در پی بالا گرفتن انتقادها از آتشبس دو هفتهای در جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی و بهدنبال لغو وضعیت اضطراری ناشی از جنگ در این کشور، سخنگوی دادگاه رسیدگی به اتهام فساد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که این دادگاه از روز یکشنبه کار خود را از سر میگیرد.
وضعیت اضطراری در اسرائیل که به تعطیلی مدارس و محلهای کار انجامیده بود، شامگاه چهارشنبه و در پی آتشبس لغو شد.
در بیانیه سخنگوی دادگاه که پنجشنبه ۲۰ فروردین منتشر شد، آمده است: «با لغو وضعیت اضطراری و بازگشت سیستم قضایی به فعالیت، جلسات رسیدگی طبق روال عادی از سر گرفته خواهد شد»
در این بیانیه گفته شده است که این جلسات بین روزهای یکشنبه تا چهارشنبه برگزار میشود.
نتانیاهو، نخستین نخستوزیر در حال خدمت اسرائیل است که به ارتکاب جرم متهم شده است. او اتهامات رشوه، کلاهبرداری و نقض اعتماد را که در سال ۲۰۱۹ پس از سالها تحقیقات مطرح شد، رد میکند.
محاکمه نتانیاهو که در سال ۲۰۲۰ آغاز شد و ممکن است به احکام زندان منجر شود، بهطور مکرر بهدلیل تعهدات رسمی او به تعویق افتاده و هنوز زمان پایان آن مشخص نیست.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز با تکرار درخواستهای نتانیاهو از اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، برای صدور عفو، به تاثیر حضورهای مکرر در دادگاه بر توانایی او برای انجام وظایفش اشاره کرده است.
دفتر هرتزوگ اعلام کرده است که بخش عفوهای وزارت دادگستری نظرات را جمعآوری میکند و آنها را به مشاور حقوقی رییسجمهوری ارائه خواهد داد تا مطابق روال معمول، توصیهای تهیه شود. عفو معمولا در میانه روند محاکمه اعطا نمیشود.
قرار است اسرائیل در ماه اکتبر انتخابات برگزار کند و انتظار میرود ائتلاف نتانیاهو، که راستگراترین دولت در تاریخ اسرائیل را شکست داده، با چالشهایی جدی برای پیروزی روبهرو باشد.
پایان سکوت و همراهی اپوزیسیون
بهدنبال آتشبس در جنگ ایران، رهبران اپوزیسیون اسرائیل و رسانهها که در طول جنگ بهطور همهجانبه از بنیامین نتانیاهو حمایت کرده و به انتقاد از او و دولتش پایان داده بودند، با انتقاد از نتایج جنگ سکوت خود را شکستند.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، چهارشنبه ۱۹ فروردین آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی را «فاجعه سیاسی» خواند و گفت اسرائیل حتی هنگام اتخاذ تصمیمهایی که بر هسته اصلی امنیت ملی این کشور تاثیر میگذارد، بر سر میز حضور نداشت.
او افزود: «هرگز در تمام تاریخ ما چنین فاجعه سیاسی رخ نداده است.»
رهبر اپوزیسیون اسرائیل همچنین گفت ارتش اسرائیل هر آنچه از آن خواسته شد انجام داد و مردم نیز پایداری چشمگیری از خود نشان دادند، اما به گفته او، نتانیاهو «از نظر سیاسی شکست خورد، از نظر راهبردی ناکام ماند و حتی به یکی از اهدافی که خود تعیین کرده بود دست نیافت.»
لاپید تاکید کرد: «سالها زمان خواهد برد تا آسیبهای سیاسی و راهبردیای را که نتانیاهو بهدلیل غرور، سهلانگاری و نبود برنامهریزی راهبردی وارد کرد، ترمیم کنیم.»
او این انتقادها را در حالی مطرح کرد که چهارم اسفند ۱۴۰۴ قبل از شروع جنگ بهصراحت گفته بود در صورت جنگ با جمهوری اسلامی، اختلافات داخلی کنار گذاشته میشود و هرگز اجازه تهدید موشکی یا دستیابی ایران به سلاح هستهای داده نخواهد شد.
او گفته بود فارغ از اینکه چه کسی در قدرت باشد، اسرائیل همیشه از خود دفاع میکند و به دشمنانش ضربه میزند.
وبسایت واینت نیز چهارشنبه در گزارشی نوشت در حالی که آتشبس موقت میان جمهوری اسلامی و آمریکا جنگ ششهفتهای را متوقف کرده، ارزیابیها در اسرائیل نشان میدهد نهتنها اهداف کلیدی جنگ محقق نشده، بلکه این کشور ممکن است با محدودیتهای بیشتر و تهدیدهای امنیتی پیچیدهتری در آینده مواجه شود.
به گزارش واینت، اسرائیل پس از پرهزینهترین جنگ تاریخ خود، با هزینهای بین ۵۰ تا ۶۰ میلیارد شکل (۱۶.۲ تا ۱۹.۴ میلیارد دلار) در حدود ۴۰ روز، اکنون وارد مرحلهای از ابهام و نگرانی شده است. تنها چند ساعت پس از اعلام آتشبس، بنیامین نتانیاهو، وزیران دولت و فرماندهان ارشد ارتش سکوت اختیار کردند و شهروندان خبر توقف جنگ را از منابع خارجی دریافت کردند.
بر اساس این گزارش، اهداف اصلی اسرائیل از جنگ، از جمله کنترل اورانیوم غنیشده ایران، سرنگونی نظام حاکم، نابودی توان موشکی بالستیک و قطع حمایت از گروههای نیابتی، هیچکدام بهطور کامل محقق نشدهاند.
این وضعیت، در کنار سکوت مقامات، فضای سردرگمی را در داخل اسرائیل تشدید کرده است؛ بهویژه برای شهروندانی که هفتهها زیر حملات موشکی حکومت ایران به پناهگاهها پناه میبردند و اکنون با پرسشهای بیپاسخ روبهرو هستند.
واینت نوشت در نبود موضعگیری رسمی، برخی نهادهای محلی بهطور مستقل اقدام به تصمیمگیری کردهاند، از جمله بازگشایی مدارس، در حالی که فرماندهی جبهه داخلی هنوز دستورالعمل جدیدی صادر نکرده و محدودیتهای جنگی را لغو نکرده است. همچنین گزارشهای متناقضی درباره ادامه یا توقف عملیات اسرائیل علیه حزبالله در لبنان منتشر شده است.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
