روایت یک کشتار پنهان: لایو اینستاگرامی درباره آنچه ۱۸ و ۱۹ دی اتفاق افتاد
یک ماه پس از روزهای خونین ۱۸ و ۱۹ دیماه، ایران اینترنشنال در یک لایو اینستاگرامی به بازخوانی و کنار هم گذاشتن اطلاعات و روایتها از آنچه در شهرهای ایران رخ داد، میپردازد.
یک ماه پس از روزهای خونین ۱۸ و ۱۹ دیماه، ایران اینترنشنال در یک لایو اینستاگرامی به بازخوانی و کنار هم گذاشتن اطلاعات و روایتها از آنچه در شهرهای ایران رخ داد، میپردازد.
در آن روزها، همزمان با حضور جمعیت میلیونی شهروندان در خیابانهای ایران، اینترنت و ارتباطات بهطور گسترده قطع شد و تنها چند روز بعد، ابعاد یکی از بزرگترین کشتارهای معاصر ایران آشکار شد؛ کشتاری که بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، طی روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ دیماه دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند جان خود را از دست دادند.
در این لایو، نیوشا صارمی و مسعود کاظمی با تکیه بر دادهها، گزارشها و روایتهای شهروندان، تلاش میکنند تصویری روشنتر از آنچه در آن روزها گذشت ارائه دهند و به این پرسش پاسخ دهند که دقیقا چه اتفاقی افتاد.
- دوشنبه ۲۰ بهمن
- ساعت ۹ شب به وقت تهران
- لایو اینستاگرام ایراناینترنشنال
این لایو را از دست ندهید و آن را با دیگران به اشتراک بگذارید
در این مطلب که دوشنبه ۲۰ بهمن منتشر شد، آمده است بهدنبال «موج تازه اعتراضات، سختگیریها و افزایش محدودیتها، و گسترش نگرانیها درباره احتمال درگیریهای خارجی» در روزهای اخیر «ترس و بیاعتمادی درباره امنیت فضاهای آموزشی» به یکی از نگرانیهای جدی خانوادههای ایرانی تبدیل شده است.
مادر یکی از دانشآموزان دوره متوسطه اول در مصاحبه با شرق گفت: «الان اولویت ما حفظ جان بچهمان است. درسش اگر عقب بیفتد، شاید جبران شود، اما جانش که برنمیگردد... در محله ما، خیلیها بچههایشان را به مدرسه نمیفرستند. با هم صحبت میکنیم، میبینیم تقریبا همه همین نگرانی را دارند.»
او با اشاره به نبود ثبات آموزشی، تعطیلیهای پیاپی و آموزش مجازی ناکارآمد در سال تحصیلی جاری ادامه داد: «تعداد روزهایی که بچهها واقعا درستوحسابی درس خواندهاند، خیلی کم بوده. یا تعطیل بوده، یا مجازی بیکیفیت، یا کلاس نصفه برگزار شده است... بچه خودش هم دیگر انگیزهای ندارد. وقتی میبیند کلاسها مرتب تعطیل میشود، کمکم بیتفاوت میشود.»
۱۹ بهمن، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای اعلام کرد در جریان انقلاب ملی ایرانیان، ۲۰۰ دانشآموز به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی کشته شدند.
این تشکل تاکید کرد نیمکتهای خالی در مدارس یادآور جنایات جمهوری اسلامی و سیاستی هستند که «کودک را از کلاس به گورستان فرستاد».
گزارشها همچنین از بازداشت خشن کودکان و نوجوانان در جریان اعتراضات اخیر و بیخبری مطلق خانوادهها از وضعیت آنان حکایت دارند.
«رفتن یا نرفتن به مدرسه خیلی فرق نمیکند»
مادر یک دانشآموز دوره متوسطه در مصاحبه با شرق به شرایط نابهسامان کشور اشاره کرد و گفت: «الان واقعا اولویتم درسخواندن بچه نیست، حفظ جانش است. تمام مدتی که مدرسه است، من نگرانم. ترجیح میدهم جلوی چشم خودم باشد. وقتی مدرسه میرود، ذهنم آرام نمیگیرد. مدام فکر میکنم اگر اتفاقی بیفتد چه؟»
یک دانشآموز دختر مقطع متوسطه نیز کیفیت آموزش در مدارس را مورد انتقاد قرار داد: «رفتن یا نرفتن ما به مدرسه خیلی فرق نمیکند. نظام آموزشی آنقدر ضعیف شده و خیلی از معلمها آنقدر بیکیفیت درس میدهند که حضور ما تاثیر خاصی ندارد.»
او از بیتفاوتی مدرسه نسبت به حضور یا عدم دانشآموزان خبر داد و افزود: «دوران اعتکاف، مدرسه گفت بروید توی سامانه ثبت کنید که اعتکاف هستید، ما کاری نداریم واقعا رفتید یا نه. یعنی مهم نبود حضور داریم یا نداریم. خودشان هم ترجیح میدهند خیلی پیگیر نباشند.»
شرق در ادامه با استناد به گزارش معاونت راهبردی ریاستجمهوری و نتایج آزمونهای بینالمللی تیمز و پرلز نوشت حدود ۴۰ درصد دانشآموزان ایرانی حتی به حداقل سطح یادگیری دست پیدا نمیکنند و بیش از ۷۰ درصد آنها عملکردی پایینتر از میانگین جهانی دارند.
بر اساس این گزارش، وضعیت موجود بیانگر گسترش «فقر یادگیری» و افت فزاینده کیفیت آموزش در کشور است.
۱۹ بهمن، روزنامه پیام ما نوشت بحرانهای پیاپی حوزههای مختلف کشور را تحت تاثیر قرار داده و تعطیلیهای مکرر مدارس اکنون به نمادی از «بیثباتی در جامعه» تبدیل شده است.
پیام ما افزود پیامدهای تعطیلی مدارس از مساله آموزش فراتر رفته و اکنون «پای تجربهای از زندگی در نگرانی، خستگی و نارضایتی دائمی در میان است».
پیشتر در فروردینماه، علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، اذعان کرد تعطیلیهای مکرر مدارس در ایران بر کیفیت یادگیری دانشآموزان تاثیر منفی گذاشته است.
رسانهها در ایران دوشنبه ۲۰ بهمن نوشتند جواد امام، دبیرکل «مجمع ایثارگران»، در منزل خود دستگیر شده است.
به گفته وکیل مدافع امام، ماموران پس از «بازرسی کل منزل»، او را با خود بردند.
۱۹ بهمن نیز کانال تلگرامی امتداد گزارش داد آذر منصوری در منزل خود در قرچک ورامین از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نیز از بازداشت منصوری، ابراهیم اصغرزاده و محسن امینزاده از سوی نهادهای امنیتی و قضایی دستگیر خبر داد و اعلام کرد اتهام این افراد شامل «هدفگیری انسجام ملی»، «موضعگیری علیه قانون اساسی»، «هماهنگی با تبلیغات دشمن» و «ایجاد سازوکارهای مخفی براندازانه» است.
همزمان قربان بهزادیاننژاد، مشاور میرحسین موسوی و از امضاکنندگان بیانیه موسوم به «۱۷ تن»، نیز بازداشت شد.
بیخبری از محل نگهداری بازداشتشدگان
حجت کرمانی، وکیل منصوری، در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا درباره بازداشت موکلش گفت منصوری از سوی ضابطان قضایی بازداشت شده است.
کرمانی افزود دلیل بازداشت موکلش هنوز اعلام نشده است.
او افزود «هنوز نمیدانیم ایشان به کجا منتقل شده و پس از بازداشت نیز تماسی نداشته است.
کرمانی همچنین گفت به نظر نمیرسد این بازداشت به پرونده پیشین مربوط به بیانیه جبهه اصلاحات پس از جنگ ۱۲ روزه مرتبط باشد.
منصوری هفت بهمن در پیامی انزجار و خشم خود را از کسانی به گفته او «جوانان را بیرحمانه به خاک و خون کشیدند» اعلام کرد.
پیشتر عبدالله مومنی، مهدی محمودیان و ویدا ربانی، از امضاکنندگان بیانیه موسوم به ۱۷ نفر، در هفتم بهمن بازداشت شدند.
محمودیان پس از سرکوب خونین انقلاب ایرانیان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت کشور به «ماتمکده» تبدیل شده است.
حمیدرضا امیری، همسر ربانی، ۱۸ بهمن از شرایط همسرش در زندان تنکابن اطلاع داد. او در صفحه ایکس خود نوشت ربانی به دلیل نپذیرفتن حجاب اجباری «به شدت» مورد ضرب و جرح شدید قرار گرفته است.
موضعگیری دادستانی تهران
دادستانی تهران نیز همزمان از اعلام جرم علیه برخی عناصر سیاسی به اتهام فعالیت به نفع اسرائیل و آمریکا خبر داد. این نهاد اعلام کرد چهار نفر بازداشت و تعدادی احضار شدهاند؛ مقامهای قضایی این افراد را متهم به تلاش برای برهمزدن اوضاع سیاسی و تخریب انسجام ملی کردهاند.
همچنین مامورین سپاه با مراجعه به محل سکونت محسن آرمین، نایب رییس، و بدرالسادات مفیدی، دبیر جبهه اصلاحات، از آنها خواستند روز سه شنبه ۲۱ بهمن به دادسرای امنیت مراجعه کنند.
این بازداشتها در حالی رخ میدهد که علی شکوریراد، از چهرههای اصلاح طلبان، شنبه ۱۸ بهمن، روایت رسمی حاکمیت از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه را رد. او تاکید کرد که کشتهسازی از نیروهای بسیجی و سپاهی پروژه حکومتی برای سرکوب است و نه او و نه مردم باور نمیکنند این کارها را موساد انجام داده باشد.
او در سخنانی که در نشست «معاونین ستاد پزشکیان» مطرح شد و فایل صوتی آن در کانال تلگرامی جمهوریت انتشار یافت، با اشاره به انباشت طولانیمدت نارضایتیهای اجتماعی، از اعتراضات بازنشستگان، معلمان و کارگران تا گسترش نارضایتی عمومی، تاکید کرد وقوع چنین اعتراضاتی قابل پیشبینی بود.
شکوریراد با اشاره به تظاهرات در ۴۰۰ شهر ایران اضافه کرد: «اصلاحطلبان، اصولگرایان و نهادهای امنیتی، تصور نمیکردند که این میزان به فراخوان (شاهزاده) رضا پهلوی پاسخ داده شود.»
شورای سردبیری ایران اینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
با این حال اما با اطمینان میگوید: «وحشیانه شکنجهام کردند.»
پس از آزادی، تقریبا بلافاصله ایران را ترک کرده است. به دلایل امنیتی، کشور محل اقامت فعلی او اعلام نمیشود. او نام مستعار «دیبا» را برای روایتش انتخاب کرده است.
دیبا روایتش را از ۱۸ دیماه آغاز میکند؛ روزی که همراه دوستانش به خیابان رفت.
به گفته او، جمعیت بسیار زیاد بود: «چند نفر از دوستانم خداحافظی کردند و رفتند. چند دقیقه بعد، ماموران حمله کردند.»
دیبا میگوید حمله، ناگهانی و بهشدت خشن بود و در پی یورش نیروهای سرکوبگر به محدوده پشت سینما فرهنگ، جمعیت فرار کرد: «درِ خانهها را میزدیم، همه دنبال پناهگاه بودند.»
در نهایت، دیبا همراه چند نفر دیگر وارد یک خانه مسکونی با درِ فلزی مشکیرنگ شد اما خیلی زود متوجه شدند که صاحبخانه با نیروهای حکومتی همکاری دارد.
دیبا میگوید: «با توهین گفت میبرنتون اونجا که عرب نی انداخت و بعد ما را تحویل ماموران داد.
بهگفته دیبا بازداشتشدگان به نیروهای دیگر سپرده و با کامیون باری منتقل میشوند. فضای خودرو بهشدت محدود بوده است. افراد بهصورت فشرده، با سرهای پایین نگه داشتهشده و فشار شدید روی گردن جابهجا میشوند؛ فشاری که به گفته دیبا، آثارش به شکل درد، کبودی و آسیب جسمی باقی مانده است.
آنها را به مکانی نامعلوم منتقل میکنند؛ جایی که خانه مسکونی نبوده و بیشتر شبیه سوله یا انباری بزرگ توصیف میشود. در بدو ورود، بازداشتشدگان را در حیاط بهشدت کتک میزنند و سپس با چشمبند به داخل میبرند. دیبا میگوید در مقاطعی بیهوش شده و وقتی به هوش آمده، خودش و دیگران را دیده که کنار هم روی زمین افتادهاند.
در این محل، شکنجههای شدید فیزیکی آغاز میشود. او روایت میکند که مدتی از چنگک فلزی شبیه چنگک قصابی آویزان شده؛ پاهایش در هوا بوده و تمام وزن بدنش تحت کشش قرار داشته است. این وضعیت باعث درد شدید، بیحسی و آسیب جدی جسمی شده است.
به گفته دیبا، یکی از بازجویان قویهیکل که جلیقه شکاری به تن داشته، با ضربهای شدید به صورت او باعث خونریزی میشود؛ بهطوری که خون روی سر و صورتش جاری میشود.
او میگوید این بازجو سپس به شکلی تحقیرآمیز و آزاردهنده، خون روی صورت و سرش را با دست پخش کرده و آن را میلیسیده است؛ رفتاری که دیبا آن را نمونهای آشکار از تحقیر، شکنجه و آزار جنسی و روانی توصیف میکند. بازجویان همزمان او را «محارب» خطاب میکردند و بهطور مستمر به اعدام تهدید میشد.
دیبا میگوید که شرایط بازداشت بهشدت غیرانسانی بود. دسترسی به آب آشامیدنی محدود یا قطع میشد، غذای کافی داده نمیشد و گاه فقط تکهای نان به داخل پرتاب میکردند. اجازه استحمام وجود نداشته و در مواردی با آب سرد مورد آزار قرار گرفته است. توهین، تحقیر و فشار روانی نیز بهصورت مداوم ادامه داشته است.
در یکی از موارد، صدایی برای او پخش میکنند که در آن اعلام میشود پدرش خواسته او را بکشند؛ اقدامی که به گفته دیبا، بخشی از شکنجه روانی شدید بوده است.
در ادامه بازداشت، بهصورت اجباری به او آمپول و آنچه «واکسن» عنوان شده تزریق میکنند و قرصهای ناشناختهای به او میدهند. دیبا میگوید ماموران با باز کردن دهانش، او را مجبور به خوردن این داروها کردهاند.
پس از آزادی، و خروج از ایران بهدلیل وخامت وضعیت جسمی، آزمایش خون انجام میدهد که نشاندهنده اختلال و رقیقشدن خون بوده است. همچنین آثار کبودی، تورم و جراحات، بهویژه در ناحیه پاها، مشاهده و ثبت شده است.
مدت دقیق بازداشت همچنان برای او نامشخص است. در نهایت، با پرداخت بیش از دو میلیارد تومان از سوی نامزدش، آزادی او فراهم میشود. او پس از آزادی از ایران خارج شده است.
روزنامه اورشلیم پست یکشنبه ۱۹ بهمن به نقل از منابع آگاه نوشت اسرائیل در گفتوگوهای اخیر با همتایان آمریکایی خود تاکید کرده است که برنامه موشکی جمهوری اسلامی تهدیدی موجودیتی برای این کشور است.
یکی از این منابع به اورشلیمپست گفت: «به آمریکاییها گفتیم اگر جمهوری اسلامی از خط قرمزی که درباره موشکهای بالستیک تعیین کردهایم عبور کند، به تنهایی حمله میکنیم.»
او در عین حال افزود اسرائیل هنوز به آن آستانه نرسیده است و تحولات داخل ایران را به طور مداوم زیر نظر دارد.
طرحهای عملیاتی علیه زیرساخت موشکی
بهگفته منابع امنیتی، موضوع برچیدن توانمندیها و زیرساخت تولید موشک جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته در مجموعهای از دیدارها و رایزنیهای مقامهای ارشد مطرح شده است.
این روزنامه نوشت اسرائیل آزادی عمل خود را محفوظ میداند و اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی سامانههای تسلیحاتی راهبردی را در مقیاسی که موجودیت اسرائیل را تهدید کند، بازسازی کند.
یک مقام دفاعی اسرائیل در گفتوگو با اورشلیم پست این مقطع را «فرصتی تاریخی» برای وارد کردن ضربهای مهم به زیرساخت موشکی ایران و خنثی کردن تهدیدهای فعال جمهوری اسلامی علیه اسرائیل و کشورهای همسایه توصیف کرد.
این مقام افزود اسرائیل در گفتوگوهای اخیر، طرحهایی برای هدف قرار دادن تاسیسات بیشتری مرتبط با برنامه موشکی نیز ارائه شده است.
در همین زمینه الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل ۱۹ بهمن در مصاحبه با پایگاه خبری واینت، به مذاکرات اخیر میان تهران و واشینگتن پرداخت و هشدار داد حتی در صورت دستیابی به توافقی با جمهوری اسلامی، اسرائیل در صورت لزوم برای پاسخ به تهدیدات «اقدام خواهد کرد.»
نگرانی از الگوی حملات محدود ترامپ
چند مقام اسرائیلی دیگر نیز ابراز نگرانی کردند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایلات متحده، ممکن است مدلی از حملات محدود را در پیش بگیرد؛ الگویی مشابه عملیات اخیر آمریکا علیه حوثیها در یمن که به باور آنها میتواند توانمندیهای حیاتی جمهوری اسلامی را دستنخورده باقی بگذارد.
یک مقام نظامی دیگر گفت نگرانی این است که ترامپ تنها چند هدف محدود را انتخاب کند، سپس اعلام موفقیت کند و مدیریت پیامدها را به اسرائیل بسپارد.
او افزود «اقدامهای جزئی، تهدید اصلی را از بین نمیبرد».
از سوی دیگر عمر تیشلر، فرمانده آینده نیروی هوایی اسرائیل، قرار است در سفر پیش روی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به آمریکا او را همراهی کند.
تیشلر در این سفر به نمایندگی از ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، حضور خواهد داشت. در پی خودداری اسرائیل کاتس، وزیر دفاع، از تایید نامزد معرفیشده ارتش برای سمت وابسته نظامی، اسرائیل در حال حاضر فردی را در این جایگاه در واشینگتن ندارد.
در حالی که نگرانیها در اسرائیل درباره نتیجه مذاکرات تهران و واشینگتن ادامه دارد، گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، نیز یکشنبه هشدار داد برنامه موشکی جمهوری اسلامی تهدیدی فراتر از اسرائیل است و اروپا را نیز در بر میگیرد.
او همچنین تاکید کرد حجم موشکهای بالستیکی که تهران در پی تولید انبوه آنهاست، خطری مستقیم برای اسرائیل به شمار میرود.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون بارها تاکید کردهاند تنها حاضر به گفتوگو درباره پرونده هستهای هستند و برنامه موشکی خود را غیرقابل مذاکره میدانند.
عراقچی ۱۸ بهمن نیز در سخنانی در دوحه گفت جمهوری اسلامی غنیسازی صفر و خروج ذخایر اورانیوم از ایران را نمیپذیرد، اما برای کاهش درصد غنیسازی آمادگی دارد.
