وزارت خارجه قطر اعلام کرد چند پهپاد ایرانی را نزدیک حریم هوایی خود سرنگون کرده و در تماس با جمهوری اسلامی بر لزوم بازگشایی تنگه هرمز تأکید کرده است. دوحه افزود کشورهای خلیج فارس خواهان توقف حملات و حمایت از راهحل دیپلماتیک و پرهیز از جنگ هستند.
افبیآی برای اطلاعات منجر به بازداشت مونیکا ویت، مامور سابق ضدجاسوسی آمریکا که به انتقال اطلاعات دفاع ملی به جمهوری اسلامی متهم است، ۲۰۰ هزار دلار جایزه تعیین کرد.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز در بیانیهای جداگانه برای اطلاعات درباره شش ایرانی فعال در تولید پهپاد تا ۱۵ میلیون دلار پاداش گذاشت.
دفتر میدانی افبیآی در واشینگتن دیسی، ۲۴ اردیبهشت با انتشار بیانیهای، ویت را «عضو پیشین نیروهای مسلح آمریکا و مامور سابق ضدجاسوسی» معرفی کرد و نوشت که او در فوریه ۲۰۱۹ از سوی یک دادگاه فدرال به اتهام جاسوسی، از جمله انتقال اطلاعات دفاع ملی آمریکا به حکومت ایران، تفهیم اتهام شد.
این بیانیه از تاکید میکند ارائهکنندگان اطلاعاتی که به بازداشت و پیگرد قانونی مونیکا ویت منجر شود، تا ۲۰۰ هزار دلار پاداش دریافت خواهند کرد.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز در بیانیهای اعلام کرد که برای ارائه اطلاعات درباره ۶ نفر از کارکنان شرکت «کیمیا پارت سیوان (کیپاس)» که «بازوی تولید پهپاد نیروی قدس سپاه پاسداران» معرفی شدهاند، تا ۱۵ میلیون دلار جایزه و امکان انتقال به ایالات متحده تعیین کرده است.
این افراد حسن آرامبونژاد، رضا نهاردانی، مهدی نقنه، هادی زوارکی، ابوالفضل مشکانی و عباس سرتاجی معرفی شدهاند. در بخشی از این بیانیه آمده است که این افراد در آزمایش، توسعه و تامین پهپادهای سپاه نقش داشتهاند.
مونیکا ویت کیست؟
بر اساس اعلام افبیآی، ویت پیشتر بهعنوان متخصص اطلاعاتی نیروی هوایی آمریکا و مامور ویژه دفتر تحقیقات ویژه نیروی هوایی فعالیت داشت. او بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۸ در ارتش آمریکا خدمت کرد و تا سال ۲۰۱۰ بهعنوان پیمانکار دولت آمریکا مشغول به کار بود.
بر اساس این بیانیه، ویت در دوران خدمت نظامی و فعالیتش بهعنوان پیمانکار، به اطلاعات «محرمانه» و «فوقمحرمانه» مرتبط با اطلاعات خارجی و ضدجاسوسی، از جمله نامهای واقعی نیروهای مخفی جامعه اطلاعاتی آمریکا دسترسی داشت.
ویت در سال ۲۰۱۳ به ایران گریخت و با وجود تفهیم اتهام در پرونده جاسوسی همچنان متواری است.
در کیفرخواست دادگاه ذکر شده بود که او در این سفر با ارائه اطلاعاتی به حکومت ایران، برنامههای حساس و طبقهبندیشده دفاع ملی آمریکا را در معرض خطر قرار داد.
به گفته مقامهای آمریکایی، ویت متهم است بهطور عامدانه اطلاعاتی ارائه کرده که جان نیروهای آمریکایی مستقر در خارج از کشور و خانوادههای آنان را به خطر انداخته است. او همچنین متهم است به نمایندگی از حکومت ایران تحقیقاتی انجام داده تا این حکومت بتواند همکاران سابق او در دولت آمریکا را هدف قرار دهد.
افبیآی اعلام کرد فرار ویت به ایران به سود سپاه پاسداران تمام شده و نهادی را منتفع کرده است که بخشهایی از آن مسئول جمعآوری اطلاعات، جنگ نامتعارف و حمایت مستقیم از چندین سازمان تروریستی هدفگیرنده شهروندان و منافع آمریکا هستند.
دنیل ویرزبیکی، مامور ویژه مسئول بخش ضدجاسوسی و سایبری دفتر میدانی افبیآی در واشینگتن، گفت: «مونیکا ویت متهم است بیش از یک دهه پیش، با گریختن به ایران و ارائه اطلاعات دفاع ملی به حکومت ایران، به سوگند خود در قبال قانون اساسی خیانت کرده و احتمالا همچنان از فعالیتهای مخرب این حکومت حمایت میکند.»
او افزود: «افبیآی فراموش نکرده و معتقد است در این لحظه حساس از تاریخ ایران، فردی هست که اطلاعاتی درباره محل اختفای او دارد. افبیآی میخواهد این اطلاعات را دریافت کند تا بتواند ویت را بازداشت کرده و به دست عدالت بسپارد.»
چهارم اردیبهشت نیز وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیهای بابت دریافت اطلاعات کلیدی درباره «هاشم فینیان رحیم السراجی»، رهبر گروه مسلح «کتائب سیدالشهدا» (KSS)، وابسته به جمهوری اسلامی، تا سقف ۱۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرد.
پیشتر پاداش مشابهی برای احمد حمیداوی، رهبر «کتائب حزبالله»، در پی ربودن «شلی کیتلسون»، روزنامهنگار آمریکایی، تعیین شده بود.
نسخههایی از هر دو نامه در اختیار خبرنگار ایراناینترنشنال در سازمان ملل متحد قرار گرفته است.
خبرگزاری بنا، رسانه رسمی دولت بحرین، نیز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت اعلام کرد که این کشور همراه با امارات متحده عربی، عربستان سعودی، کویت، قطر و اردن در نامهای فوری به دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت نسبت اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی درباره «مدیریت» تنگه هرمز و ایجاد «قوانین حقوقی» تازه برای این آبراه بینالمللی را رد و محکوم کردند.
در این نامه، بر حق تمام این کشورها به «اتخاذ تصمیمهای مشروع حاکمیتی در زمینه امنیت و مشارکتهای بینالمللی خود» تاکید شده است.
این کشورها نوشتهاند که تنگه هرمز «یک آبراه بینالمللی حیاتی برای کشتیرانی، تجارت و انرژی» است و هیچ کشوری، صرفنظر از موقعیت جغرافیاییاش، حق ندارد بهتنهایی برای آن «اداره یکجانبه» یا «قواعد حقوقی منفرد» وضع کند.
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته بارها بر ایجاد نظمی تازه در تنگه هرمز تاکید کرده و کنترل عبور و مرور از این آبراه طبیعی و جهانی را حق حکومت دانستهاند.
افزون بر این، نیمه اردیبهشت گزارشهایی مبنی بر ایجاد یک نهاد تازه در ساختار جمهوری اسلامی به نام «اداره تنگه خلیج فارس» منتشر و اعلام شد که این نهاد از کشتیهای متقاضی عبور از تنگه هرمز میخواهد فرم «اظهارنامه اطلاعات کشتی» را تکمیل کنند. در غیر اینصورت امکان عبور از تنگه هرمز را نخواهند داشت.
این کشورها در بخش پایانی نامه خود مطالباتی از جمله «عقبنشینی فوری و علنی جمهوری اسلامی از هرگونه ادعای اداره یا تهدید به اداره یکجانبه تنگه هرمز، باز کردن فوری، بدون قید و شرط و پایدار تنگه هرمز و خودداری ایران از هرگونه اقدام نظامی، شبهنظامی یا نیابتی علیه مسیرهای دریایی، تاسیسات غیرنظامی یا زیرساختهای حیاتی کشورهای منطقه» طرح کردهاند.
اعتراض امارات به حملات جمهوری اسلامی در پی تشدید تنشها
امارات متحده عربی نیز در نامهای دیگر که ۲۴ اردیبهشت خطاب به فو کونگ، رییس دورهای شورای امنیت، نوشته شده است، اعلام کرد جمهوری اسلامی، پس از برقراری آتشبس در منطقه، اهداف و تاسیسات غیرنظامی امارات از جمله منطقه نفتی فُجِیره و همچنین یک کشتی ادنوک، وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی که با پرچم امارات در حال عبور از تنگه هرمز بود، هدف قرار داد.
این نامه با استناد به وزارت دفاع امارات نوشته است که ۱۴ اردیبهشت پدافند هوایی این کشور ۱۲ موشک بالستیک، چهار پهپاد و سه موشک کروز شلیکشده از ایران را رهگیری کرد. امارات همچنین اعلام کرد ۱۸ اردیبهشت دو موشک بالستیک و سه پهپاد، و ۲۰ اردیبهشت نیز دو پهپاد دیگر رهگیری شدند.
امارات متحده در این نامه جمهوری اسلامی را به حمله «عامدانه» به زیرساختهای حیاتی غیرنظامی، از جمله بندرهای تجاری، فرودگاهها، تاسیسات ضروری برای تولید و توزیع غذا، مراکز خرید، محلههای مسکونی و ساختمانهای محل استقرار نمایندگیهای دیپلماتیک حمله کرده است.
ابوظبی تاکید کرد: «این حملات را نمیتوان صرفا بر اساس آثار محدود مشاهدهشده در محل که حاصل آمادگی بالا و عملکرد موثر سامانههای پدافندی ما بود، ارزیابی کرد، بلکه باید حجم عظیم پرتابههایی که ایران به سوی امارات شلیک کرده و بهوضوح با هدف وارد کردن خسارات شدید انجام شدهاند، مدنظر قرار گیرد.»
بر اساس این نامه، سامانههای دفاع هوایی امارات متحده عربی در طول این جنگ ۴۰ روزه در مجموع با ۲۸۴۵ پرتابه از سوی جمهوری اسلامی، شامل شامل ۵۵۱ موشک بالستیک، ۲۲۶۵ پهپاد و ۲۹ موشک کروز مقابله کرد. این حملات به کشته شدن ۱۳ نفر از شهروندان امارات، بنگلادش، مصر، هند، مراکش، نپال، پاکستان و فلسطین انجامید و ۲۳۰ نفر دیگر از کشورهای مختلف زخمی شدند.
امارات همچنین جمهوری اسلامی را مسئول همه خسارات و آسیبهای مادی و معنوی ناشی از این حملات دانست و اعلام کرد این کشور بر اساس حقوق بینالملل موظف به «جبران کامل، کافی، موثر و فوری» همه خسارات واردشده است.
در بخش دیگری از این نامه، امارات با اشاره به تنگه هرمز تاکید کرد عبور ترانزیتی از این آبراه بینالمللی نباید مختل یا تعلیق شود.
ابوظبی در پایان نامه خود از جمهوری اسلامی خواست بیدرنگ به تعهدات خود بر اساس قطعنامه ۲۸۱۷، منشور سازمان ملل و حقوق بینالملل عمل کند و حملات، تهدیدها، اقدامات نیروهای نیابتی و مداخلات در تنگه هرمز را متوقف کند.
والاستریت ژورنال ۲۱ اردیبهشت به نقل از منابع آگاه خبر داده بود که امارات متحده عربی بهطور مخفیانه حملاتی به جمهوری اسلامی کرده و در یکی از این حملات در ماه آوریل، پالایشگاه نفتی جزیره لاوان در ایران را هدف قرار داده است. یک روز پس از آن بلومبرگ اعلام کرد که در حملات امارات به ایران، نهفقط جزیره لاوان که بندر عسلویه نیز هدف قرار گرفته بود.
این نامه در حالی منتشر شده است که تنش میان تهران و ابوظبی طی روزهای اخیر بهطور کمسابقهای افزایش یافته و مقامهای جمهوری اسلامی نیز امارات را به نقشآفرینی مستقیم در جنگ اخیر علیه ایران متهم کردهاند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت در اجلاس بریکس در دهلینو گفت «امارات متحده عربی مستقیما در جنگ علیه ما دخیل بود» و این کشور را «شریک فعال جنگ» علیه جمهوری اسلامی خواند.
او با متهم کردن امارات به همدستی با اسرائیل گفت: «این همدستی با اسرائیل غیرقابل بخشش است.» عراقچی همچنین افزود اماراتیها اجازه دادهاند از سرزمینشان برای «شلیک توپخانه و تجهیزات» علیه ایران استفاده شود.
طرح این مواضع در پی انتشار گزارشهایی درباره سفرهای جداگانه و محرمانه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دیوید بارنئا، رییس موساد به امارات در جریان جنگ اخیر روابط تهران و ابوظبی را وارد مرحله تازهای از تنش کرده است که در آن هر دو طرف یکدیگر را به نقشآفرینی مستقیم علیه هم و تشدید بحران در منطقه متهم میکنند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت در اجلاس بریکس در دهلینو با تاکید بر اینکه «امارات متحده عربی بهطور مستقیم در جنگ علیه ما دخیل بود»، این کشور را «شریک فعال جنگ» علیه جمهوری اسلامی توصیف کرد و «همدستی با اسرائیل» را «غیرقابل بخشش» خواند.
او افزود: «اماراتیها اجازه دادند از سرزمینشان برای شلیک توپخانه و تجهیزات علیه ما استفاده شود. امارات متحده عربی شریک فعال جنگ علیه ماست و هیچ تردیدی در این باره وجود ندارد.»
موضع تند عراقچی، در کنار اظهارات چهرههایی مانند منوچهر متکی، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، و علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، نشان میدهد نگاه جمهوری اسلامی به نقش امارات در تحولات مرتبط با جنگ اخیر، از سطح انتقاد از نزدیکی ابوظبی به اسرائیل فراتر رفته است.
منوچهر متکی، نماینده مجلس و وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، گفت برخی از پهپادهایی که به ایران حمله کردند متعلق به امارات متحده عربی بود. او تاکید کرد این اطلاعات «قابل کتمان نیست» و افزود «حجت بر تمام کشورهای منطقه تمام شده است.»
متکی همچنین مدعی شد بهرغم اینکه کشورهای منطقه در ۴۷ سال گذشته رابطه «خوب و صادقانهای» با جمهوری اسلامی نداشتند، تهران «حسن همسایگی» را رعایت کرده است.
علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، نیز گفت امارات متحده عربی در میان کشورهای خلیج فارس «بیشترین خصومت» را با جمهوری اسلامی دارد و به اسرائیل نزدیک شده است. او اتکای ابوظبی به حمایت آمریکا را عامل موضعگیریهای امارات علیه تهران دانست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که انتشار گزارشهایی درباره سفر محرمانه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به امارات در جریان جنگ اخیر با جمهوری اسلامی، و همچنین گزارشهایی درباره همکاریهای امنیتی و نظامی ابوظبی و تلآویو، به تنش در روابط تهران و ابوظبی دامن زده است.
دفتر نخستوزیری اسرائیل ۲۴ اردیبهشت اعلام کرده بود نتانیاهو در اوج جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، سفری محرمانه به امارات داشت و با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات، دیدار کرد.
دفتر نتانیاهو این دیدار را زمینهساز «پیشرفتی تاریخی» در روابط دو طرف خواند و خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه نوشت که این دیدار روز ششم فروردین در العین، نزدیک مرز عمان، انجام شده است.
امارات این گزارشها را رد کرد و وزارت امور خارجه این کشور گفت که روابط ابوظبی با اسرائیل «علنی» و در چارچوب توافقهای ابراهیم است، نه مبتنی بر ترتیبات محرمانه یا غیررسمی.
هرچند مقامهای اماراتی این گزارش را تکذیب کردند، اما نزدیکان نتانیاهو همچنان بر درستی این سفر تاکید دارند.
زیو آگمون، سخنگوی وقت و رییس دفتر موقت نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به تکذیب امارات نوشت که شخصا در این «سفر تاریخی» همراه نتانیاهو بوده و نخستوزیر اسرائیل در ابوظبی «با احترام پادشاهان» مورد استقبال قرار گرفته است.
یک روز پیش از اعلام این خبر، گزارشهایی درباره سفرهای محرمانه رییس موساد به امارات منتشر شد.
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای عرب و یک منبع آگاه نوشت که دیوید بارنئا، رییس سازمان اطلاعات اسرائیل (موساد)، در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، دستکم دو بار بهصورت محرمانه به امارات متحده عربی سفر کرده تا درباره هماهنگیهای مرتبط با جنگ گفتوگو کند.
والاستریت ژورنال ۲۱ اردیبهشت نیز به نقل از منابع آگاه خبر داده بود که امارات متحده عربی بهطور مخفیانه حملاتی به جمهوری اسلامی کرده و در یکی از این حملات در ماه آوریل، پالایشگاه نفتی جزیره لاوان در ایران را هدف قرار داده است. یک روز پس از آن بلومبرگ اعلام کرد که در حملات امارات به ایران، نهفقط جزیره لاوان که بندر عسلویه نیز هدف قرار گرفته بود.
این گزارشها، همراه با خبرهای هفتههای گذشته درباره ارسال سامانه گنبد آهنین اسرائیل به امارات، بهعنوان نشانهای از گسترش همکاریهای امنیتی تلآویو و ابوظبی در جریان جنگ ارزیابی شده و به واکنش شدید مقامهای ایران علیه این کشور انجامیده است.
کاخ سفید پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت در بیانیهای نوشت ترامپ «دیدار خوبی» با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، داشت و «دو طرف درباره راههایی برای تقویت همکاری اقتصادی میان دو کشورمان گفتوگو کردند، از جمله گسترش دسترسی کسبوکارهای آمریکایی به بازار چین و افزایش سرمایهگذاری چین در صنایع ما.»
این بیانیه میافزاید: «رهبران بسیاری از بزرگترین شرکتهای ایالات متحده در بخشی از این دیدار حضور داشتند. روسای جمهوری همچنین بر ضرورت ادامه دادن به پیشرفتها در پایان دادن به جریان ورود پیشسازهای فنتانیل به ایالات متحده تاکید کردند، و نیز بر افزایش خرید محصولات کشاورزی آمریکایی از سوی چین.»
بر اساس بیانیه کاخ سفید، دو طرف توافق کردند که تنگه هرمز باید باز بماند تا از جریان آزاد انرژی حمایت شود و رییسجمهوری شی همچنین بهروشنی مخالفت چین را با نظامیسازی تنگه و هرگونه تلاش برای دریافت عوارض بابت استفاده از آن اعلام کرد، و علاقهمندی خود را به خرید بیشتر نفت آمریکا برای کاهش وابستگی چین به این تنگه در آینده ابراز کرد.
مشروح تحولات مربوط به سفر ترامپ به چین را در پوشش زنده بخوانید
هشدار درباره تایوان
رییسجمهوری چین نیز به ترامپ گفت مذاکرات تجاری میان دو کشور در حال پیشرفت است، اما هشدار داد اختلاف بر سر تایوان میتواند روابط پکن و واشینگتن را وارد «مسیری خطرناک» کند که حتی به درگیری منجر شود.
خبرگزاری رویترز نوشت که اظهارات شی درباره تایوان، جزیرهای با حکومت دموکراتیک که چین آن را بخشی از خاک خود میداند، در دیدار پشت درهای بسته رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان مطرح شد. نشستی که به گفته وزارت امور خارجه چین، بیش از دو ساعت طول کشید.
رویترز گزارش داد که این هشدار هرچند بیسابقه نبود، اما در فضایی مطرح شد که در ظاهر دوستانه و آرام بهنظر میرسید؛ هرچند در بیانیه منتشرشده از سوی آمریکا اشارهای به موضوع تایوان نشد.
در مقابل، روایت آمریکا از گفتوگوها بر تمایل مشترک دو کشور برای بازگشایی تنگه هرمز که در پی «جنگ ایران» عملا بسته شده و همچنین ابراز علاقه چین به خرید نفت آمریکا برای کاهش وابستگی به انرژی خاورمیانه تمرکز داشت.
ترامپ در جستوجوی دستاورد اقتصادی
رویترز نوشت در شرایطی که محبوبیت ترامپ بهدلیل ادامه جنگ با ایران آسیب دیده، سفر یک رییسجمهوری آمریکا به چین در نزدیک به یک دهه گذشته، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
ترامپ که بهدنبال دستاوردهای اقتصادی است، در اظهارات کوتاه آغاز نشست به شی گفت: «بعضیها میگویند این شاید بزرگترین نشست تاریخ باشد.»
این دیدار پس از مراسمی رسمی در تالار بزرگ خلق در پکن برگزار شد. مراسمی که شامل گارد احترام و حضور گروههایی از کودکان با پرچم و گل بود.
وزارت امور خارجه چین در گزارش خلاصهای از دیدار اعلام کرد شی به ترامپ گفته است مذاکرات ۲۳ اردیبهشت میان تیمهای اقتصادی و تجاری دو کشور در کره جنوبی به «نتایجی کلی، متوازن و مثبت» منجر شده است.
بهگفته مقامهای آگاه، هدف این مذاکرات حفظ آتشبس شکننده تجاری بود که آبان ۱۴۰۴ حاصل شد و همچنین ایجاد سازوکارهایی برای حمایت از تجارت و سرمایهگذاری آینده.
تایوان، مهمترین اختلاف
ترامپ این هفته گفته بود انتظار دارد شی موضوع فروش تسلیحات آمریکا به تایوان را مطرح کند.
در حالی که وضعیت بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری آمریکا برای تایوان همچنان نامشخص است و به تایید ترامپ نیاز دارد، چین ۲۳ اردیبهشت بار دیگر مخالفت شدید خود را با این فروشها اعلام کرد.
آمریکا طبق قانون موظف است امکان دفاع تایوان را فراهم کند؛ حتی با وجود آنکه روابط دیپلماتیک رسمی با این جزیره ندارد.
بر اساس روایت پکن از نشست روسایجمهوری آمریکا و چین، شی به ترامپ گفت تایوان مهمترین مساله میان دو کشور است و اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند کل روابط چین و آمریکا را وارد وضعیتی «بسیار خطرناک» کند که حتی به برخورد یا درگیری منجر شود.
جو مزور، تحلیلگر ژئوپولیتیک در موسسه «تریویوم چین» (Trivium China)، گفت اظهارات شی قابل توجه بود؛ گرچه پکن پیشتر نیز هشدارهای شدیدی درباره تایوان داده بود.
او افزود: «شی بدون هیچ ابهامی به طرف آمریکایی هشدار داد که با این موضوع بازی نکند.»
ترامپ بعدتر هنگام گرفتن عکس یادگاری با شی در معبد بهشت در پکن (از آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو) به پرسش خبرنگاران درباره اینکه آیا دو طرف درباره تایوان گفتوگو کردهاند یا نه، پاسخ نداد.
دو رهبر سپس در مراسم شام رسمی حضور یافتند و جمعه ۲۵ اردیبهشت نیز در کنار هم چای و ناهار صرف میکنند.
تجارت، ایران و هوش مصنوعی
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی چین، ترامپ و شی توافق کردند همکاری در حوزه تجارت و کشاورزی را گسترش دهند. آنان درباره وضعیت خاورمیانه، اوکراین و شبهجزیره کره نیز تبادل نظر کردند.
کاخ سفید نیز اعلام کرد دو طرف درباره افزایش دسترسی شرکتهای آمریکایی به بازار چین و همچنین افزایش سرمایهگذاری چین در صنایع آمریکا گفتوگو کردهاند.
گروهی از مدیران ارشد شرکتهای آمریکایی ترامپ را در این سفر همراهی میکنند؛ از جمله ایلان ماسک و جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت انویدیا.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که آمریکا مجوز فروش تراشه پیشرفته هوش مصنوعی «اچ۲۰۰» (H200) شرکت انویدیا را برای حدود ۱۰ شرکت چینی صادر کرده، اما هنوز هیچ محمولهای تحویل داده نشده است.
موقعیت ضعیفتر ترامپ؟
علی واین، مشاور ارشد روابط آمریکا و چین در «گروه بینالمللی بحران» (International Crisis Group)، گفت موازنه قدرت از زمان سفر قبلی ترامپ به پکن در سال ۲۰۱۷ تغییر کرده است.
او گفت چین آن زمان تلاش زیادی برای جلب نظر ترامپ و خرید میلیاردها دلار کالای آمریکایی انجام داد، اما اکنون ترامپ عملا جایگاه رو به رشد چین را پذیرفته است؛ از جمله با احیای اصطلاح «جی۲» (G2) برای توصیف آمریکا و چین (The Group of Two) بهعنوان دو ابرقدرت.
با این حال، ترامپ در شرایطی ضعیفتر وارد مذاکرات شده است: دادگاههای آمریکا اختیارات او را برای اعمال آزادانه تعرفه بر کالاهای چینی و دیگر کشورها محدود کردهاند. «جنگ ایران» نیز باعث افزایش تورم در داخل آمریکا شده و خطر از دست رفتن کنترل یک یا هر دو مجلس کنگره از سوی جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، افزایش یافته است.
هرچند اقتصاد چین نیز با مشکلاتی روبهرو شده، اما شی با فشار اقتصادی و سیاسی مشابهی مواجه نیست.
با این حال، هر دو طرف مایل هستند آتشبس تجاری حفظ شود. توافقی که در آن ترامپ تعرفههای سه رقمی علیه کالاهای چینی را متوقف کرد و شی نیز از محدود کردن صادرات مواد معدنی کمیاب عقب نشست.
تنگه هرمز و نقش چین در پرونده ایران
مقامهای آمریکایی گفتند واشینگتن امیدوار است فروش هواپیماهای بوئینگ، محصولات کشاورزی و انرژی به چین، کسری تجاری مورد انتقاد ترامپ را کاهش دهد.
در مقابل، پکن خواهان کاهش محدودیتهای آمریکا بر صادرات تجهیزات تولید تراشه و نیمهرساناهای پیشرفته است.
ترامپ همچنین انتظار دارد چین حکومت ایران را به توافق با واشینگتن ترغیب کند.
جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی باعث شده است عبور نفت و گاز از تنگه هرمز با اختلال جدی مواجه شود، اما تحلیلگران بعید میدانند شی حاضر باشد فشار جدی بر تهران وارد کند یا حمایت از جمهوری اسلامی را کاهش دهد؛ زیرا ایران برای چین بهعنوان وزنهای راهبردی در برابر آمریکا اهمیت دارد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز در هواپیمای ریاستجمهوری ایالات متحده گفت کمک چین به حل بحران به نفع پکن است، زیرا بسیاری از کشتیهای چینی در خلیج فارس متوقف شدهاند و کند شدن اقتصاد جهانی به صادرکنندگان چینی آسیب خواهد زد.
قرار است شی نیز اواخر امسال سفری متقابل به آمریکا داشته باشد. این نخستین سفر او از زمان آغاز دومین دوره ریاستجمهوری ترامپ در سال ۲۰۲۵ به آمریکا خواهد بود.
