آمریکا پسر معصومه ابتکار و خانواده او را بازداشت کرد
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد عیسی هاشمی، پسر معصومه ابتکار، به همراه مریم طهماسبی، همسرش، و پسرشان بازداشت شدهاند. این وزارتخانه نوشت هاشمی و اعضای خانوادهاش پس از آن بازداشت شدند که وزیر خارجه آمریکا اقامت دائم آنها را لغو کرد. بازداشت آنها از سوی ماموران فدرال انجام شد.
بر اساس این گزارش، هاشمی، طهماسبی و پسرشان در سال ۲۰۱۴ با ویزاهایی که در دولت باراک اوباما صادر شد، وارد ایالات متحده شدند.
در ژوئن ۲۰۱۶، چند ماه پس از آنکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دو شناور نیروی دریایی آمریکا را توقیف و ۱۰ ملوان آمریکایی را بازداشت کرد، دولت اوباما از طریق برنامه ویزای تنوع نژادی برای هر سه تبعه ایرانی وضعیت اقامت دائم قانونی صادر کرد.
وبسایت اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد چندین کشتی نیروی دریایی آمریکا صبح شنبه از تنگه هرمز عبور کردند. این نخستین بار از آغاز جنگ است که شناورهای جنگی آمریکا از تنگه هرمز عبور میکنند. فارس نوشت یک ناو آمریکایی با واکنش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مواجه شده است.
اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد این کشتیهای جنگی آمریکا با هدف «افزایش اعتماد برای عبور کشتیهای تجاری» انجام شد. این مقام آمریکایی گفت: «این عملیاتی بود که بر آزادی ناوبری در آبهای بینالمللی متمرکز بود.»
خبرگزاری فارس نوشت جمهوری اسلامی به طرف پاکستانی اطلاع داد که «اگر حرکت ناو ادامه پیدا کند، ظرف ۳۰ دقیقه هدف قرار میگیرد» و همین هشدار و پیگیری هیات مذاکرهکننده باعث شد دستور توقف به این ناو صادر شود.
پس از گزارش رسانه سپاه پاسداران، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نوشت: «ما اکنون فرایند پاکسازی تنگه هرمز را به عنوان لطفی به کشورهای سراسر جهان آغاز کردهایم، از جمله چین، ژاپن، کره جنوبی، فرانسه، آلمان و بسیاری دیگر.»
تجمعات ایرانیان خارج از کشور در نقاط مختلف جهان به منظور حمایت از انقلاب ملی و اعتراضات در داخل ایران، شنبه ۲۲ فروردین و همزمان با مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در پاکستان ادامه یافت. تجمعگنندگان از جمله به قطع بیسابقه اینترنت و کشتار و اعدام معترضان در ایران واکنش نشان دادند.
در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای برگزاری تجمع مقابل سفارتخانهها و کنسولگریهای آمریکا در شهرهای مختلف جهان، گروهی از ایرانیان ساکن بریتانیا از شهرهای مختلف این کشور، در لندن گرد هم آمدند.
دفتر ارتباطات شاهزاده رضا پهلوی، ۲۱ فروردین در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد شنبه ۲۲ فروردین (۱۱ آوریل)، تجمعهایی در مقابل سفارتخانهها و کنسولگریهای آمریکا در جهان برگزار خواهد شد.
در این پیام آمده است: «فردا در مقابل سفارتخانهها و کنسولگریهای آمریکا در سراسر جهان گرد هم میآییم و خواست ملت ایران را فریاد میزنیم.»
ویدیوی رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهد ایرانیان دانمارک روز شنبه ۲۲ فروردین در کپنهاگ تجمع کرده و خواستار تغییر رژیم در ایران شدند.
بر اساس تصاویر رسیده به ایراناینترنشنال، شماری از ایرانیان مقیم اسپانیا، شنبه ۲۲ فروردین در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، مقابل کنسولگری آمریکا در بارسلونا، علیه جمهوری اسلامی تجمع کردند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد گروهی از ایرانیان ساکن اتریش شنبه ۲۲ فروردین در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، تجمع کرده و نسبت به توافق با جمهوری اسلامی ابراز مخالفت کردند.
گروهی از ایرانیان ساکن کره جنوبی و ژاپن، در پاسخ به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و در حمایت از «انقلاب شیر و خورشید»، ۲۲ فروردین در نزدیکی سفارتهای آمریکا در سئول و توکیو تجمع کردند.
تجمعکنندگان از دولت ایالات متحده خواستند حمایت خود را از مردم ایران تا سقوط جمهوری اسلامی ادامه دهد.
آنها با اشاره به قطع بیسابقه اینترنت و کشتار و اعدام معترضان تاکید کردند که «تا آخرین لحظه، صدای مردم ایران در شرق آسیا» خواهند بود.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند گروهی از ایرانیان مقیم آلمان، ۲۲ فروردین با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در مخالفت با توافق با جمهوری اسلامی در دوسلدورف جمع شدند و اعلام کردند مردم ایران خواستار بازگشت «خاندان ایرانساز پهلوی» هستند.
در نیوزیلند، گروهی از ایرانیان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، در مخالفت با توافق با جمهوری اسلامی مقابل سفارت آمریکا تجمع کرده و شعارهایی از جمله «تشکر بیبی (نتانیاهو)» سر دادند.
به دنبال فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، عدهای از ایرانیان مقیم استرالیا نیز شنبه با حضور مقابل کنسولگری آمریکا در سیدنی، حمایت خود را از مردم ایران اعلام کردند.
به گفته سه منبع نزدیک به حلقه داخلی قدرت در جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، رهبر جدید حکومت ایران، همچنان در حال مداوای جراحات شدید صورت و پا است که در حمله هوایی آغاز جنگ - حملهای که به کشته شدن پدرش انجامید - متحمل شد.
این منابع به رویترز گفتند صورت خامنهای در حمله به مجموعه محل اقامت رهبر جمهوری اسلامی در مرکز تهران دچار آسیب جدی شده و او همچنین از ناحیه یک یا هر دو پا بهشدت مجروح شده است.
با این حال، به گفته این منابع که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، خامنهای ۵۶ ساله در حال بهبود است و از نظر ذهنی همچنان هوشیار باقی مانده است.
دو تن از آنها گفتند او از طریق ارتباط صوتی در نشستهای مقامات ارشد شرکت میکند و در تصمیمگیری درباره مسائل مهم، از جمله جنگ و مذاکرات با واشینگتن، نقش دارد.
پرسش درباره اینکه آیا وضعیت جسمی خامنهای به او امکان اداره امور کشور را میدهد یا نه، در شرایطی مطرح است که جمهوری اسلامی با یکی از بحرانیترین مقاطع خود در دهههای اخیر روبهروست و مذاکرات حساسی را با ایالات متحده در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، آغاز کرده است.
روایت این منابع نزدیک به حلقه قدرت، جزییترین توصیف را از وضعیت رهبر جدید جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر ارائه میدهد، اما رویترز نتوانسته است این اطلاعات را بهطور مستقل تایید کند.
محل اقامت، وضعیت جسمی و میزان توانایی مجتبی خامنهای برای اداره کشور همچنان تا حد زیادی در هالهای از ابهام است، چرا که از زمان حمله هوایی و انتصاب او بهعنوان جانشین پدرش، هیچ تصویر، ویدیو یا فایل صوتیای از او منتشر نشده است.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل به پرسشهای رویترز درباره میزان جراحات خامنهای یا دلیل عدم انتشار تصویر یا پیام صوتی از او، پاسخ نداده است.
جزییات حمله و سکوت رسمی تهران
خامنهای ۹ اسفند، همزمان با نخستین روز جنگی که با حمله آمریکا و اسرائیل آغاز شد، در عملیاتی که به کشته شدن پدرش، رهبر جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۸، انجامید، زخمی شد.
در این حمله، همسر، باجناق و خواهرزن او نیز در میان دیگر اعضای خانوادهاش، کشته شدند.
تاکنون هیچ بیانیه رسمیای از سوی تهران درباره میزان جراحات خامنهای منتشر نشده است.
با این حال، یک گوینده اخبار در صداوسیمای جمهوری اسلامی، پس از اعلام رهبری او، از اصطلاح «جانباز» برای توصیف وضعیتش استفاده کرد. این اصطلاح در ایران معمولا برای افرادی بهکار میرود که در جنگ، مجروح شدهاند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، شهردار سابق تهران، فرمانده نیروی انتظامی و یکی از فرماندهان جنگ در دوران جوانی، به بازیگر مرکزی قدرت در جمهوری اسلامی بدل شده است. او اکنون ریاست هیات مذاکره حکومت ایران را بر عهده دارد تا در اسلامآباد، آتشبس شکننده را تثبیت کند.
تصور کنید: قالیباف، همان مردی که دهه ۶۰ در جبهههای جنگ ایران و عراق فرماندهی میکرد، حالا در بهار ۱۴۰۵ در راس هیات ایرانی قدم به اسلامآباد میگذارد. هدف؟ مذاکره برای تثبیت و تمدید آتشبس با آمریکا در میانه جنگ.
او دیگر فقط «رییس مجلس شورای اسلامی» یا «شهردار سابق تهران» نیست: در خلأ ناشی از کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور ایران، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و وضعیت مبهم مجتبی خامنهای، پسر او، که به عنوان رهبر جدید معرفی شده اما هنوز در انظار عمومی ظاهر نشده، قالیباف به یکی از چهرههای محوری ساختار جدید قدرت تبدیل شده است.
از طرقبه مشهد تا قلب سپاه پاسداران؛ ریشههای یک سیاستمدار امنیتی
قالیباف متولد اول شهریور ۱۳۴۰ در طرقبه مشهد، از نسل فرماندهان جوانی بود که جنگ ایران و عراق آنها را ساخت. او از بسیج به سپاه پاسداران رفت، فرمانده «تیپ ۲۱ امام رضا» و سپس «لشکر ۵ نصر خراسان» شد، در عملیاتهای مهم مانند آزادسازی خرمشهر نقش داشت و بعدها در فاصله سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرماندهی نیروی هوایی سپاه پاسداران را بر عهده گرفت.
گفته میشود او «خلبان ماهری» با گواهینامه پرواز ایرباس بود و بعد از جنگ، تجربه نظامیاش را به مدیریت امنیتی تبدیل کرد.
قالیباف در سال ۱۳۷۹ فرمانده کل نیروی انتظامی شد.
این راه و مسیر «دوگانه» نظامی/امنیتی، کلید فهم امروز قالیباف است. او که خود را یک مدیر اجرایی قابل و یک نظامی تمامعیار میشناسد، پلی میان سپاه پاسداران، دفتر رهبری و نهادهای انتخابی بوده است.
این پل حالا و بعد از کشته شدن خامنهای و بازآرایی قدرت و نقشآفرینی سپاه پاسداران بهعنوان صدای غالب، نقشی کلیدی پیدا کرده است.
سرکوب داخلی، فساد در شهرداری و باقی اتهامات؛ کارنامه پر تضاد قالیباف
سال ۱۳۷۸، قالیباف یکی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران بود که در سرکوب اعتراضات دانشجویی نقشی برجسته و «گازانبری» ایفا کرد.
گازانبری اصطلاحی بود که حسن روحانی، رییسجمهوری سابق، در مناظرههای انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۹۲ در توضیح مواجهه قالیباف با واقعه کوی دانشگاه در تیر سال ۷۸ و دستگیر کردن دانشجویان معترض به کار برد.
او امضاکننده نامه تهدیدآمیز فرماندهان سپاه پاسداران به محمد خاتمی، رییسجمهوری وقت، نیز بود و فایل صوتی منتسب به او نشاندهنده افتخارش از نقش مستقیم در برخورد خیابانی با معترضان است.
در فاصله سالهای ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۴ او فرماندهی نیروی انتظامی را بر عهده داشت و به تقویت رویکردهای امنیتی در مدیریت اعتراضات شهری پرداخت.
در بین سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶، قالیباف برای سه دوره متوالی شهردار تهران بود. اجرای پروژههای عمرانی بزرگ مثل ساخت بزرگراههای متعدد از او تصویر یک «مدیر جهادی» ساخت، اما تاثیر مخرب این اقدامات بر محیط زیست در کنار اتهامات فساد، رانت، تمرکز بر شمال شهر و سوءاستفاده از داراییهای عمومی نیز همراهش بود.
ماجرای سفر خانواده او به ترکیه برای خرید سیسمونی در سال ۱۴۰۱ که به «سیسمونیگیت» معروف شد، موج این انتقادها را زنده کرد.
قالیباف چهار بار نامزد انتخابات ریاستجمهوری شد و در این چهار بار، رتبههای مختلفی کسب کرد: در۱۳۸۴ چهارم شد، در ۱۳۹۲ دوم شد، در ۱۳۹۶ کنار رفت و در ۱۴۰۳ کمتر از ۱۴ درصد آرا را کسب کرد.
او با این نامزد شدنها جاهطلبیاش را نشان داد، اما پایگاه اجتماعی مستقل نساخت. در عوض، با تکیه بر شبکههای درونسپاهی، از سال ۱۳۹۹ رییس مجلس شورای اسلامی شد.
در حافظه جمعی بخش زیادی از جامعه ایران، او همچنان یک «چهره امنیتی» است، نه تکنوکراتی معتدل.
کارنامه قالیباف، آینهای از الگوی تکرارشونده در جمهوری اسلامی
کارنامه کامل قالیباف از فرماندهی در جنگ و نیروی هوایی سپاه پاسداران، تا فرماندهی نیروی انتظامی، مدیریت قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا، ۱۲ سال شهرداری تهران، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و اکنون ریاست مجلس شورای اسلامی، بازتاب یک الگوی تکراری در حکومت ایران است: تبدیل سرمایه نظامی و امنیتی به نفوذ سیاسی و اقتصادی، با ترکیبی از ادعای کارآمدی اجرایی و حفظ اقتدار سخت.
او نمونه کلاسیک «سیاستمدار امنیتی» است که قدرت را از میدان جنگ به نهادهای رسمی منتقل کرده، اما هرگز از ریشههای امنیتیاش فاصله نگرفته.
همین الگو باعث شده است در بحران جنگ اخیر و خلأ رهبری، او به یکی از معدود چهرههای قابل اتکا برای هماهنگی داخلی و نمایندگی خارجی تبدیل شود.
چرا قالیباف حالا «ستاره» است؟
به دنبال کشته شدن خامنهای و حذف بسیاری از مقامات ارشد جمهوری اسلامی بهدست آمریکا و اسرائیل، در خلأ پیش آمده، قالیباف به یک «واسطه قابل اعتماد» تبدیل شده است. او حالا نماینده سمت امنیتی-سیاسی جمهوری اسلامی در میز مذاکره است، نه فقط یک دیپلمات مثل عباس عراقچی.
هیات ایرانی به ریاست او، همراه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، علیاکبر احمدیان، رییس قرارگاه پیشرفت طرحهای ملی و عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی، برای مذاکره با نمایندگان آمریکا، وارد اسلامآباد شده است.
قالیباف تاکید کرده تجربه گذشته با آمریکا «پر از نقض تعهد» بوده، و گفته است: «حسننیت داریم، اعتماد نداریم.»
عملگرا یا تندرو؟
برخی رسانههای غربی، قالیباف را «قابل معامله» میدانند چون سبک مدیریتی بالا به پایین و ادعای کارآمدی دارد. اما واقعیت پیچیدهتر است: قالیباف یک چهره درونساختاری تمامعیار است. نه اصلاحطلب است، نه منتقد بنیادین نظام. او پلی میان عملگرایان سپاهی و بنیادگرایان است.
قالیباف نماد «تداوم جمهوری اسلامی با تغییر ظاهری» است. در غیاب رهبر کاریزماتیک، او مدیر بحران و هماهنگکننده و یکی از ستونهای نظم جدید به شمار میرود.
کارنامه قالیباف نشان میدهد چگونه جمهوری اسلامی نسل جنگ را با همان ابزارهای امنیتی و سیاسی، به مدیران بحران تبدیل کرد.
خبرگزاری رویترز نوشت مقامهای آمریکایی در آستانه مذاکرات آخر هفته با جمهوری اسلامی در اسلامآباد، نسبت به نتایج این گفتوگوها بدبین هستند و معتقدند شکافهای عمیق میان دو طرف، دستیابی به پیشرفت سریع را دشوار میکند.
واشینگتن درباره امکان بازگشایی سریع تنگه هرمز تردید دارد، در حالی که تهران لغو تحریمها، آزادی داراییهای بلوکهشده و گنجاندن لبنان در آتشبس را مطرح کرده است.
اختلاف میان طرح پیشنهادی ۱۰ مادهای ایران و طرح ۱۵ مادهای آمریکا نیز بر پیچیدگی مذاکرات افزوده است.
با این حال، مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند حتی در صورت آغاز گفتوگوها، خطر بازگشت تنشها همچنان جدی است.
