دونالد ترامپ در پاسخ به این که آیا جنگ علیه جمهوری اسلامی تمام شده، گفت: «من گفتم آنها شکست خوردهاند، اما این به معنای پایان کارشان نیست.» ترامپ افزود: «ما میتوانیم دو هفته دیگر هم وارد عمل شویم و هر هدفی را بزنیم، ما اهداف دیگری هم داریم که ممکن است به آنها حمله کنیم.»
به گزارش شبکه خبری العربیه، وزارت کشور سوریه شامگاه شنبه ۱۹ اردیبهشت اعلام کرد برخی افرادی که در جنایات حکومت اسد علیه مردم سوریه دست داشتند، به لبنان گریختهاند و مقامهای دمشق در تلاشاند آنها را بازگردانند و محاکمه کنند.
این وزارتخانه همچنین از انجام اقداماتی برای «تقویت اعتماد و گسترش همکاریها» با بیروت خبر داد و تاکید کرد لبنان در زمینه کنترل مرزهای دو کشور، «شریکی واقعی و قابل اعتماد» به شمار میرود.
حزبالله در کنار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقشی کلیدی در بقای حکومت بشار اسد پس از آغاز جنگ داخلی سوریه ایفا کرده بود.
در نهایت، مخالفان مسلح به رهبری گروه تحریر الشام توانستند در یک عملیات غافلگیرکننده آذر ۱۴۰۳ به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
در دوران بشار اسد، سوریه یکی از مسیرهای اصلی انتقال تسلیحات به حزبالله به شمار میرفت، اما پس از روی کار آمدن حکومت جدید، محدودیتها بر مسیرهای قاچاق سلاح افزایش یافته است.
سفر نخستوزیر لبنان به دمشق
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، ۱۹ اردیبهشت با احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، در دمشق دیدار کرد.
او پس از این دیدار گفت دو طرف در حال گسترش همکاریهای سیاسی و اقتصادی هستند و بر سر تشکیل «شورای مشترک تجاری» به توافق رسیدهاند.
نخستوزیر لبنان افزود در این دیدار ضرورت تشدید کنترل مرزها و مقابله با قاچاق در سایه چالشهای امنیتی و اقتصادی مناطق مرزی دو کشور مورد تاکید قرار گرفت.
سفر سلام به دمشق در حالی انجام گرفت که دولت لبنان در هفتههای اخیر کوشیده است با استفاده از اهرمهای گوناگون، نفوذ حزبالله را کاهش دهد و حتی مذاکرات مستقیم با اسرائیل را برای کاهش تنشها در دستور کار قرار داده است.
۱۳ اردیبهشت، حسن فضلالله، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، اعلام کرد این گروه نیابتی جمهوری اسلامی خود را به مذاکرات مستقیم میان دولت لبنان و اسرائیل و نتایج احتمالی آن متعهد نمیداند.
این در حالی است که حملات اسرائیل به مواضع حزبالله در لبنان همچنان ادامه دارد. وزارت بهداشت لبنان پیشتر از کشته شدن ۳۹ تن در جریان حملات اسرائیل در ۱۹ اردیبهشت خبر داد.
شبکه کان: حزبالله از بیم از دست دادن حمایت تهران، با خلع سلاح مخالفت میکند
شبکه کان اسرائیل ۲۰ اردیبهشت به نقل از منابع امنیتی گزارش داد حزبالله با نگرانی تحولات دیپلماتیک و فشارهای بینالمللی را دنبال میکند و بیم آن دارد که توافق احتمالی میان اسرائیل و لبنان به اقدام دولت لبنان علیه این گروه و محدود شدن نفوذ آن منجر شود.
بر اساس این گزارش، حزبالله تسلیحاتش را پایه قدرت نظامی، راهبردی و سیاسی خود در لبنان میداند و بهدلیل نگرانی از احتمال از دست دادن پشتیبانی حکومت ایران، تاکید کرده است به خلع سلاح تن نخواهد داد.
کان افزود بر پایه برآوردها در اسرائیل، خلع سلاح حزبالله یکی از محورهای اصلی اختلاف در هرگونه تلاشی برای دستیابی به توافقی بلندمدت در جبهه شمالی خواهد بود.
نمایندگان اسرائیل و لبنان قرار است ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت برای دور تازه مذاکرات در واشینگتن دیدار کنند. به گزارش کان، در این نشست موضوع خلع سلاح حزبالله و ترسیم مرز میان دو کشور بررسی خواهد شد و احتمالا نمایندگانی از ارتش دو طرف نیز حضور خواهند داشت.
کشتی تفریحی هوندیوس پس از شناسایی موارد ابتلا به گونه آندِس هانتاویروس برای هفتهها در دریا سرگردان مانده بود. این ویروس که عمدتا از طریق جوندگان منتقل میشود، میتواند باعث بیماری شدید تنفسی و کلیوی شود. نگرانیها درباره پهلو گرفتن کشتی در تنریف، بهویژه به دلیل خاطره همهگیری کووید-۱۹، واکنشهایی در میان ساکنان محلی ایجاد کرده بود. با این حال، سازمان جهانی بهداشت و مقامهای اسپانیا تاکید کردهاند خطر انتقال گسترده این بیماری در شرایط فعلی پایین است و عملیات انتقال مسافران تحت تدابیر شدید بهداشتی و امنیتی انجام خواهد شد.
تدروس در این نامه نوشت: «لازم است این را با شفافیت بشنوید: این وضعیت، یک کووید-۱۹ دیگر نیست.» او تاکید کرد گونه «آندِس» هانتاویروس که در این کشتی شناسایی شده، بیماریای جدی است و تاکنون سه نفر جان خود را از دست دادهاند، اما ارزیابی سازمان جهانی بهداشت این است که خطر برای زندگی روزمره مردم تنریف پایین باقی مانده است.
به گفته او، در حال حاضر هیچ مسافر دارای علائم بیماری در کشتی وجود ندارد و یک کارشناس سازمان جهانی بهداشت نیز در کشتی مستقر شده است.
مدیرکل سازمان جهانی بهداشت همچنین اعلام کرد دولت اسپانیا برنامهای «دقیق و حسابشده» برای انتقال مسافران به ساحل آماده کرده است. بر اساس این طرح، مسافران در بندر صنعتی گرانادییا، دور از مناطق مسکونی، با خودروهای مهر و مومشده و تحت حفاظت، از طریق مسیری کاملا بسته به ساحل منتقل و سپس مستقیما به کشورهای خود بازگردانده خواهند شد.
تدروس در بخش دیگری از نامه خود از پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، بابت پذیرش این کشتی قدردانی کرد و آن را «نمونهای از همبستگی و وظیفه اخلاقی» خواند.
او گفت انتخاب تنریف برای پذیرش کشتی بر اساس مقررات بینالمللی بهداشت و به دلیل برخورداری این جزیره از زیرساخت پزشکی و امکانات لازم انجام شده است.
مدیرکل سازمان جهانی بهداشت همچنین اعلام کرد شخصا به تنریف سفر خواهد کرد تا روند عملیات را از نزدیک دنبال کند و از کارکنان درمانی، نیروهای بندری و مقامهای محلی قدردانی کند.
تدروس در پایان نامه نوشت: «ویروسها سیاست نمیفهمند و به مرزها احترام نمیگذارند. بهترین ایمنی که ما داریم، همبستگی است.»
در هفته نخست ماه مه ۲۰۲۶، یک شیوع نادر و مرگبار از هانتاویروس در کشتی تفریحی هوندیوس توجه سازمانهای بهداشتی جهان را جلب کرد. این کشتی که سفر خود را از اوشوآیا در آرژانتین آغاز کرده بود، پس از بروز چند مورد بیماری شدید تنفسی و مرگ چند مسافر، به کانون یک عملیات بینالمللی ردیابی و قرنطینه تبدیل شد.
کشتی حدود ۱۵۰ مسافر و خدمه داشت. نخستین قربانی، مردی هلندی بود که در ۱۱ آوریل در کشتی جان باخت. جسد او دو هفته بعد در جزیره سنت هلنا (St. Helena) از کشتی خارج شد. همسر او نیز در همان جزیره پیاده شد و پس از انتقال به آفریقای جنوبی، در فرودگاه ژوهانسبورگ دچار وخامت حال شد و جان خود را از دست داد. پس از آن، یک زن آلمانی نیز در کشتی فوت کرد و چند نفر دیگر علائم شدید تنفسی و تب نشان دادند.
بر اساس این گزارش، تنها سه روز پس از آنکه دونالد ترامپ «پروژه آزادی» برای بازگشایی مسیر تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را متوقف کرد، تبادل حملات میان آمریکا و حکومت ایران بار دیگر از سر گرفته شد و تهران تهدید کرد «پاسخی قاطع» خواهد داد.
واینت نوشت اکنون هزاران ملوان در انتظار پاسخ نیروی دریایی حکومت ایران هستند تا مشخص شود چه زمانی اجازه خروج از تنگه را خواهند داشت.
یکی از این ملوانان، شمیم صابر، ناوبر اهل بنگلادش در یک کشتی تحقیقاتی، به والاستریت ژورنال گفته است: «ذخایر آب و غذای ما هر روز کمتر میشود. نگرانم و برای جانم میترسم. وضعیت بسیار بد است و ما درمانده شدهایم.»
او گفت مقامهای ایرانی پس از درخواست خروج از طریق رادیو به آنها گفتهاند عبور از تنگه «قرمز» و بسیار خطرناک است.
به نوشته واینت، صدها کشتی در صفی طولانی تا خروجی تنگه لنگر انداختهاند، در حالی که پهپادها بر فراز آنها پرواز میکنند و زبالههای کشتیهای دیگر روی آب شناور است.
این گزارش میافزاید خدمه کشتیها اکنون میان حفظ جایگاه خود در صف انتظار یا حرکت به سمت بنادر برای تامین دوباره آب و غذا مردد ماندهاند؛ زیرا هیچکس نمیداند چه زمانی مسیر خروج باز خواهد شد.
واینت وضعیت کنونی خلیج فارس را «زندان شناور» برای بیش از ۸۰۰ کشتی توصیف کرده که بیش از دو ماه است در منطقه گرفتار شدهاند.
بر اساس دادههای سازمان بینالمللی دریانوردی که در این گزارش به آن استناد شده، در جریان تبادل حملات میان حکومت ایران و آمریکا، بیش از ۳۰ کشتی هدف موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتهاند و دستکم ۱۰ ملوان کشته شدهاند.
این گزارش همچنین به روایت یک ملوان هندی اشاره میکند که گفته شاهد سوختن کامل کشتی مجاور خود بوده، در حالی که خدمه آن در انتظار امدادی بودند که هرگز نرسید.
او گفته داروهای کشتی به پایان رسیده و خودش نیز دیگر داروی فشار خون در اختیار ندارد.
به نوشته واینت، برخی خدمه معتقدند برای عبور از محاصره ایران باید به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پول پرداخت شود، اما هماهنگی این پرداختها تنها میان دولتها انجام میشود و ملوانان خارجی در بلاتکلیفی به سر میبرند.
این گزارش یادآوری میکند ترامپ اوایل ماه جاری «پروژه آزادی» را با هدف ازسرگیری عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز آغاز کرد؛ عملیاتی که او آن را «اقدامی بشردوستانه» توصیف کرده بود.
بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، قرار بود این عملیات با پشتیبانی ناوشکنهای موشکانداز، بیش از ۱۰۰ هواگرد و حدود ۱۵ هزار نیروی نظامی اجرا شود، اما تنها پس از ۳۶ ساعت متوقف شد.
روز بعد، پس از آنکه جمهوری اسلامی به سوی ناوشکنهای آمریکایی عبوری از تنگه آتش گشود و ارتش آمریکا پاسخ داد، درگیریها بار دیگر شدت گرفت.
حکومت ایران آمریکا را به نقض آتشبس متهم کرد و تهدید به پاسخ داد. ترامپ نیز همزمان با تهدید تهران، تاکید کرد «آتشبس همچنان برقرار است.»
در ادامه این تنشها، امارات متحده عربی از فعال شدن سامانههای پدافند هوایی خود خبر داد، هرچند مشخص نشد چه اهدافی رهگیری شدهاند.
سخنگوی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی نیز آمریکا را به «نقض آتشبس» متهم کرد و هشدار داد تهران «قاطعانه و بدون تردید» پاسخ خواهد داد.
با این حال، تلویزیون حکومت در ایران ساعاتی بعد از «بازگشت شرایط به حالت عادی» خبر داد؛ وضعیتی که به نوشته واینت، همچنان با ادامه محاصره هرمز و سرگردانی صدها کشتی همراه است.
به گفته منابع محلی، مهاجمان از نیروهای وابسته به شبهنظامیان «کودکو» (Cooperative for the Development of Congo) بودند که اواخر ماه آوریل این حمله را انجام دادند.
منابع امنیتی شمار قربانیان را ۶۹ نفر اعلام کردند، اما دیودونه لوسا، از مقامهای محلی حفاظت غیرنظامی، به خبرگزاری فرانسه گفت تعداد کشتهشدگان «بیش از ۷۰ نفر» است.
بر اساس این گزارش، ادامه حضور نیروهای کودکو و نبود امنیت در منطقه باعث شد جمعآوری و انتقال اجساد برای چند روز به تعویق بیفتد.
گروه کودکو مدعی دفاع از جامعه عمدتا کشاورز «لندو» در برابر جامعه عمدتا دامدار «هما» است. در مقابل، گروه مسلح دیگری به نام «کنوانسیون انقلاب مردمی» (CRP) اعلام کرده برای دفاع از جامعه هما فعالیت میکند.
خبرگزاری فرانسه نوشت این دو گروه تنها بخشی از گروههای مسلح فعال در شرق کنگو هستند. از دیگر گروههای فعال در منطقه میتوان به «نیروهای دموکراتیک متحد» (ADF) اشاره کرد؛ گروهی متشکل از شورشیان پیشین اوگاندایی که با گروه حکومت اسلامی (داعش) اعلام بیعت کرده است.
منابع محلی و امنیتی همچنین پنجشنبه اعلام کردند نیروهای دموکراتیک متحد طی دو روز حمله در استانهای ایتوری و کیوو شمالی دستکم ۳۶ نفر را کشتهاند.
از سال ۲۰۲۱، ارتش اوگاندا در کنار ارتش جمهوری دموکراتیک کنگو در بخشهایی از استان ایتوری و کیوو شمالی برای مقابله با نیروهای دموکراتیک متحد مستقر شده است. گزارش خبرگزاری فرانسه میگوید ارتش کنگو در برخی موارد از نیروهای کودکو نیز بهعنوان نیروی کمکی استفاده میکند.
در همین حال، هیات سازمان ملل متحد در جمهوری دموکراتیک کنگو (MONUSCO) روز جمعه درباره موج «مرگبار» حملات علیه غیرنظامیان در شرق این کشور هشدار داد.
مونوسکو اعلام کرد «دهها غیرنظامی در روزهای اخیر» در استانهای ایتوری، کیوو شمالی و کیوو جنوبی کشته شدهاند، هرچند جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
شرق جمهوری دموکراتیک کنگو که سرشار از منابع معدنی است، طی سه دهه گذشته صحنه درگیریهای مداوم میان گروههای مسلح، شبهنظامیان و نیروهای دولتی بوده است.
قرار است ترامپ، کمتر از یک هفته دیگر به همراه هیاتی از مدیران عامل شرکتهای آمریکایی که آماده عقد توافق با رقیب ژئوپلیتیکی واشینگتن هستند، راهی پکن خواهد شد. او یک بار سفر برنامهریزی شده خود به چین را بهدلیل جنگ ایران به تاخیر انداخته است.
وزارت امور خارجه آمریکا در روزهای اخیر سه شرکت چینی را به اتهام کمک به جمهوری اسلامی در جنگ با آمریکا تحریم کرد.
این سه شرکت متهم شدهاند که «تصاویری ماهوارهای در اختیار حکومت ایران قرار دادهاند که حملات نظامی جمهوری اسلامی علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را ممکن ساخته است.»
وزارت امور خارجه آمریکا در همین زمینه نوشت: «ایالات متحده به اقدام علیه نهادهای مستقر در چین که از حکومت ایران حمایت میکنند ادامه خواهد داد تا اطمینان حاصل شود تهران پس از عملیات خشم حماسی نتواند برنامههای حساس مرتبط با اشاعه تسلیحاتی خود را بازسازی کند. هدف قرار دادن نیروهای نظامی و شرکای آمریکا بیپاسخ نخواهد ماند.»
زمانبندی این اقدام وزارت امور خارجه برای تحریم شرکتهای چینی، نشاندهنده نارضایتی دولت آمریکا از موضع علنی پکن است؛ موضعی که خواهان پایان درگیریها در خلیج فارس است، در حالی که همزمان به حمایت از توان نظامی حکومت ایران ادامه میدهد.
روزنامه والاستریت ژورنال سهشنبه گزارش داده بود که این حمایت شامل صادرات برخی قطعات ضروری برای برنامه پهپادهای تهاجمی ایران نیز میشود.
این تحریمها همچنین احتمالا اهرم فشار ترامپ در دیدار با شی را تقویت خواهد کرد؛ دیداری که انتظار میرود رییسجمهوری آمریکا در آن از رهبر چین بخواهد تهران را به سمت توافقی سوق دهد که به بازگشایی تنگه هرمز برای عبور عادی کشتیها منجر شود.
دولت آمریکا جمعه همچنین ۱۰ نهاد و فرد دیگر در کشورهایی از جمله بلاروس، ایران و امارات متحده عربی را تحریم کرد؛ افرادی که به گفته واشینگتن در تلاشهای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی برای تامین تسلیحات خود نقش دارند.
در همین حال، مقامهای دفاعی آمریکا نگراناند که جنگ پرهزینه ایران ممکن است در مذاکرات هفته آینده، به شی جینپینگ اهرم فشار بیشتری در برابر ترامپ بدهد.
تحریمهای روز جمعه علیه چین تنها تازهترین مرحله از تشدید تنشها میان دو کشور است.
هفته گذشته، وزارت بازرگانی چین طبق گزارش خبرگزاری دولتی شینهوا، اجرا یا تبعیت از تحریمهای جداگانه آمریکا علیه پنج پالایشگاه چینی متهم به خرید نفت از جمهوری اسلامی را ممنوع اعلام کرد.
این نخستین بار است که چین از زمان اجرای سیاست ملی سال ۲۰۲۱ خود، که تبعیت از اقدامات بینالمللی «غیرموجه» را ممنوع میکند، چنین سازوکاری را فعال میکند.
با این حال، ترامپ ابراز اطمینان کرده که او و شی روابط و زمینه مشترک کافی برای همکاری درباره خاورمیانه را دارند.
او هفته گذشته در یک نشست خبری در دفتر بیضی گفت: «این هم یکی از موضوعات خواهد بود. اما انصافا او درباره این مساله خیلی محترمانه رفتار کرده است.»
ترامپ افزود: «چین حدود ۶۰ درصد نفتش را از نفتی که از هرمز میگذرد تامین میکند. فکر میکنم او بسیار محترمانه برخورد کرده. ما از طرف چین با چالشی روبهرو نشدهایم.»
