بورس والاستریت روز پنجشنبه با کاهش شاخصهای اصلی خود آغاز به کار کرد که نشان دهندهاحتیاط سرمایهگذاران در نبود نشانههای روشن از روند جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی است. در آغاز معاملات، شاخص داوجونز ۲۰۵ واحد معادل ۰.۴۱ درصد کاهش یافت و به سطح ۴۹ هزار و ۲۸۴ واحد رسید.
روزنامه واشینگتنپست در تحلیلی نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای دستیابی به اهداف خود در قبال جمهوری اسلامی، نیازی به توافق ندارد و گاهی بهترین توافق، نداشتن توافق است و اگر تهران در چند روز آینده با شروط ترامپ موافقت نکند، او باید مسیر دیگری را در پیش بگیرد.
مارک ای. تیسن، ستوننویس سیاسی واشنگتنپست در این یادداشت نوشت: «مقامهای جمهوری اسلامی تصور کردهاند که ترامپ بیش از آنها به توافق نیاز دارد.»
به گفته تیسن، تمدید آتشبس از سوی ترامپ به تهران فرصت داد تا «یک پیشنهاد واحد» ارائه کند، اما جمهوری اسلامی این اقدام را نشانهای از تمایل آمریکا به پرهیز از بازگشت به درگیری تعبیر کرده است.
در این یادداشت آمده است هدف تهران طولانی کردن مذاکرات است، با این امید که هرچه توقف عملیات نظامی بیشتر ادامه پیدا کند، احتمال از سرگیری آن کمتر شود.
او تاکید کرده ترامپ باید این تصور را از بین ببرد و اگر تهران چنین نکند، ترامپ باید عملیات نظامی را از سر بگیرد و حملات را متوجه رهبرانی کند که در برابر توافق مقاومت میکنند.
تیسن نوشت: «اگر رژیم ایران واقعا میان جناحی که توافق میخواهد و جناحی که نمیخواهد دچار شکاف شده، راهحل ساده است: جناحی را که توافق نمیخواهد، بکشید.»
پس از انتشار این تحلیل، دونالد ترامپ همین جمله را عینا در شبکههای اجتماعی بازنشر کرد.
به گفته تیسن، حکومت ایران پس از نزدیک به ۴۰ روز حملات مداوم، هم از نظر نظامی آسیب دیده و هم اکنون زیر فشار اقتصادی محاصره دریایی آمریکا قرار دارد.
تیسن در ادامه تاکید کرد جمهوری اسلامی هنوز شکست نخورده، اما در وضعیت دشواری قرار دارد؛حملات آمریکا و اسرائیل بخش زیادی از توان نظامی تهاجمی تهران را از بین برده، اما آتشبس زمانی برقرار شد که هنوز حدود ۱۴ روز دیگر برای تکمیل فهرست اهداف تعیینشده باقی مانده بود و اگر آتشبس برقرار نشده بود، آمریکا احتمالا تا حالا آن عملیات را کامل کرده بود.
در بخش پایانی، نویسنده پیشنهاد کرده اگر جمهوری اسلامی همچنان شروط ترامپ را نپذیرد، ترامپ باید آن ۱۴ روز باقیمانده را در اختیار فرمانده سنتکام بگذارد، محاصره دریایی را حفظ کند، مسیر تنگه هرمز را برای همه کشتیها به جز کشتیهای ایرانی با زور باز کند و سپس به مقامهای باقیمانده جمهوری اسلامی اولتیماتوم بدهد.
در این یادداشت آمده است اگر تهران باز هم شروط آمریکا را نپذیرد، ترامپ میتواند بدون توافق اعلام پیروزی کند و به مردم ایران برای کنار زدن حکومتی که تضعیف شده، چراغ سبز بدهد.
پلیس برلین در واکنش به تعرض به شاهزاده رضا پهلوی با پاشیدن ماده قرمزرنگ به روی او، اعلام کرد فردی که در مقابل نشست مطبوعاتی فدرال بازداشت شد، در حال حاضر برای انجام مراحل اداری و شناسایی در بازداشت پلیس به سر میبرد. در بیانیه پلیس آمده که این فرد نه کارت شناسایی خبرنگاری داشت.
بر اساس این بیانیه، او نه مجوز رسانهای همراهش بود و پیش از این نیز توجه پلیس را جلب نکرده بود.
پلیس برلین اعلام کرد تحقیقات علیه این فرد به اتهام «ایراد صدمه بدنی، تخریب اموال و توهین به افراد در عرصه سیاسی» آغاز میشود. همچنین امکان ادامه بازداشت او برای امروز در حال بررسی است.
در این بیانیه تاکید شده است که نیروهای عملیاتی در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند و تدابیر امنیتی برای مهمان بار دیگر تنظیم شده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، اختلافات شدید میان تیم نزدیک به دولت مسعود پزشکیان و افراد وابسته به دفتر مجتبی خامنهای، مانع اصلی سفر هیات جمهوری اسلامی به اسلامآباد برای برگزاری دور جدید مذاکرات با آمریکا بوده است.
منابع آگاه پنجشنبه سوم اردیبهشت به ایراناینترنشنال گفتند در حالی که هیات مذاکرهکننده حکومت ایران آماده عزیمت به اسلامآباد بود، پیامی از سوی حلقه نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای مبنی بر «ممنوعیت پرداختن به پرونده هستهای» به آنها ابلاغ شد.
به گفته این منابع، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به این دستور، حضور در اسلامآباد را «اساسا بیفایده» خوانده و تاکید کرده است این سیاست در عمل به معنای «حکم مرگ» مذاکرات است.
بر پایه این گزارش، عراقچی همچنین نسبت به پیامدهای اتخاذ چنین رویکردی هشدار داده است.
منابع آگاه افزودند در پیام رسیده از دفتر مجتبی خامنهای، هیات مذاکرهکننده وزارت امور خارجه بهدلیل نادیده گرفتن این خط قرمز در دور پیشین گفتوگوها، توبیخ شده است.
طبق برخی گزارشها، دور جدید مذاکرات تهران و واشینگتن قرار بود چهارشنبه دوم اردیبهشت در اسلامآباد برگزار شود، اما مقامهای جمهوری اسلامی در نهایت اعلام کردند بهدلیل ادامه محاصره تنگه هرمز از سوی ارتش ایالات متحده و «نقض آتشبس»، حاضر به شرکت در گفتوگوها نیستند.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از تمدید آتشبس موقت با تهران خبر داد و در عین حال، تاکید کرد محاصره تنگه هرمز و بنادر جنوبی ایران ادامه خواهد یافت.
ترامپ افزود با توجه به وجود شکاف در ساختار حاکمیت ایران، به مقامهای جمهوری اسلامی برای ارائه پیشنهادشان در مذاکرات فرصت داده است.
مجتبی خامنهای بهشدت با تمدید مذاکره مخالف است
علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، سوم اردیبهشت گفت «هوشیاری» مجتبی خامنهای بهعنوان «فرمانده کل قوا» و «فردی که کشور را اداره میکند»، قابل توجه است.
او افزود: «اخبار ما مبنی بر این است که ایشان بهشدت با هرگونه تمدید مذاکره در چنین شرایطی مخالف هستند.»
مجتبی خامنهای از زمان کشتهشدن پدرش، علی خامنهای، در ۹ اسفند در حمله آمریکا و اسرائیل که گفته میشود موجب جراحت شدید خود او نیز شده است، با وجود آن که مجلس خبرگان تحت فشار سپاه پاسداران او را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید، در انظار عمومی حضور نیافته است.
همچنین تاکنون هیچ ویدیو یا فایل صوتی از او منتشر نشده است.
انتقاد تند قالیباف از مخالفان توافق
پیشتر در ۳۱ فروردین، ایراناینترنشنال گزارش داد محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و سرپرست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در جلسهای با مشاورانش، بهتندی از مخالفان توافق با آمریکا و «برخی فعالان همسو با جبهه پایداری» انتقاد کرده است.
بر پایه این اطلاعات، قالیباف افرادی چون سعید جلیلی و امیرحسین ثابتی را «شبهنظامیان افراطی» توصیف کرده و هشدار داده است آنها «ایران را نابود خواهند کرد.»
به گفته منابع آگاه، او تاکید کرده این «جریان شبهنظامی» با استفاده از صداوسیما و تهییج بدنه اجتماعی حامی اصولگرایان، در پی تشدید مخالفتها با مذاکره و توافق با آمریکا است.
او همچنین درباره حذف خود از ریاست مجلس و کنار گذاشته شدن عراقچی از وزارت امور خارجه ابراز نگرانی کرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، دوم اردیبهشت با اشاره به تمدید آتشبس موقت گفت: «به رژیم ایران این انعطافپذیری را نشان دادیم تا با یک پیشنهاد منسجم و یکدست جلو بیایند، زیرا بیشتر رهبرانشان از صفحه روزگار محو شدهاند و بین آنها اختلاف و چنددستگی زیادی وجود دارد.»
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران نوشت که در صورت تهاجم زمینی از پایگاههای آمریکا در منطقه، جمهوری اسلامی ممکن است با عملیات زمینی مرکب و با همکاری نیروهای مقاومت و گروههای محلی، نظامیان آمریکایی را هدف قرار داده و به اسارت بگیرد.
این رسانه وابسته به سپاه افزود: «در صورت حمله به نیروگاهها یا زیرساختهای نفت و گاز ایران، تهران تاسیسات انرژی اسرائیل و برخی کشورهای منطقه را هدف قرار میدهد.»
فارس همچنین سناریوهایی از جمله حمله به ناوهای هواپیمابر آمریکا در صورت «تعرض سرزمینی»، بستن تنگه هرمز و بابالمندب در صورت تشدید محاصره دریایی و اقدام علیه منافع آمریکا در «خارج از منطقه» را مطرح کرد.
خبرگزاری فارس، حمله هوایی و موشکی به زیرساختهای حیاتی مانند پلها و نیروگاههای برق و همچنین کشتن «فرماندهان نظامی و چهرههای کلیدی» را از جمله گزینههای آمریکا در آینده عنوان کرد.
بر اساس اطلاعاتی که ایراناینترنشنال به آن دست پیدا کرده، اختلاف نظر میان تیم نزدیک به دولت با سخنگویان نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای، مانع سفر هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به اسلامآباد بوده است.
بنا بر این اطلاعات در حالیکه تیم هیات مذاکره کننده آماده حرکت به سوی پاکستان بوده، پیامی از سوی حلقه نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای رسیده که پرداختن به موضوعات هستهای را ممنوع کرده است.
در این پیام رسیده از دفتر مجتبی خامنهای همچنین تیم مذاکرهکننده وزات خارجه جمهوری اسلامی، بهدلیل نادیده گرفتن این دستور در مذاکرات قبلی، توبیخ شده است.
بنا بر این گزارش، در مقابل عباس عراقچی با این استدلال که تحت دستور رهبر اساسا هیچ فایدهای در شرکت در مذاکرات وجود ندارد و این وضعیت عملا به معنای «حکم مرگ» برای مذاکرات با تمام پیامدهای آن است.