کمیسیون اروپا در شبکه ایکس نوشت: «سرکوب آزادی در ایران بیپاسخ نخواهد ماند. ما از تصمیم شورای اتحادیه اروپا استقبال میکنیم. این تصمیم شامل محدودیتهای جدیدی مانند توقیف داراییها، ممنوعیت سفر به اتحادیه اروپا و جلوگیری از انتقال وجوه یا منابع اقتصادی به افراد فهرستشده است.»
بر اساس جمعبندی شورای اتحادیه اروپا، این اتحادیه در همه نهادهای حقوق بشری سازمان ملل، ایران را در اولویتهای حقوق بشری خود برای سال ۲۰۲۶ قرار خواهد داد و موضوع نقض حقوق بشر در ایران را بهعنوان یکی از محورهای اصلی پیگیری خواهد کرد.
اتحادیه اروپا با تاکید بر اینکه از همه ابزارهای چندجانبه برای مقابله با مصونیت عاملان نقض حقوق بشر در ایران و پاسخگو کردن مقامهای جمهوری اسلامی استفاده میکند، گفت حمایت از سازوکارهای بینالمللی حقیقتیاب، مستندسازی و پیگیری قضایی در ارتباط با ایران، بخشی از رویکرد فعال این اتحادیه در سال ۲۰۲۶ خواهد بود.
بر اساس این بیانیه، اسکندر مومنی، وزیر کشور جمهوری اسلامی، بهدلیل نقش مستقیم در نظارت بر نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی تحریم شده است. به گفته وزارت خزانهداری، این نیروها در کشتار هزاران معترض مسالمتجو، بازداشتهای گسترده و ناپدیدسازیهای قهری نقش داشتهاند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا همچنین بابک زنجانی، سرمایهدار متهم به دور زدن تحریمها و اختلاس میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی ایران را تحریم کرد. زنجانی که پیشتر از سوی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده بود، پس از آزادی از زندان فعالیتهای مجرمانه اقتصادی خود را از سرگرفته و بهگفته مقامهای آمریکایی برای پولشویی و تامین مالی پروژههایی در حمایت از سپاه پاسداران و ساختارهای مالی جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار گرفته است.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین برای نخستین بار دو صرافی دارایی دیجیتال ثبتشده در بریتانیا به نامهای Zedcex Exchange Ltd و Zedxion Exchange Ltd را نیز تحریم کرد.
براساس بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا، این صرافیها حجم بالایی از تراکنشهای مالی مرتبط با نهادهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پردازش کردهاند. این اقدام نخستین مورد تحریم یک صرافی رمزارزی بهدلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران محسوب میشود.
نقش نیروهای سرکوبگر در کشتار معترضان و قطع ارتباطات
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین چند فرمانده ارشد سپاه را که بر نیروهای سرکوبگر مسئول سرکوب خشونتبار مردم ایران نظارت دارند تحریم کرده است.
در این بیانیه از نقش سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به ریاست مجید خادمی و همچنین فرماندهان سپاه در استانهای تهران، گیلان، همدان و کرمانشاه در سرکوب اعتراضات نام برده شده است.
بهگفته وزارت خزانهداری، در برخی مناطق اجساد کشتهشدگان در خیابانها، وانتها و کانتینرها نگهداری شده و خانوادهها برای تحویل پیکر عزیزانشان مجبور به پرداخت پول شدهاند.
براساس این بیانیه، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران تحت رهبری مجید خادمی نقش محوری در سرکوب خشونتبار اعتراضات ایفا کرده و ستون فقرات کارزار حکومتی خشونت، بازداشتهای خودسرانه و ارعاب معترضان بوده است.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا گفته شده است قربان محمد ولیزاده، فرمانده سپاه تهران، در یکی از مرگبارترین مناطق اعتراضات مسئولیت داشته است؛ جایی که کودکان نیز در میان کشتهشدگان بودهاند. شمار جانباختگان چنان بالا بوده که خدمات پزشکی محلی از کار افتاده و اجساد در خیابانها، وانتها و کانتینرها نگهداری شدهاند.
براساس این بیانیه، حسین زارع کمالی، فرمانده سپاه در استان همدان، در منطقهای فعالیت داشته که خانوادهها مجبور شدهاند قربانیان خود را بدون مراسم دفن کنند و نیروهای امنیتی برای تحویل اجساد درخواست پول کردهاند.
حمید دامغانی، فرمانده سپاه استان گیلان، مسئول برخی از بدترین جنایات رژیم بوده است؛ جایی که نیروهای امنیتی با شلیک مهمات جنگی به تجمعهای مسالمتآمیز صدها نفر را کشتهاند. در اوایل ژانویه، نیروهای سپاه دهها معترض غیرمسلح را که در حال فرار از آتشسوزی بازار رشت بودند هدف گلوله قرار دادند.
مهدی حاجیان، فرمانده نیروی انتظامی استان کرمانشاه، بر سرکوبی نظارت داشته که شامل کشتار جمعی و خشونت جنسی علیه معترضان بوده است.
در بیانیه وزارت خزانهداری ایالات متحده همچنین به قطع گسترده اینترنت و ارتباطات در ایران بهعنوان بخشی از سرکوب اعتراضات اشاره شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا در تازهترین بیانیه خود تاکید کرده که همچنان از دسترسی مردم ایران به اینترنت آزاد حمایت میکند و مجوز عمومی موسوم به GL D-2 امکان ارائه خدمات ارتباطی و فناوری به شهروندان ایرانی را فراهم میکند.
موشهای فراری از کشتی در حال غرق
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در واکنش به این تحریمها گفت:«رژیم ایران بهجای ساختن کشوری شکوفا، آنچه از درآمدهای نفتی باقی مانده را صرف توسعه سلاحهای هستهای، موشکها و حمایت از گروههای تروریستی در سراسر جهان کرده است. رییسجمهوری ترامپ در کنار مردم ایران ایستاده و به خزانهداری دستور داده اعضای رژیم را تحریم کند.»
او افزود: «وزارت خزانهداری به هدف قرار دادن شبکههای ایرانی و نخبگان فاسدی که به بهای فقیر شدن مردم ایران ثروتاندوزی میکنند ادامه خواهد داد. این اقدام شامل تلاشهای رژیم برای سوءاستفاده از داراییهای دیجیتال برای دور زدن تحریمها و تأمین مالی عملیات سایبری مجرمانه نیز میشود.»
وزیر خزانهداری آمریکا گفت مقامات رژیم مانند موشهایی که کشتی در حال غرق را ترک میکنند، با وحشت در حال انتقال پولهای دزدیدهشده از مردم ایران به بانکها و موسسات مالی در سراسر جهان هستند اما وزارت خزانهداری قاطعانه با این اقدام مقابله خواهد کرد.»
به گفته وزارت خزانهداری، این تحریمها در چارچوب چند فرمان اجرایی از جمله فرمانهای مرتبط با نقض جدی حقوق بشر، مقابله با تروریسم و هدفگیری بخشهای مالی، نفتی و پتروشیمی ایران اعمال شده و بخشی از کارزار «فشار حداکثری» دولت آمریکا علیه شبکههای مالی پنهان جمهوری اسلامی است. تنها در سال ۲۰۲۵، بیش از ۸۷۵ فرد، کشتی و هواپیما در این چارچوب تحریم شدهاند.
بر اساس مقررات تحریمها، تمامی داراییها و منافع افراد و نهادهای تحریمشده که در آمریکا قرار دارد یا تحت کنترل اشخاص آمریکایی است، مسدود خواهد شد. هرگونه معامله با این افراد یا نهادها بدون مجوز رسمی دفتر کنترل داراییهای خارجی ممنوع است و میتواند به مجازاتهای مدنی یا کیفری منجر شود.
«نقشه ثبت حقیقت» پس از فراخوان کارزار «جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان» و با هدف مستندسازی گستردهترین موج کشتار شهروندان در تاریخ ایران شکل گرفته است.
در پی این فراخوان، حجم گستردهای از اطلاعات، اسناد، تصاویر، و روایتهای شاهدان عینی از سوی شهروندان، خانوادهها و منابع مستقل به ایراناینترنشنال ارسال شده است. این اطلاعات هر کدام بخشی از حقیقت آنچه بر معترضان و شهروندان بیدفاع گذشته را روایت میکنند.
تمامی این دادهها پس از بررسی، تطبیق و راستیآزمایی چندمرحلهای از سوی تیمهای تحریریه و منابع مستقل در قالب بخشی جدید در وبسایت ایراناینترنشنال و تحت عنوان «نقشه ثبت حقیقت» منتشر شده است.
این نقشه، صرفا یک ابزار تصویری نیست بلکه آرشیوی زنده از نامها، مکانها و روایتهایی است که هرکدام نشانی از یک زندگی، یک خانواده و یک حقیقت خاموششده را در خود دارد.
«نقشه ثبت حقیقت» با هدف ایجاد مرجعی قابل اتکا برای پیگیری رسانهای، حقوقی و تاریخی طراحی شده است. مرجعی که بتواند هم برای افکار عمومی و هم برای نهادهای حقوق بشری، رسانههای بینالمللی و خبرنگاران مستقل، مبنایی مستند و قابل استناد فراهم کند. ثبت نام و هویت جانباختگان تلاشی است برای مقابله با حذف، انکار و فراموشی.
مخاطبان میتوانند با مراجعه به این لینک، «نقشه ثبت حقیقت» را مشاهده و نام و اطلاعات ثبتشده جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان را مشاهده کنند.
در این نقشه، هر نام فقط یک عدد یا آمار نیست؛ بلکه نشانهای از انسانی است که زندگیاش در جریان اعتراضات و سرکوبها از او گرفته شده است. حفظ این نامها، بخشی از مسئولیت رسانهای و اخلاقی برای ثبت حقیقت و جلوگیری از دفن این کشتار در سکوت است.
ایراناینترنشنال اعلام میکند که اطلاعات منتشرشده در «نقشه ثبت حقیقت» نهایی نیست و این نقشه بهصورت پیوسته و با همکاری شهروندان، خانوادهها، منابع مستقل و نهادهای حقوق بشری بهروزرسانی خواهد شد.
ایران اینترنشنال همچنین آمادگی کامل خود را برای همکاری با سازمانهای حقوق بشری، رسانهها و خبرنگاران بینالمللی در زمینه مستندسازی، بررسی و پوشش این فاجعه انسانی اعلام میکند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، جمعه ۹ بهمن در جریان سفر خود به چین تاکید کرد جلوگیری از توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی «اهمیت حیاتی» دارد. او سرکوب خونین انقلاب ملی ایرانیان را «اقدامی زننده و غیرقابل قبول» خواند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایالات متحده همچنان در حال افزایش حضور نیروهای نظامی خود در منطقه خاورمیانه است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نسبت به پایان یافتن زمان مذاکره با تهران هشدار داد.
حمایت لندن از هدف حمله احتمالی آمریکا
استارمر در جریان سفرش به چین و در گفتوگو با شبکه بیبیسی اعلام کرد هدف اصلی این است که «جمهوری اسلامی نتواند به سلاح هستهای دست یابد» و جامعه جهانی باید به این موضوع رسیدگی کند.
به گزارش تایمز لندن، نخستوزیر بریتانیا در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از حمله نظامی احتمالی آمریکا گفت که لندن از «هدف» واشینگتن پشتیبانی میکند و با متحدان خود در حال گفتوگو است تا راههای رسیدن به این هدف مشخص شود.
هشدار مجدد ترامپ به جمهوری اسلامی
ترامپ که چهارشنبه هشدار داده بود فرصت برای بازگشت جمهوری اسلامی به میز مذاکره درباره برنامه هستهای «رو به پایان» است؛ بار دیگر پنجشنبه شب در مراسم افتتاحیه مستندی درباره همسرش ملانیا به خبرنگاران گفت: «من در دوره اول ریاست جمهوریام ارتش را تقویت کردم و اکنون گروهی از ما (ارتش ایلات متحده) به جایی به نام ایران رفتهاند و امیدواریم که مجبور به استفاده از آن نشویم.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا با جمهوری اسلامی مذاکره خواهد کرد، افزود: «من مذاکره داشتهام و در حال برنامهریزی برای آن هستم.»
او همچنین افزود: «ما در حال حاضر کشتیهای بسیار بزرگ و بسیار قدرتمند زیادی داریم که به سمت ایران در حرکت هستند و اگر مجبور به استفاده از آنها نباشیم، عالی خواهد بود.»
واکنش تهران
در واکنش به این تحولات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در استانبول اعلام کرد تهران آماده از سرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا «در شرایط برابر» است. او پس از دیدار با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در یک کنفرانس خبری، بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست.
در مقابل، سخنگوی نظامی جمهوری اسلامی هشدار داد پاسخ تهران به هرگونه اقدام نظامی آمریکا محدود نخواهد بود. سرتیپ محمد اکرمینیا به تلویزیون دولتی گفت ناوهای هواپیمابر آمریکا «آسیبپذیری جدی» دارند و پایگاههای ایالات متحده در کشورهای حوزه خلیج فارس در برد موشکهای میانبرد ایران قرار دارند.
او افزود اگر آمریکا مرتکب «اشتباه محاسباتی» شود، پاسخ جمهوری اسلامی «فوری و تعیینکننده» خواهد بود و به گفته او برخلاف تصور ترامپ واشینگتن نمیتواند با یک عملیات سریع و یک توییت ماجرا را خاتمهیافته اعلام کند.
افزایش فشار اروپا و نگرانی کشورهای منطقه
اتحادیه اروپا نیز همزمان با افزایش فشارها بر تهران، پنجشنبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای «تروریستی» قرار داد. اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، این تصمیم را اقدامی «دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد و گفت حکومتی که اعتراض شهروندان خود را با خشونت سرکوب میکند، شایسته چنین عنوانی است.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در تماسی تلفنی با امیر قطر و نخستوزیر پاکستان درباره تلاشها برای کاهش تنش و ایجاد ثبات در منطقه گفتوگو کرد.
این تماس در شرایطی انجام شد که کشورهای منطقه نسبت به تشدید بحران میان جمهوری اسلامی و آمریکا ابراز نگرانی کردند. به گزارش تایمز یک مقام آگاه در حوزه خلیج فارس به خبرگزاری فرانسه گفت نگرانی از حمله احتمالی آمریکا به ایران در منطقه «کاملا جدی» است.
صباغ جمعه ۱۰ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت کمی پیشتر، زمانی که دونالد ترامپ برای نخستین بار جمهوری اسلامی را تهدید کرد و به معترضان ایرانی گفت «کمک در راه است»، آمریکا از نظر آرایش نظامی در خاورمیانه از توان کافی برای عملی کردن این تهدیدها برخوردار نبود، اما اکنون شرایط تغییر کرده است.
او افزود با وجود این، همچنان پرسشهایی درباره میزان موفقیت، پیامدها و دستاوردهای کارزار نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی وجود دارد.
آرایش نظامی آمریکا در منطقه
تاکنون ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن از دریای چین جنوبی به اقیانوس هند اعزام شده و همراه با سه ناوشکن مجهز به موشکهای کروز تاماهاک به منطقه رسیده است.
بال هوایی هشتاسکادرانی این ناو شامل جنگندههای اف-۳۵سی و اف/ای-۱۸ است و از همه مهمتر، هواپیماهای ایای-۱۸جی گرولر را در اختیار دارد که ماموریت احتمالی آنها هدف قرار دادن بقایای سامانههای پدافند هوایی ایران، آن هم پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، است.
ناظران همچنین از پرواز هواپیماهای ترابری خبر دادهاند که حامل سامانههای پدافند هوایی آمریکا به سوی منطقه خلیج فارس هستند.
این تحرکات با گزارشهایی همراستا است که از استقرار سامانههای پاتریوت و تاد بهمنظور حفاظت از پایگاههای آمریکا در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی حکایت دارد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، ناوشکن موشکانداز «یواساس دلبرت دی. بلک» آمریکا ۱۰ بهمن در شهر بندری ایلات در دریای سرخ پهلو گرفت.
کشتن یا دستگیری خامنهای
مایکل کارپنتر، عضو پیشین شورای امنیت ملی ایالات متحده در دوره جو بایدن، معتقد است محتملترین گزینه نظامی میتواند بر خامنهای متمرکز باشد.
عملیات برای دستگیری یا کشتن خامنهای میتواند از الگوی بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع ونزوئلا، الهام گرفته شود.
کارپنتر در عین حال هشدار داد هدف گرفتن دیکتاتور تهران «عملیاتی بسیار پرمخاطره با نتیجهای نامطمئن» خواهد بود.
به گفته او، موفقیت عملیات علیه مادورو تا حدی به «اطلاعات بسیار دقیق از درون» ونزوئلا متکی بود؛ اطلاعاتی که طی پنج ماه آمادهسازی از سوی سیا و منابعی در حکومت مادورو جمعآوری شد.
کارپنتر تاکید کرد روشن نیست چنین سطحی از نفوذ اطلاعاتی در مورد ایران وجود داشته باشد، حتی اگر احتمال همکاری اسرائیل نیز در نظر گرفته شود.
در ادامه مطلب گاردین آمده است جمهوری اسلامی بهاحتمال زیاد سامانه پدافند هوایی موثری برای محافظت از خود در برابر موشکهای تاماهاک یا جنگندهها نخواهد داشت.
با این حال، تهران حدود ۱۶۰۰ کیلومتر با اقیانوس هند فاصله دارد و اجرای هرگونه طرح بازداشت خامنهای مستلزم طی مسافتی بسیار طولانی است؛ شاید به همین دلیل، کشتن دیکتاتور تهران در نگاه واشینگتن گزینه بهتری باشد.
یک تحلیلگر غربی که نخواست نامش فاش شود، در مصاحبه با گاردین گفت تلاش آمریکا برای کشتن خامنهای «محتملتر از تلاش برای دستگیری او است و اگر با استفاده از مهمات دورایستا انجام شود، خطر کمتری هم دارد».
او در عین حال افزود موفقیت چنین اقدامی «بهشدت به کیفیت اطلاعات و شمار افرادی بستگی دارد که از تیم حفاظتی او برای همکاری جذب شدهاند؛ البته اگر چنین اتفاقی رخ داده باشد».
پاسخ احتمالی جمهوری اسلامی
در ادامه مطلب تحلیلی صباغ آمده است پاسخ فوری جمهوری اسلامی به کارزار نظامی احتمالی آمریکا قطعی به نظر میرسد.
ناو آبراهام لینکلن و ناوگان همراه آن احتمالا بدیهیترین هدف برای حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی خواهد بود.
با این حال، متیو ساویل، عضو اندیشکده «خدمات متحد سلطنتی»، گفت ناو لینکلن در اقیانوس هند در حال حرکت خواهد بود و جمهوری اسلامی با امکانات شناسایی موجود شاید نتواند موقعیت آن را بهطور دقیق مشخص کند.
او اضافه کرد: «ایالات متحده میداند هرچه بیشتر به خلیج فارس نزدیک شود، برای ایرانیها قابل رویتتر خواهد شد.»
به گزارش گاردین، گزینه دیگر حکومت ایران میتواند حمله به پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس، از جمله پایگاه هوایی العدید قطر، باشد.
تصاویر ماهوارهای چینی حاکی از آن است که این پایگاه در هفتههای اخیر با سامانههای جدید پدافند هوایی پاتریوت تقویت شده است.
پیش از این، بریتانیا جنگندههای تایفون خود را در قطر مستقر کرده تا به این کشور در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی کمک کند.
گزینه دیگر برای ایران میتواند تلاش برای مینگذاری تنگه هرمز و مسدود کردن مسیر حرکت کشتیهای تجاری باشد، هرچند اجرای چنین طرح به زیردریاییهایی متکی است که آمریکا آنها را بهدقت زیر نظر دارد.
