ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین درباره وضعیت ایران با اشاره به تظاهرات در مونیخ، گفت که معترضان خواستار تغییر حکومت در ایران هستند. مردم ایران امروز همان چیزی را از جهان میخواهند که مردم اوکراین چهار سال پیش در آستانه تجاوز روسیه میخواستند.
او افزود: «اوکراین هیچ مرز مشترکی با ایران ندارد و با رژیم ایرانی درگیر نیست، اما جمهوری اسلامی همچنان پهپادهایی به روسیه میفروشد که باعث کشته شدن شهروندان اوکراینی میشود.»
زلنسکی ادامه داد: «حکومت ایران میتواند خسارات بیشتری ایجاد کند. وقتی فرصت داشته باشند، تنها به کشتار بیشتر ادامه میدهند. آنها باید فورا متوقف شوند.»
شاهزاده پهلوی شنبه ۲۵ بهمن گفت اعتماد بخشی از جامعه ایران به او ناشی از این است که «نفع شخصی» را در این مسیر دنبال نکرده و صرفا خود را «پلی برای رسیدن به یک گذار دموکراتیک» میداند.
سخنان او در شرایطی مطرح شد که موضوع ایران، مذاکرات هستهای، تنشهای منطقهای و سرکوبهای داخلی، یکی از محورهای مهم گفتوگوها در کنفرانس امنیتی مونیخ بوده است.
شاهزاده رضا پهلوی ۲۴ بهمن نیز در پنلی در کنفرانس امنیتی مونیخ، با تاکید بر اینکه خیزش اخیر نشانه عبور جامعه از اصلاحطلبی و مطالبه تغییر بنیادین سیاسی است، خواستار افزایش فشار دیپلماتیک و اقتصادی بر جمهوری اسلامی شد و گفت اکنون «پنجرهای از فرصت» گشوده شده که میتواند سرنوشت ایران و حتی منطقه را تغییر دهد.
کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۶ به یکی از صریحترین صحنههای طرح دیدگاههای بینالمللی درباره آینده جمهوری اسلامی تبدیل شده است و شاهزاده رضا پهلوی، سناتور لیندزی گراهام، روبرتو متسولا، رییس پارلمان اروپا و همچنین ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، هر یک از زاویهای متفاوت درباره انقلاب ملی در ایران، نقش سپاه پاسداران، فشارهای بینالمللی و سناریوهای پیش رو، سخن گفتند.
شاهزاده رضا پهلوی در نشست خبری خود در حاشیه این کنفرانس، علاوه بر طرح دیدگاههایش درباره تغییر نظام سیاسی در ایران، از دولتهای غربی خواست «در طرف درست تاریخ» بایستند و از حق مردم ایران برای تعیین سرنوشت خود دفاع کنند.
او پیش از این، ۲۵ بهمن (۱۴ فوریه) را «روز جهانی اقدام» نامگذاری کرد و از ایرانیان خارج کشور خواست با تجمع در سه شهر مونیخ، لسآنجلس و تورنتو و نیز دیگر نقاط جهان، حمایت خود را از «انقلاب شیر و خورشید» و هموطنان داخل کشور به نمایش بگذارند.
شاهزاده پهلوی: به دنبال قدرت نیستم
شاهزاده رضا پهلوی در پاسخ به پرسشی درباره نقش خود در آینده سیاسی ایران گفت: «از روزی که مبارزه را شروع کردم تنها هدف من این بود که مردم ایران به روزی برسند که بتوانند حکومت دموکراتیک برای خود انتخاب کنند. من به دنبال قدرت و عنوان نیستم.»
او تاکید کرد موضوع مورد نظرش نه دفاع از سلطنت و نه تبلیغ جمهوری، بلکه فراهم کردن شرایطی برای انتخاب آزادانه نظام سیاسی از سوی مردم است.
به گفته او، «اکثریت مردم ایران سیستم حکومتی را انتخاب خواهند کرد» و او خود را «صرفا تسهیلکننده این فرآیند» میداند.
شاهزاده رضا پهلوی همچنین از انتشار یک سند ۱۸۰ صفحهای درباره «۱۰۰ روز نخست پس از سقوط نظام» خبر داد و گفت این طرح به منظور جلوگیری از خلأ قدرت و تضمین تداوم خدمات اساسی تدوین شده است.
او افزود اکثریت کارمندان ادارات دولتی در دوران انتقال بر سر کار خواهند ماند تا ثبات حفظ شود.
چهار اصل گذار
شاهزاده رضا پهلوی بار دیگر چهار اصل محوری مورد نظر خود را برای گذار سیاسی تکرار کرد: «حفظ تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از دولت، برابری کامل شهروندان و استقرار یک فرآیند دموکراتیک برای رسیدن به دموکراسی پارلمانی.»
او گفت هر فرد یا جریانی که به این اصول پایبند باشد، صرفنظر از گرایش سیاسی، میتواند در این فرآیند مشارکت کند، مشروط بر آنکه «دستش به خون مردم آغشته نباشد».
شاهزاده پهلوی همچنین تاکید کرد منابع مالی فعالیتهایش «خصوصی» است و از هیچ دولت خارجیای کمک مالی دریافت نکرده است.
انتقاد از سرکوب داخلی
شاهزاده رضا پهلوی در سخنان خود بارها به سرکوب اعتراضات در ایران اشاره کرد و گفت مردم ایران با وجود بازداشتهای گسترده و فشارهای امنیتی همچنان مقاومت میکنند.
او همچنین به وضعیت زندانیان سیاسی و آنچه «نسلکشی» خواند اشاره کرد و گفت سردخانهها پر از اجساد شده و مجروحان حتی فرصت درمان مناسب نداشتهاند.
در همین چارچوب، او از جامعه بینالمللی خواست از ابزارهای دیپلماتیک و حقوقی برای پیگیری پروندههای مربوط به نقض حقوق بشر استفاده کند.
درخواست از غرب: حمایت از مردم، نه مماشات با حکومت
بخش قابل توجهی از سخنان شاهزاده رضا پهلوی در نشست خبری او به نقد سیاستهای غرب در قبال جمهوری اسلامی اختصاص داشت.
او گفت مسئولیت اصلی مماشات با حکومت ایران بر عهده دولتهایی است که در سالهای گذشته بهدنبال تعامل با این نظام بودهاند، و نیز اصلاحطلبانی که به گفته او در چارچوب ساختار موجود فعالیت کردهاند.
شاهزاده پهلوی از دولتهای غربی خواست به جای تمرکز بر مذاکره با حکومت ایران، از «حق مردم ایران» دفاع کنند.
به گفته او، «جهانیان باید طرف درست تاریخ قرار بگیرند و طرف مردم باشند».
شاهزاده رضا پهلوی همچنین از ادامه سیاست فشار حداکثری، تحریم سپاه پاسداران، مقابله با ناوگان موسوم به «سایه» و پیگیری پروندههای مربوط به «جنایت علیه بشریت» حمایت کرد و خواستار آزادی زندانیان سیاسی شد.
از سوی دیگر، نسرین ستوده، وکیل حقوق بشری در ایران، در مصاحبه با نشریه فرانسوی لوپوئن، خواستار مداخله بینالمللی در کشور به دلایل بشردوستانه شد و بر «مسئولیت حفاظت» از مردم تاکید کرد.
او گفت: «همه ما هنوز در شوک هستیم و از خود میپرسیم یک حکومت چگونه اینچنین بیمحابا به کشتار و خشونت دست میزند؟»
شاهزاده رضا پهلوی نیز در بخش دیگری از سخنانش گفت حکومت ایران «مشغول وقتکشی» در مذاکرات است و او هیچ چشمانداز روشنی برای دستیابی به نتیجهای پایدار نمیبیند.
به گفته او، هر روزی که میگذرد هزینه انسانی بیشتری بر مردم ایران تحمیل میشود.
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد حکومتی که به گفته او در اعتراضات داخلی با خشونت گسترده برخورد کرده، بعید است «مسالمتآمیز قدرت را ترک کند» و مردم غیرمسلح ایران برای تحقق تغییر سیاسی، نیازمند حمایت بینالمللی هستند.
ریشه بیثباتی در منطقه
در بخش دیگری از این نشست خبری، شاهزاده رضا پهلوی جمهوری اسلامی را یکی از عوامل اصلی بیثباتی در خاورمیانه توصیف کرد و گفت نیروهایی مانند اخوانالمسلمین و حکومت ایران در دهههای اخیر نقش محوری در تنشهای منطقه داشتهاند.
او افزود یک «ایران آزاد» میتواند به جای منبع بحران، به عامل ثبات و تامینکننده انرژی برای منطقه و اروپا تبدیل شود.
به گفته او، تغییر نظام سیاسی در ایران نهتنها به سود مردم ایران بلکه به سود اروپا و کل منطقه خواهد بود.
درس گرفتن از عراق و لیبی
شاهزاده رضا پهلوی در پاسخ به نگرانیها درباره تکرار تجربه کشورهایی مانند عراق و لیبی پس از تغییر حکومت، گفت که ایران دارای «جامعه مدنی فعال و ساختارهای اجتماعی متفاوت» است و از این تجربهها درس گرفته خواهد شد.
او تاکید کرد گذار سیاسی در ایران باید «با ثبات» و با مشارکت نیروهای مدنی و اجتماعی داخل کشور انجام شود.
به گفته او، برنامهریزی برای دوران انتقال از هماکنون در حال انجام است.
درخواست اتحاد اپوزیسیون
شاهزاده رضا پهلوی همچنین گفت میلیونها ایرانی از او خواستهاند نیروهای اپوزیسیون را یکپارچه کند.
او افزود هدف نهایی، تشکیل یک دولت انتقالی و سپس تدوین قانون اساسی جدید تحت نظارت بینالمللی است تا مردم ایران بتوانند در یک همهپرسی آزاد، نظام سیاسی آینده خود را تعیین کنند.
او تاکید کرد: «چیزی که نیاز داریم اتحاد راسخ است تا مردم ایران بتوانند خود را آزاد کنند.»
شاهزاده رضا پهلوی در پایان نشست خبری خود گفت: «امروز مردم ایران دارند خون میدهند و نیاز به همبستگی شما دارند. زندهباد آزادی و زندهباد ایران.»
ستوده در مصاحبه با این نشریه فرانسوی گفت: «همه ما هنوز در شوک هستیم و از خود میپرسیم یک حکومت چگونه اینچنین بیمحابا به کشتار و خشونت دست میزند؟»
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدند.
۲۳ بهمن، پارلمان اروپا در قطعنامهای ضمن محکوم کردن سرکوب خشونتبار مردم ایران هشدار داد کشتار معترضان از سوی جمهوری اسلامی میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» باشد.
ستوده در ادامه صحبتهای خود گفت: «ضربه نهایی، اعدامهای انجامشده در مراکز بازداشت و نمایش عمومی اجساد متعدد بود. صحنههایی از جسدها که در کیسههای سیاه کنار هم در فضای باز گذاشته شده بودند، از تلویزیون دولتی پخش شد.»
در یک نمونه از همین اعدامهای فراقضایی، اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد علی حیدری، معترضی که شامگاه ۱۸ دی در جریان اعتراضات در مشهد مجروح و بازداشت شد و ۳۳ روز در وضعیت ناپدیدسازی قهری قرار داشت، حدود یک ماه پس از بازداشت با شلیک تیر مستقیم ماموران امنیتی به پیشانیاش در بازداشتگاه به قتل رسیده است.
ستوده در بخش دیگری از صحبتهای خود تاکید کرد مسئولیت کشتارها بر عهده کسانی است که در قدرت بودهاند و پیش از ۱۸ و ۱۹ دی نیز از روشهای خشونتآمیز استفاده کردهاند.
او به حمله نیروهای امنیتی به بیمارستانی در ایلام و استفاده از گاز اشکآور در بیمارستان سینای تهران اشاره کرد و گفت سرکوب، خشونت و کشتارها برنامهریزیشده بوده و مسئولان حکومت از قبل برای آن آماده شده بودند.
این وکیل حقوق بشری خواستار مداخله بینالمللی در ایران با دلایل بشردوستانه شد تا از جان شهروندان محافظت شود.
همزمان خبرگزاری رویترز شنبه ۲۵ بهمن به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد ارتش آمریکا در حال آمادهسازی برای احتمال اجرای یک کارزار نظامی مستمر و چند هفتهای علیه ایران است. سناریویی که در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میتواند به درگیری گستردهتر و جدیتر از رویاروییهای پیشین میان دو کشور تبدیل شود.
به گفته این مقامات که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، این برنامهریزی نظامی همزمان با تلاشهای دیپلماتیک جاری میان واشینگتن و تهران در حال انجام است و سطح ریسک را برای هر دو طرف افزایش داده است.
هفته گذشته دیپلماتهای آمریکا و جمهوری اسلامی در عمان دیدار کردند تا درباره احیای گفتوگوها درباره برنامه هستهای تهران رایزنی کنند. مذاکراتی که پس از افزایش چشمگیر حضور نظامی آمریکا در منطقه و بالا گرفتن تهدیدهای لفظی ترامپ انجام شد.
سرکوب خونین اعتراضات دیماه زخمی جمعی شد که در حافظه جامعه ماند. کشتار در خیابان، بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازی و بیخبری طولانی خانوادهها، حس ناامنی را از واکنشی مقطعی به احساسی پایدار تبدیل کرد؛ وضعیتی که پیامدهایش در اضطراب مزمن، فرسودگی روانی و اختلال خواب بخشی از جامعه دیده میشود.
در چنین شرایطی، روان جامعه نه فرصتی برای پردازش و نه مجالی برای ترمیم ندارد. ترس مداوم جای نگرانیهای مقطعی را میگیرد و پیامدهایش در الگوی خواب، توان تمرکز و تابآوری و روابط اجتماعی دیده میشود؛ بیخوابی، فرسودگی، انزوای اجتماعی و خشم فروخورده.
یکی از عمیقترین پیامدهای کشتار معترضان، مختلشدن سوگواری جمعی است. وقتی مرگ انکار میشود، برگزاری مراسم ممنوع است و روایت رسمی، قربانی را مقصر جلوه میدهد، سوگ راه طبیعی خود را پیدا نمیکند و به خشم یا بیحسی بدل میشود.
خانوادهها نهفقط عزیزانشان را از دست دادهاند، بلکه حق گریهکردن علنی، حق نامبردن و یاد کردن از عزیزانشان و حق روایت را هم از آنها گرفتهاند. این سرکوب مضاعف، سوگ را به زخمی عمیق تبدیل میکند که نسلبهنسل منتقل میشود.
تداوم خشونت دولتی، مرز میان «زندگی عادی» و «وضعیت اضطراری» را از میان برده است.
بسیاری از شهروندان در حالتی از آمادهباش دائمی زندگی میکنند؛ گویی فاجعه هنوز تمام نشده. این وضعیت، روابط انسانی را تضعیف کرده و اعتماد اجتماعی را کاهش داده است.
خشم، اگرچه واکنشی طبیعی به بیعدالتی است، اما وقتی امکان بیان، اعتراض و معنا دادن به آن وجود نداشته باشد، میتواند به افسردگی، فرسودگی روانی یا انفجارهای ناگهانی بدل شود.
با این حال، همزمان با این آسیبها، تلاش برای حفظ روایت و یادآوری هم ادامه دارد. ثبت نامها، روایتها و یادآوری معترضانی که برای ایران و دستیافتن به آزادی پا به خیابان گذاشتند و جان باختند، تلاشی ناآرام اما حیاتی برای حفظ پیوند با حقیقت است. حافظه جمعی، در برابر پاکسازی و انکار، آخرین سنگر روانی جامعه است.
آنچه امروز در سطح فردی بهصورت اندوه، خشم یا خستگی دیده میشود، در لایهای عمیقتر تلاشی برای تابآوردن و زنده نگهداشتن معنا و امید به آزادی است.
ترومای جمعی انباشته و مزمن
صبا آلاله، روانتحلیلگر اجتماعی، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت پیش از آنکه درباره اثر کشتار معترضان بر روان جمعی صحبت شود، باید نوع آسیبی که جامعه با آن روبهرو است مشخص شود.
بهگفته او، جامعه ایران اکنون با «ترومای جمعی بسیار شدید» مواجه است؛ ترومایی که هم «انباشته» شده و هم «مزمن» است.
آلاله توضیح داد این انباشتهشدن به این دلیل است که جامعه در سالهای گذشته، بهویژه در چند دهه اخیر، تروماهای جمعی زیادی را متحمل شده اما بدون هیچکدام از بازسازیها، با یک بحران جدید و یک ترومای جمعی جدید از سر گذرانده است و در نهایت به نقطهای رسیده که این تروماها را روی هم انباشته کرده است.
او افزود مزمنبودن این ترومای جمعی به ماهیت منبع آن هم مرتبط است.
بهگفته آلاله، معمولا تروماهای جمعی از سوی نیروی بیرونی یا در اثر فاجعه طبیعی رخ میدهند، اما وقتی ترومای جامعه ناشی از خشونت دولتی باشد، فاجعه برای مردم پررنگتر میشود و نوع ترومای جمعی شدیدتر و مزمنتر شکل میگیرد.
او گفت دلیل آن این است که دولتی که باید نقش محافظ داشته باشد و شرایط امنیت شهروندان را فراهم کند، خود به عامل خشونت و عامل ایجاد تروما تبدیل شده و همین موضوع باعث میشود این تروما شدیدتر و مزمنتر شود.
این روانتحلیلگر اجتماعی درباره پیامدهای کوتاهمدت گفت جامعه در وضعیت شوک، ناباوری، خشم شدید، ترس و بیثباتی هیجانی قرار گرفته است.
او افزود این تصاویر، این اخبار بازداشتشدگان و این مرگها، «سیستم عصبی جمعی» را در وضعیت «هشدار مداوم» نگه میدارد.
آلاله گفت در بلندمدت نیز این ترومای مزمن، اگر ادامه پیدا کند، بهویژه از آن رو که «بسیار فعال است» و هنوز «منبع خطر وجود دارد»، میتواند روابط عاطفی و انسانی را بهشدت تحتتاثیر قرار دهد، اضطراب و خشم مزمن را در لایههای مختلف جامعه بهشدت افزایش دهد و «تصویرسازی آینده» و «بیثباتی دائمی» را در روان جمعی شکل دهد.
سوگ ناتمام و خشم پراکنده
آلاله با اشاره به نقش سوگواری گفت سوگ یک فرایند طبیعی و ضروری است و برای تنظیم روان فردی و روان جمعی لازم است و باید بهصورت طبیعی طی شود.
بهگفته او، وقتی امکان سوگواری علنی و حتی امکان بیان درد و روایت آزاد وجود نداشته باشد، سوگ به حالت ناتمام و مبهم درمیآید و «منجمد» میشود.
او افزود سوگی که منجمد شود و فرایند خود را طی نکند، چون امکان بیان مستقیم ندارد، جامعه را درگیر «خشم مزمن و پراکنده» میکند.
آلاله توضیح داد خشم مزمن و پراکنده یعنی خشم بهجای آنکه مستقیم بیان شود، بر سر موضوعات دیگر خالی میشود؛ برای مثال در روابط خانوادگی، در محیط کار و در تعاملات روزمره.
این روانتحلیلگر اجتماعی به ایراناینترنشنال گفت این وضعیت جامعه را درگیر اضطراب فراگیر و احساس ناامنی میکند.
او افزود فرسودگی روانی و افسردگی نیز در سوگهای بیاننشده نقش پررنگی دارند و پیامد آن میتواند بیانگیزگی و ناامیدی باشد.
آلاله گفت وقتی جامعه سوگهایش را بیان نمیکند، ممکن است به بیحسی و کرختی عاطفی برسد و این وضعیت میتواند مستقیم بر روابط عاطفی، روابط کاری و وضعیت تحصیلی اثر بگذارد.
هشدار دائمی و کاهش همدلی
صبا آلاله گفت روان جمعی برای زیستن در امنیت و آرامش شکل گرفته است و هر تهدیدی، حتی کوچک، به سیستم عصبی هشدار میدهد و کلی انرژی روانی را، حتی با یک هشدار، کاهش میدهد.
بهگفته او، وقتی زندگی زیر سایه مداوم تهدید باشد و امنیت روانی وجود نداشته باشد، تمام ابعاد زندگی در حالت هشدار دائمی قرار میگیرد.
او افزود در چنین شرایطی، سیستم عصبی جمعی مدام احساس خطر میکند و مدام در حالت آمادهباش قرار میگیرد. به گفته آلاله، همین وضعیت باعث میشود انرژی روانی جامعه بهشدت تحلیل برود.
او گفت وقتی انرژی روانی جامعه تحلیل برود، آستانه تحمل هم کاهش پیدا میکند و با کاهش آستانه تحمل، همدلی کم میشود و مشارکت اجتماعی افت میکند.
آلاله افزود در چنین وضعیتی افراد بیانگیزه و بیرغبت میشوند؛ هم نسبت به توسعه فردی خود و هم نسبت به توسعه اجتماعی و این وضعیت بهطور مستقیم بر پیوندهای اجتماعی اثر میگذارد.
ترس و خشم، از فرسودگی تا انگیزش
این روانتحلیلگر اجتماعی گفت ترس و خشم واکنشهای طبیعی هستند و در مسیر کنشهای جمعی و مسیر مبارزاتی نقش مهم و در عین حال دوگانه دارند.
بهگفته او، این دو احساس هم میتوانند فرساینده باشند و هم میتوانند محرک کنش و نقش انگیزشی داشته باشند.
آلاله توضیح داد زمانی که ترس و خشم به رسمیت شناخته نشوند و پردازش نشوند، به سمت فرسودگی میروند.
او گفت اگر افراد ترس را نپذیرند و مدام آن را سرکوب کنند، یا خشم را سرکوب کنند، فشار روانی تشدید میشود.
او افزود ترس در برابر خشونتی که از هر کاری برمیآید، مثل همین کشتار، واکنشی قابل فهم است و به همین دلیل «ترسناک است» و در چنین وضعیتی «باید ترسید». آلاله گفت ترس باید به رسمیت شناخته شود و افراد نباید از احساس ترس شرمسار باشند.
او درباره خشم نیز به ایراناینترنشنال گفت خشم باید به رسمیت شناخته شود و تاکید کرد اگر خشم به رسمیت شناخته شود، «هدفدار» و «معنادار» میشود و وقتی معنادار شود، میتواند به شکلگیری کنشهای جمعی، همبستگی و مقاومت تبدیل شود.
این روانتحلیلگر اجتماعی تاکید کرد وقتی ترس و خشم به رسمیت شناخته نشوند، سرکوب میشوند و به احساسات انباشته و فرساینده تبدیل میشوند.
او افزود بیان این احساسات در روایتکردن، در صحبتکردن و حتی در سوگواریها کمک میکند تا به رسمیت شناخته شوند.
راهکارهای کوچک برای دوام آوردن
آلاله گفت وقتی هنوز عامل خشونت و عامل تهدید وجود دارد، صحبت از ترمیم روانی جامعه دشوارتر میشود و ممکن است افراد به دنبال راهکار بزرگ باشند که فقط نجاتشان دهد.
او افزود قابل درک است که افراد با حجم بالای درد، تصور کنند تنها یک راهکار بزرگ میتواند کمک کند، اما جامعه در مسیری قرار دارد که باید بتواند «دوام بیاورد».
بهگفته او، راهکارهای ساده و در دسترس قرار نیست حال جامعه را عالی کنند، اما میتوانند وضعیت را به نقطهای برسانند که افراد در شرایط بحرانی دوام بیاورند و همین دوامآوردن کمککننده است.
این روانتحلیلگر اجتماعی یکی از راههای در دسترس را «صحبتکردن درباره احساسات و هیجانات» دانست.
آلاله گفت میفهمد که این کار میتواند سخت باشد، چون افراد معمولا خودشان را همیشه انکار کردهاند، خودشان را ندیدهاند، نشنیدهاند و حتی همدیگر را هم خوب ندیدهاند و خوب نشنیدهاند، اما این کار تمرینی است که میتواند از احساسات تجربهشده شروع شود.
او افزود اگر افراد خشمگین هستند، اگر منزجر هستند، اگر احساسهایی مثل بیتفاوتی یا کرختی دارند، یا هر احساس دیگری، درباره آن صحبت کنند.
آلاله گفت این گفتوگو کمک میکند افراد احساس کنند دردشان درد مشترک است و آنچه تجربه میکنند، تجربهای مشترک است.
او تاکید کرد چون با ترومای جمعی روبهرو هستیم، سوگواری نیز یک راهکار مهم است.
آلاله افزود سوگواری هیچوقت مانع مسیر مبارزاتی نیست، بلکه جامعه اکنون در سوگ جمعی قرار دارد و نیاز دارد سوگواری کند.
او گفت سوگواری فرصتی است برای صحبتکردن از احساسات و هیجانات و همین فرایند باعث پیوند بین افراد میشود.
این روانتحلیلگر اجتماعی گفت در سوگواری، روایت هم نقش مهمی دارد و در تروماهای جمعی، روایت آنچه بر افراد گذشته، آنچه دیدهاند و آنچه شنیدهاند، یکی از راهکارهای مهم است.
بهگفته او، سوگواری و روایت در ترمیم تروماهای جمعی نقش دارد، به جامعه کمک میکند این روزها را تاب بیاورد و دوام بیاورد و زمینه شکلگیری رابطه را فراهم میکند.
آلاله در پایان به ایراناینترنشنال گفت داشتن رابطه عاطفی و انسانی در تروماهای جمعی نقش مهمی دارد و جامعه در این شرایط به برقراری چنین رابطهای نیاز دارد؛ رابطهای که از دل آن گفتوگو، شنیدن یکدیگر و صحبتکردن درباره احساسات و هیجانات بیرون میآید.
