز دیگر» زمان لازم است.
ترامپ نیز جلسهای ویژه را در کمپدیوید، محل توافقهای تاریخی خاورمیانه، برنامهریزی کرد تا نشانهای از نزدیک بودن توافق باشد؛ اما در نهایت مجبور شد اذعان کند هنوز چیزی برای اعلام وجود ندارد. البته محل نشست در نهایت به کاخ سفید منتقل شد. او در نشست کابینه گفت: «ایرانیها خیلی میخواهند توافق کنند، اما هنوز به آن نرسیدهاند.»
آتلانتیک مینویسد خود ترامپ نیز هنوز به توافق نرسیده است. توافق مورد بحث، که گفته میشود در قالب یک «یادداشت تفاهم» یکصفحهای تدوین شده، قرار است دو طرف را وارد یک بازه ۶۰ روزه کند تا درباره برنامه هستهای ایران و ذخایر اورانیوم غنیشده تهران مذاکره کنند.
بر اساس این گزارش، ترامپ بهشدت از ناتوانی در وادار کردن [حکومت] ایران به تسلیم کامل ناامید شده و همزمان از تحلیلگرانی که بنبست فعلی را نشانه ضعف او میدانند خشمگین است.
به نوشته آتلانتیک، مشکل ترامپ کمبود تمایل به توافق نیست؛ او هفتههاست به دنبال راه خروجی از جنگ میگردد. کاخ سفید تلاش کرده با تهدیدها و ضربالاجلهای پیدرپی، تهران را وادار به عقبنشینی کند، اما [حکومت] ایران هر بار این تهدیدها را بیاثر دانسته و ترامپ ناچار شده آتشبس را تمدید کند.
این گزارش میافزاید ترامپ برخلاف مواضع تهاجمی علنی، تمایل چندانی به ازسرگیری جنگ ندارد. مشاوران او گفتهاند رییسجمهوری آمریکا نگران کاهش ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده و همچنین حملات احتمالی [حکومت] ایران به زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس است؛ حملاتی که میتواند بحران جهانی انرژی را تشدید کند.
در عین حال، دولت آمریکا معتقد است محاصره تنگه هرمز و توقف صادرات نفت ایران در نهایت تهران را تحت فشار قرار خواهد داد، هرچند ترامپ از کندی روند مذاکرات ناراضی است و خواهان تشدید تلاشهای دیپلماتیک شده است.
به نوشته آتلانتیک، رهبران خاورمیانه نیز در تماس تلفنی اخیر با ترامپ خواستار تسریع توافق شدهاند. منطقه طی ماههای اخیر هم از حملات [حکومت] ایران و هم از بحران تنگه هرمز آسیب دیده است. [حکومت] ایران اندکی پس از آغاز جنگ عملاً تنگه را بست و آمریکا نیز در واکنش، محاصره دریایی علیه صادرات نفت ایران را آغاز کرد.
بر اساس این گزارش، توافق احتمالی میتواند شامل بازگشایی دوباره تنگه هرمز، تمدید آتشبس در جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان و حتی کاهش محدود برخی تحریمها علیه جمهوری اسلامی باشد.
اما همین موضوع باعث نگرانی برخی از جمهوریخواهان و حامیان جنگ شده است. لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، هشدار داده که توانایی [حکومت] ایران برای تهدید دائمی تنگه هرمز و آسیب زدن به زیرساختهای نفتی خلیج فارس، «توازن قدرت منطقه را تغییر میدهد و برای اسرائیل به کابوسی بلندمدت تبدیل خواهد شد.»
همچنین راجر ویکر، رییس کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا، گفته آتشبس ۶۰ روزه بر پایه این فرض که [حکومت] ایران «با حسن نیت مذاکره خواهد کرد» میتواند «فاجعهبار» باشد.
آتلانتیک مینویسد فشارهای داخلی جمهوریخواهان باعث شد ترامپ لحن خود را تغییر دهد و بهجای نزدیک نشان دادن توافق، تاکید کند تنها «یک پیروزی واضح» را خواهد پذیرفت؛ هرچند مشخص نکرد این پیروزی دقیقاً چه معنایی دارد.
این گزارش همچنین میگوید ترامپ تلاش کرده توافق احتمالی با [حکومت] ایران را به گسترش «توافق ابراهیم» پیوند بزند تا آن را بهعنوان یک دستاورد بزرگ منطقهای معرفی کند، اما با توجه به انتقادهای گسترده از عملکرد اسرائیل و خسارتهای جنگ، چنین سناریویی بعید به نظر میرسد.
آتلانتیک در ادامه به مقایسه وضعیت کنونی با توافق هستهای سال ۲۰۱۵ میپردازد و یادآوری میکند آن توافق پس از بیش از یک سال مذاکره و تمرکز صرف بر برنامه هستهای ایران حاصل شد. اما ترامپ اکنون همزمان به دنبال توقف برنامه هستهای، فروپاشی حکومت ایران، نابودی توان موشکی و حذف نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی است؛ مجموعهای از اهداف که رسیدن به توافق را پیچیدهتر کرده است.
طبق این گزارش، [حکومت] ایران همچنان خواهان حفظ نقش نظارتی خود بر تنگه هرمز حتی پس از بازگشایی آن است؛ موضوعی که برای آمریکا قابل قبول نیست. ترامپ در نشست کابینه گفت: «تنگه باید برای همه باز باشد؛ این آبراه بینالمللی است.»
این گزارش همچنین میگوید توافق احتمالی ممکن است شامل آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران باشد؛ موضوعی که تهران آن را نوعی غرامت جنگی تلقی میکند. با این حال ترامپ در اظهارات اخیر خود تلاش کرده احتمال کاهش تحریمها را کماهمیت جلوه دهد.
آتلانتیک در بخش دیگری از گزارش به آشفتگی در تیم مذاکرهکننده آمریکا اشاره میکند و مینویسد برخلاف مذاکرات هستهای سال ۲۰۱۵ که تحت هدایت مستقیم جان کری، وزیر خارجه وقت آمریکا انجام میشد، اکنون پرونده ایران میان چند چهره تقسیم شده است.
به نوشته این نشریه، نقش اصلی مذاکرات فعلی را استیو ویتکاف و جرد کوشنر بر عهده دارند؛ دو چهرهای که به گفته آتلانتیک، سابقه موفقیت آنها در پروندههای بینالمللی «ترکیبی و محدود» بوده است.
در پایان، آتلانتیک نتیجه میگیرد ترامپ اکنون با آزمونی دشوار روبهروست؛ او سالها با اعلام پیروزیهای یکجانبه توانسته روایت مطلوب خود را بسازد، اما این بار افکار عمومی آمریکا بهدلیل افزایش قیمت سوخت و پیامدهای اقتصادی جنگ، نسبت به عملکرد او تردید بیشتری دارد.
این نشریه مینویسد حتی اگر توافقی حاصل شود، جمهوری اسلامی نشان داده همچنان میتواند از تنگه هرمز بهعنوان ابزار فشار اقتصادی استفاده کند و نفوذ منطقهای خود را حفظ کند؛ موضوعی که ادعای ترامپ درباره دستیابی به توافقی «بهتر از توافق اوباما» را با پرسشهای جدی روبهرو کرده است.
وزیر خارجه جمهوری چک، اعلام کرد این کشور عضو ناتو با وجود نداشتن نیروی دریایی، آماده است در تلاشهای دولت ترامپ برای تأمین امنیت تنگه هرمز نقش حمایتی ایفا کند.
به گزارش فاکس نیوز، او گفته پراگ میتواند با ارائه «توانمندیهای ویژه نظارت غیرمستقیم» به مقابله با آنچه تهدید فزاینده ایران در این مسیر راهبردی خوانده شده، کمک کند.
پتر ماسینکا، همچنین مدعی شده است که مذاکراتی برای ارائه تجهیزات تخصصی جهت تضمین آزادی کشتیرانی آغاز شده و جمهوری اسلامی را تهدیدی چندوجهی شامل برنامه هستهای، پهپادها، موشکهای بالستیک، تروریسم بینالمللی و وضعیت تنگه هرمز توصیف کرده است.
کیت کلاگ، ژنرال بازنشسته آمریکایی، میگوید رهبران جمهوری اسلامی خود را در موضع ضعف میبینند و شکاف در ساختار تصمیمگیری تهران، به مانع اصلی مذاکرات با آمریکا تبدیل شده است.
کلاگ، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا و فرستاده پیشین دونالد ترامپ در امور اوکراین، چهارشنبه ششم خرداد در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز تاکید کرد که ترامپ «در ذهن» رهبران جمهوری اسلامی حضور دارد و تهران اکنون خود را در موقعیتی بازنده میبیند.
کلاگ گفت: «فکر میکنم رییسجمهوری در ذهن آنهاست. آنها این را میدانند. الان در سمت بازنده قرار دارند.»
او در عین حال تاکید کرد که مشکل اصلی دولت آمریکا برای رسیدن به توافق، نبودِ یک مرکز تصمیمگیری روشن در ساختار جمهوری اسلامی است. به گفته او، اگرچه بهصورت رسمی مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تصمیمگیرنده نهایی محسوب میشود، اما واشینگتن همزمان با چند مرکز قدرت دیگر نیز روبهرو است؛ از جمله عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران، و مسعود پزشکیان، رییسجمهوری [حکومت] ایران.
به گفته کلاگ، جمهوری اسلامی اکنون بر اساس راهبرد «دفاع موزاییکی» سپاه پاسداران عمل میکند؛ ساختاری غیرمتمرکز که برای حفظ توان ادامه جنگ حتی در صورت هدف قرار گرفتن رهبران اصلی طراحی شده است.
او افزود: «مساله این است که واقعاً باید با چه کسی صحبت کنیم که بتواند تصمیم سخت بگیرد. قرار است رهبر جمهوری اسلامی تصمیمگیرنده باشد، اما ما اصلاً او را پیدا نکردهایم.»
به نوشته نشریه هیل، اظهارات این مقام پیشین آمریکایی در حالی مطرح میشود که مذاکرات تهران و واشینگتن برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ نزدیک به سهماهه همچنان ادامه دارد. اگرچه از اوایل آوریل [اواخر فروردین] آتشبسی شکننده برقرار شده، اما هنوز اختلافهای مهمی میان دو طرف باقی مانده است.
ترامپ آخر هفته گذشته گفته بود توافقی «تا حد زیادی مذاکرهشده» روی میز قرار دارد و بهزودی درباره آن اطلاعرسانی خواهد شد. با این حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سهشنبه پنجم خرداد اعلام کرد برای نهایی شدن جزئیات توافق احتمالاً «چند روز دیگر» زمان لازم است.
روبیو در دهلینو گفت: «وقتی وارد جزئیات میشوید، باید منتظر پاسخ بمانید و ایرانیها معمولاً زمان بیشتری برای پاسخ دادن نیاز دارند.»
در این میان، وضعیت جسمانی و نقش واقعی مجتبی خامنهای نیز به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شده است. او پس از کشته شدن پدرش، علی خامنهای، در حملات ۹ اسفند، به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی شد، اما از آن زمان تاکنون در انظار عمومی دیده نشده است.
پت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پیشتر گفته بود مجتبی خامنهای در حمله به محل اقامت پدرش زخمی و احتمالاً دچار تغییر چهره شده است. با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی این گزارشها را رد کردهاند و تاکید دارند او همچنان کنترل امور را در دست دارد.
ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز و مقام پیشین آمریکایی، به فایننشالتایمز گفته بود: «آنها تلاش میکنند نشان دهند هیچ تغییری رخ نداده و رهبر جمهوری اسلامی همچنان در راس نظام قرار دارد، زنده است و کنترل اوضاع را در دست دارد.»
