کاخ سفید اعلام کرد تیم امنیت ملی دونالد ترامپ در جلسهای پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی درباره بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره دریایی ایران و پایان جنگ را بررسی کرد، اما جزییاتی درباره محتوای گفتوگوها یا واکنش واشینگتن به این طرح ارائه نکرد.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، دوشنبه ۷ اردیبهشت پس از برگزاری این جلسه در گفتوگو با رسانه تاکید کرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خود درباره این پیشنهاد اظهار نظر خواهد کرد.
او در عین حال تاکید کرد که موضع ترامپ در قبال جمهوری اسلامی و از جمله برنامه هستهای آن هیچ تغییری نکرده است.
لویت گفت: «آنچه میخواهم دوباره تاکید کنم این است که خطوط قرمز ترامپ در رابطه با جمهوری اسلامی بسیار روشن و صریح اعلام شدهاند.»
وبسایت خبری اکسیوس یکشنبه ششم اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد که جمهوری اسلامی یک طرح پیشنهادی تازه ارائه داده است که بر اساس آن در صورتی که واشینگتن محاصره بندرهای جنوب ایران را لغو کند و به جنگ پایان دهد، تهران نیز به تسلط خود بر تنگه هرمز و جلوگیری از تردد کشتیها در این آبراه پایان میدهد. در این طرح، مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تعویق میافتد و در زمان دیگری انجام خواهد شد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز دوشنبه هفتم اردیبهشت این موضوع را تایید کرد و به نقل از دو مقام منطقهای نوشت این پیشنهاد از سوی پاکستان به آمریکا منتقل شده است. این دو مقام که از مذاکرات پشت درهای بسته میان مقامهای ایرانی و پاکستانی در آخر هفته اطلاع داشتند، به شرط ناشناس ماندن گفتند تهران پیشنهاد کرده در ازای لغو محاصره دریایی و پایان جنگ، کنترل و فشار خود بر تنگه هرمز را متوقف کند.
واشینگتن پست در تحلیلی درباره این تحولات نوشت: «نشانهها حاکی از آن است که پذیرش چنین پیشنهادی از سوی ترامپ بعید به نظر میرسد؛ چرا که این طرح، اختلافات اصلی میان واشینگتن و تهران، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی را حلنشده باقی میگذارد و رسیدگی به آن را به آینده موکول میکند.»
دیدار مقامهای روسیه و ایران در سنپترزبورگ
همزمان با بررسی پیشنهاد تهران در واشینگتن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به روسیه رفت و در سنپترزبورگ با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کرد.
او در جریان این سفر گفت آمریکا در جنگ «حتی به یک هدف از اهداف خود دست نیافت» و به همین دلیل، به گفته او، «درخواست مذاکره کردهاند و ما در حال بررسی هستیم.»
اظهارات عراقچی در شرایطی مطرح شد که ترامپ در آخرین لحظه سفر برنامهریزیشده استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان خود، به اسلامآباد برای گفتوگو درباره پایان دادن به درگیری را لغو کرد. ترامپ گفته است اگر جمهوری اسلامی خواهان مذاکره است، میتواند تماس تلفنی بگیرد.
رسانههای روسیه نیز پس از این دیدار به نقل از پوتین نوشتند که او در این دیدار پیامی از مجتی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی دریافت کرده و امیدوار است صلح برقرار شود.
براساس این گزارشها، او افزود روسیه «هر کاری که در راستای منافع ایران و سایر کشورهای منطقه باشد» انجام خواهد داد.
همکاری دفاعی
خبرگزاری دولتی تاس گزارش داد آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، در جریان سفر به قرقیزستان با رضا طلایینیک، معاون وزیر دفاع جمهوری اسلامی، دیدار و گفتوگو کرد.
بر اساس این گزارش، بلوسوف در این دیدار موضع پیشین مسکو را تکرار کرد و گفت جنگ علیه جمهوری اسلامی باید صرفا از راههای دیپلماتیک حلوفصل شود.
او همچنین ابراز اطمینان کرد که روسیه و جمهوری اسلامی به حمایت متقابل از یکدیگر ادامه دهند.
با وجود این، هنوز روشن نیست مسکو در عمل چه کمکی، در صورت وجود، به تهران ارائه خواهد کرد. رسانههای دولتی روسیه نیز گزارشی از نوع حمایت احتمالی پوتین پس از دیدار او و عباس عراقچی پشت درهای بسته منتشر نکردهاند.
جمهوری اسلامی و روسیه مدتهاست شرکای راهبردی نزدیکی هستند، اما مسکو تاکنون حمایت محدودی از تهران در جنگ با آمریکا و اسرائیل ارائه کرده است.
عراقچی پیش از ورود به سنپترزبورگ، به پاکستان و عمان رفته بود؛ دو کشوری که هر دو در مسیر تلاشهای دیپلماتیک مرتبط با جنگ نقش داشتهاند.
امیدها به دستیابی به توافق در آخر هفته، پس از لغو سفر ویتکاف و کوشنر به پاکستان از سوی ترامپ، کاهش یافت.
