بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، وضع جسمی مجتبی خامنهای و ناتوانی او در برقراری ارتباط مستمر و منظم با مقامها و نهادهای مسئول در جمهوری اسلامی، موجب واکنش انتقادی و برخی اقدامات سیاسی در میان طیفی از روحانیون حاکم شده است.
بنا بر گزارشهای رسیده، علیرضا اعرافی، از فقهای شورای نگهبان، از جمله روحانیونی است که با انتقاد از شرایط جسمی و توان مدیریتی مجتبی خامنهای و تضعیف جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی، تلاش میکند قدرت و اختیارات در راس حکومت به شورای موقت رهبری بازگردد.
اعرافی از جمله روحانیون پرنفوذی است که به افزایش اختیارات سپاه پاسداران و تسلط سرداران سپاه بر فرآیندهای تصمیمگیری حکومت، همزمان با جنگ، انتقاد دارد.
شکاف و اختلافنظر میان مقامهای سیاسی و روحانیون حکومتی با فرماندهان سپاه پاسداران، پس از کشتهشدن دیکتاتور ایران و بهویژه بعد از معرفی مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، تشدید شده است.
در حالی که قیمت نفت برنت بار دیگر از مرز ۱۰۰ دلار گذشته است، ایالات متحده و متحدانش در آژانس بین المللی انرژی (IEA) مجموعهای از اقدامات اضطراری را برای جلوگیری از بیثباتی اقتصادی آغاز کردهاند.
در تازهترین اقدام برای مهار این بحران، آمریکا در تصمیمی کمسابقه، موقتا مجوز خرید نفت روسیه را صادر کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با صدور یک مجوز ۳۰ روزه به کشورها اجازه داد نفت و فرآوردههای نفتی تحریم شده روسیه را که هماکنون در دریا سرگردان هستند، خریداری کنند.
بسنت این اقدام را یک «گام قاطع برای تقویت ثبات» توصیف کرد.
او گفت که معتقد است این تصمیم - که تنها شامل نفت در حال ترانزیت میشود - سود مالی قابل توجهی نصیب مسکو نخواهد کرد.
با این حال، تحلیلگران بر این باورند که این «عقبنشینی تاکتیکی» از تحریمها، واکنشی مستقیم به تهدیدهای رهبری جدید جمهوری اسلامی مبنی بر مسدود نگه داشتن تنگه هرمز است. مسیری که عبور روزانه ۱۳۸ کشتی در آن اکنون به کمتر از پنج کشتی کاهش یافته است.
همزمان، ترکیه نیز به عنوان یکی از اعضای کلیدی آژانس بینالمللی انرژی، در بزرگترین آزادسازی ذخایر در تاریخ این سازمان مشارکت کرد.
آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی ترکیه، جمعه ۲۲ اسفند اعلام کرد آنکارا ۱۱.۶ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک خود را طی ۹۰ روز آینده وارد بازار میکند.
بایراکتار با اشاره به اینکه این میزان معادل ۲.۹ درصد از کل ۴۰۰ میلیون بشکه ذخایر آزاد شده از سوی آژانس است، بر حمایت از ثبات قیمتها تاکید کرد.
نکته قابل تامل در سخنان او، آرامش نسبی آنکارا در قبال امنیت انرژی خود است.
او تصریح کرد که با گرم شدن هوا، نیاز ترکیه به گاز وارداتی (از جمله از ایران) کاهش یافته و فعلا خللی در تامین انرژی شهروندان ایجاد نشده است.
اتحادیه اروپا: در صورت بسته شدن طولانی تنگه هرمز، امنیت انرژی بازبینی میشود
همزمان با این تحولات، اتحادیه اروپا اعلام کرد موجودی نفتش در سطح بالایی باقی مانده و ظرفیت ذخیرهسازی گاز، پایدار است اما اگر تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند، امنیت عرضه نفت و گاز این اتحادیه «مورد ارزیابی مجدد» قرار خواهد گرفت.
اگرچه آمریکا و متحدانش با آزادسازی ذخایر و معافیتهای موقت بهدنبال آرام کردن فضا هستند، اما کارشناسان نسبت به اثربخشی این مسکنها تردید دارند.
عدی ایمسیروویچ، کارشناس امنیت انرژی در دانشگاه آکسفورد، در گفتوگو با شبکه الجزیره عنوان کرد مشکل اصلی بازار، «نبود اهداف ملموس در این جنگ» است: «همین موضوع باعث شده معاملهگران نفت نتوانند نوری در انتهای این تونل تاریک ببینند.»
در واقع، تا زمانی که امنیت کشتیرانی در خلیج فارس تامین نشود و وعده واشینگتن برای «اسکورت نظامی نفتکشها» به مرحله اجرا نرسد، بعید است حتی عرضه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت اضطراری بتواند سایه سنگین بحران را از سر بازار انرژی بردارد.
ترامپ در این گفتوگو که جمعه ۲۲ اسفند پخش شد، در عین حال ابراز امیدواری کرد عملیاتهای نظامی به رهبری آمریکا در منطقه موفقیتآمیز پیش برود.
رییسجمهوری ایالات متحده تاکید کرد ارتش این کشور در حال «نابود کردن کامل» جمهوری اسلامی است و گفت نیروی دریایی و هوایی ایران از بین رفته و رهبرانش محو شدهاند.
ترامپ ۲۲ اسفند در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت که آمریکا «قدرت آتش بینظیر و مهمات نامحدود» دارد و پیروز جنگ با ایران خواهد بود.
همزمان اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در گفتوگو با اسکاینیوز تاکید کرد جنگ با جمهوری اسلامی بار مالی سنگینی برای ایالات متحده نداشته است.
او این موضوع را که افزایش قیمت نفت بتواند تامین مالی این درگیری را برای آمریکا غیرممکن کند، رد کرد.
ساعاتی پس از انتشار پیام ترامپ، رسانهها در ایران گزارش دادند صبح جمعه انفجارهای شدیدی در مناطق مختلف تهران و کرج رخ داد.
بنا بر این خبرها، در موج تازهای از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، جنگندهها در حال پرواز در ارتفاع پایین بر فراز تهران دیده شدند.
همچنین گزارش شد که صدای انفجارهای مهیب در شمال، شمال شرق، جنوب شرق و غرب تهران شنیده شده است.
ترامپ: توان نظامی ایران شدیدا تضعیف شده است
رییسجمهوری ایالات متحده در ادامه پیام خود تاکید کرد این کشور در حال «از بین بردن کامل» جمهوری اسلامی ایران از نظر نظامی، اقتصادی و در دیگر حوزههاست.
ترامپ در این پیام نوشت که اگر شهروندان گزارشهای روزنامه نیویورکتایمز را دنبال کنند، ممکن است تصور شود که آمریکا در جنگ پیروز نیست، اما به گفته او، واقعیت این است که توان نظامی [حکومت] ایران به شدت تضعیف شده است.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد نیروی دریایی در ایران از بین رفته، نیروی هوایی آن دیگر وجود ندارد و موشکها، پهپادها و سایر تجهیزات نظامی این کشور «در حال نابودی» هستند.
او همچنین تاکید کرد رهبران جمهوری اسلامی «از روی زمین محو شدهاند».
ترامپ در ادامه با اشاره به برتری نظامی آمریکا نوشت که ایالات متحده «قدرت آتش بینظیر، مهمات نامحدود و زمان کافی» در اختیار دارد.
او افزود: «ببینید امروز چه بر سر این افراد دیوانه و پست خواهد آمد. آنها ۴۷ سال است که مردم بیگناه را در سراسر جهان میکشند و حالا من، بهعنوان چهلوهفتمین رییسجمهوری ایالات متحده آمریکا، آنها را میکشم. و این چه افتخار بزرگی است!»
پیش از انتشار این پیام ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در نخستین کنفرانس خبری خود پس از آغاز جنگ با جمهوری اسلامی، خطاب به مردم ایران گفت شرایط برای کنار زدن حکومت جمهوری اسلامی در حال شکلگیری است و «لحظه آغاز مسیر تازهای از آزادی» هر روز نزدیکتر میشود.
او گفت از زمان آغاز جنگ با حکومت ایران، اسرائیل در حال «از بین بردن همه تهدیدها از سوی ایران» است و عملیات نظامی جاری با هدف نابودی برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و تضعیف شبکه نیروهای نیابتی آن ادامه خواهد یافت.
نتانیاهو تاکید کرد همکاری نزدیک و «بیسابقه» میان اسرائیل و ایالات متحده به دستاوردهایی منجر شده که به گفته او، میتواند موازنه قدرت در خاورمیانه را تغییر دهد.
نخستوزیر اسرائیل در این نشست خبری تاکید کرد عملیات نظامی اسرائیل علیه [حکومت] ایران و متحدانش در منطقه ادامه دارد و اسرائیل مصمم است «کار را کامل کند» و امنیت شهروندان خود، بهویژه ساکنان شمال اسرائیل را تضمین کند.
او افزود که حزبالله لبنان بهای سنگینی برای حملات خود که این گروه در حمایت از جمهوری اسلامی انجام داد، خواهد پرداخت و «قدرت بازوی اسرائیل را بیش از پیش احساس خواهد کرد».
بهنوشته تلگراف، در این مراسم که در لندن برگزار شد، مهمانانی از جمله کارمندان دولت بریتانیا، با لباسهای رسمی حضور داشتند. تصاویر ویدیویی نشان میدهد حاضران در سکوت هنگام پخش سرود جمهوری اسلامی ایستادهاند.
در همان روزی که این مراسم برگزار شد، سازمان حقوق بشری هرانا گزارش داد که دستکم ۲۱۹ کودک نیز در کشتار بزرگ روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه کشته شدهاند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال، پیشتر در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای کشته شدهاند.
گزارشهای متعددی نیز در رسانههای غربی و از جمله بریتانیا منتشر شده که از کشته شدن مجروحان در بیمارستانها حکایت دارند.
با این حال بهنوشته تلگراف در همان زمان در لندن، سید علی موسوی، سفیر جمهوری اسلامی در بریتانیا، در سخنرانی خود در حضور ماموران وزارت امور خارجه بریتانیا از جمهوری اسلامی تمجید کرد و تحریمهای غرب علیه تهران را مورد حمله قرار داد.
ویدئویی که سفارت جمهوری اسلامی تنها دو هفته پیش از حمله اسرائیل و آمریکا به جمهوری اسلامی منتشر کرده نشان میدهد این مهمانان در حال گفتوگو با مقامهای رژیم هستند.
پریتی پاتل، وزیر امور خارجه در سایه بریتانیا، گفت حضور مقامهای دولتی در چنین مراسمی «شرمآور» است؛ زیرا آنها در حال جشن گرفتن تاسیس رژیمی هستند که «خیابانهای شهرهای ایران را با خون نسلی از مبارزان آزادیخواه رنگین کرده است.»
او به روزنامه تلگراف گفت: «شرمآور است که پس از آنکه دولت ایران دهها هزار نفر از شهروندان خود را قتلعام کرده و تهدیدهای جنگطلبانه علیه غرب مطرح کرده است، مقامهای وزارت امور خارجه بریتانیا به انقلاب اسلامی ادای احترام کردهاند.»
او افزود: «حکومت ایران بزرگترین حامی تروریسم بینالمللی در جهان است. این کشور در خاک خود ما نیز طرحهای تروریستی و ترور برنامهریزی کرده است و خیابانهای شهرهای ایران را با خون نسلی از مبارزان آزادیخواه رنگین کرده است.»
پاتل ادامه داد: «کاملا نامناسب است که مقامهای دولتی در میان چنین خشونت وحشتناکی در چنین مراسمی شرکت کنند. این امر بار دیگر نشان میدهد که در مورد ایران، درست مانند چین، حزب کارگر اولویتهای سیاست خارجی خود را کاملا اشتباه تعیین کرده است. کییر استارمر شجاعت لازم برای دفاع از کشور و متحدان ما را ندارد و این ضعف برای بریتانیا مایه شرمساری است.»
وزارت امور خارجه بریتانیا به تلگراف گفت حضور نمایندگان این وزارتخانه در این مراسم «بخشی عادی از دیپلماسی» است که به حفظ منافع بریتانیا در ایران، از جمله پیگیری وضعیت شهروندان بریتانیایی که در این کشور بازداشت شدهاند، کمک میکند.
در زمان برگزاری این مراسم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا فشارها بر جمهوری اسلامی را افزایش داده بود تا سرکوب معترضان را متوقف و برنامه هستهای خود را محدود سازد.
تنها پنج روز پیش از این مراسم، جمهوری اسلامی هشدار داده بود در صورت حمله آمریکا، پایگاههای آمریکایی در خاورمیانه را هدف قرار خواهد داد. دو هفته بعد، جمهوری اسلامی به بیش از ۱۲ کشور منطقه حمله کرد.
با آنکه اتحادیه اروپا سرانجام سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی خود قرار داد، دولت بریتانیا تا کنون از انجام این اقدام خودداری کرده است.
خبرگزاری رویترز ۱۴ اسفند نوشت واکنش محتاطانه بریتانیا به بحران ایران و حمله پهپادی جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی مهم این کشور در قبرس، تردیدهایی را در میان برخی متحدان درباره کارایی نظامی لندن ایجاد کرده است.
مواضع دولت بریتانیا در قبال جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی انتقادهای فراوانی را برانگیخته است واز جمله موجب شد که دونالد ترامپ، در انتقاد از نخستوزیر بریتانیا بگوید که اکنون کسی مانند چرچیل در لندن نخستوزیر نیست.
ترامپ ۱۲ اسفند از مواضع دولت بریتانیا در قبال جنگ ایران ابراز نارضایتی کرده و گفته بود استارمر «چرچیل نیست».
وینستون چرچیل، نخستوزیر سابق بریتانیا، در جنگ جهانی دوم با تقویت اتحاد راهبردی بریتانیا و آمریکا و همکاری نزدیک با رییسجمهوری وقت ایالات متحده، نقش مهمی در شکلگیری ائتلاف متفقین و هماهنگی نظامی و سیاسی دو کشور ایفا کرد.
بهنوشته تلگراف، رسانههای حکومتی در ایران از حضور کارکنان وزارت امور خارجه و نیز تعدادی نامشخص از نمایندگان پارلمان بریتانیا در سفارت جمهوری اسلامی در لندن تمجید کردند. در این مراسم سفارت — به همراه «نمایندگان» نامشخصی از پارلمان بریتانیا — توسط رسانههای دولتی ایران مورد تمجید قرار گرفت.
این روزنامه نوشته است که مشخص نیست چه تعداد از مقامهای دولتی در این مراسم شرکت کردهاند.
یک سخنگوی وزارت امور خارجه بریتانیا به تلگراف گفت: «وظیفه وزارت خارجه حفظ روابط دیپلماتیک با کشورهای سراسر جهان است و حضور نمایندگان بریتانیا در چنین مراسمهای ملی بخشی معمول از این تعاملات است.»
او افزود: «از زمان بازگشایی سفارت ایران در لندن در سال ۲۰۱۵، این مراسم بهطور منظم توسط مقامهای وزارت خارجه در دولتهای مختلف برگزار شده است.»
دولت بریتانیا ۲۰ اسفند نیز در واکنش به دادخواستی عمومی که خواستار قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی ایران، لغو بهرسمیت شناختن حکومت ایران و اخراج همه دیپلماتهای ایرانی از بریتانیا شده بود اعلام کرد با وجود محکوم کردن اقدامات تهران، حفظ روابط دیپلماتیک همچنان ضروری است.
این دادخواست که در وبسایت رسمی دادخواستهای دولت و پارلمان بریتانیا ثبت شده، با اشاره به رویدادهای اخیر و گزارشهای مربوط به نقض حقوق بشر در ایران از پارلمان خواسته است روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی را قطع کند. این دادخواست تاکنون بیش از ۲۴ هزار امضا جمعآوری کرده و برای بررسی در پارلمان به ۱۰۰ هزار امضا نیاز دارد.
