محمد رئیسزاده، رییس سازمان نظام پزشکی بازداشت تعدادی از پزشکان و پرستاران در جریان انقلاب ملی ایرانیان را تایید کرد و گفت: «از میان حدود ۷۰۰ هزار عضو جامعه پزشکی و پرستاری، تنها تعداد بسیار محدودی به دلایلی که نیازمند بررسی توسط مراجع قانونی است، بازداشت شدهاند.»
او افزود: «تعداد مواردی که به ما گزارش شده و مربوط به اعضای سازمان نظام پزشکی بوده، تاکنون زیر ۱۵ نفر است.»
«نقشه ثبت حقیقت» پس از فراخوان کارزار «جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان» و با هدف مستندسازی گستردهترین موج کشتار شهروندان در تاریخ ایران شکل گرفته است.
در پی این فراخوان، حجم گستردهای از اطلاعات، اسناد، تصاویر، و روایتهای شاهدان عینی از سوی شهروندان، خانوادهها و منابع مستقل به ایراناینترنشنال ارسال شده است. این اطلاعات هر کدام بخشی از حقیقت آنچه بر معترضان و شهروندان بیدفاع گذشته را روایت میکنند.
تمامی این دادهها پس از بررسی، تطبیق و راستیآزمایی چندمرحلهای از سوی تیمهای تحریریه و منابع مستقل در قالب بخشی جدید در وبسایت ایراناینترنشنال و تحت عنوان «نقشه ثبت حقیقت» منتشر شده است.
این نقشه، صرفا یک ابزار تصویری نیست بلکه آرشیوی زنده از نامها، مکانها و روایتهایی است که هرکدام نشانی از یک زندگی، یک خانواده و یک حقیقت خاموششده را در خود دارد.
«نقشه ثبت حقیقت» با هدف ایجاد مرجعی قابل اتکا برای پیگیری رسانهای، حقوقی و تاریخی طراحی شده است. مرجعی که بتواند هم برای افکار عمومی و هم برای نهادهای حقوق بشری، رسانههای بینالمللی و خبرنگاران مستقل، مبنایی مستند و قابل استناد فراهم کند. ثبت نام و هویت جانباختگان تلاشی است برای مقابله با حذف، انکار و فراموشی.
مخاطبان میتوانند با مراجعه به این لینک، «نقشه ثبت حقیقت» را مشاهده و نام و اطلاعات ثبتشده جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان را مشاهده کنند.
در این نقشه، هر نام فقط یک عدد یا آمار نیست؛ بلکه نشانهای از انسانی است که زندگیاش در جریان اعتراضات و سرکوبها از او گرفته شده است. حفظ این نامها، بخشی از مسئولیت رسانهای و اخلاقی برای ثبت حقیقت و جلوگیری از دفن این کشتار در سکوت است.
ایراناینترنشنال اعلام میکند که اطلاعات منتشرشده در «نقشه ثبت حقیقت» نهایی نیست و این نقشه بهصورت پیوسته و با همکاری شهروندان، خانوادهها، منابع مستقل و نهادهای حقوق بشری بهروزرسانی خواهد شد.
ایران اینترنشنال همچنین آمادگی کامل خود را برای همکاری با سازمانهای حقوق بشری، رسانهها و خبرنگاران بینالمللی در زمینه مستندسازی، بررسی و پوشش این فاجعه انسانی اعلام میکند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، جمعه ۹ بهمن در جریان سفر خود به چین تاکید کرد جلوگیری از توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی «اهمیت حیاتی» دارد. او سرکوب خونین انقلاب ملی ایرانیان را «اقدامی زننده و غیرقابل قبول» خواند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایالات متحده همچنان در حال افزایش حضور نیروهای نظامی خود در منطقه خاورمیانه است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نسبت به پایان یافتن زمان مذاکره با تهران هشدار داد.
حمایت لندن از هدف حمله احتمالی آمریکا
استارمر در جریان سفرش به چین و در گفتوگو با شبکه بیبیسی اعلام کرد هدف اصلی این است که «جمهوری اسلامی نتواند به سلاح هستهای دست یابد» و جامعه جهانی باید به این موضوع رسیدگی کند.
به گزارش تایمز لندن، نخستوزیر بریتانیا در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از حمله نظامی احتمالی آمریکا گفت که لندن از «هدف» واشینگتن پشتیبانی میکند و با متحدان خود در حال گفتوگو است تا راههای رسیدن به این هدف مشخص شود.
هشدار مجدد ترامپ به جمهوری اسلامی
ترامپ که چهارشنبه هشدار داده بود فرصت برای بازگشت جمهوری اسلامی به میز مذاکره درباره برنامه هستهای «رو به پایان» است؛ بار دیگر پنجشنبه شب در مراسم افتتاحیه مستندی درباره همسرش ملانیا به خبرنگاران گفت: «من در دوره اول ریاست جمهوریام ارتش را تقویت کردم و اکنون گروهی از ما (ارتش ایلات متحده) به جایی به نام ایران رفتهاند و امیدواریم که مجبور به استفاده از آن نشویم.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا با جمهوری اسلامی مذاکره خواهد کرد، افزود: «من مذاکره داشتهام و در حال برنامهریزی برای آن هستم.»
او همچنین افزود: «ما در حال حاضر کشتیهای بسیار بزرگ و بسیار قدرتمند زیادی داریم که به سمت ایران در حرکت هستند و اگر مجبور به استفاده از آنها نباشیم، عالی خواهد بود.»
واکنش تهران
در واکنش به این تحولات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در استانبول اعلام کرد تهران آماده از سرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا «در شرایط برابر» است. او پس از دیدار با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در یک کنفرانس خبری، بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست.
در مقابل، سخنگوی نظامی جمهوری اسلامی هشدار داد پاسخ تهران به هرگونه اقدام نظامی آمریکا محدود نخواهد بود. سرتیپ محمد اکرمینیا به تلویزیون دولتی گفت ناوهای هواپیمابر آمریکا «آسیبپذیری جدی» دارند و پایگاههای ایالات متحده در کشورهای حوزه خلیج فارس در برد موشکهای میانبرد ایران قرار دارند.
او افزود اگر آمریکا مرتکب «اشتباه محاسباتی» شود، پاسخ جمهوری اسلامی «فوری و تعیینکننده» خواهد بود و به گفته او برخلاف تصور ترامپ واشینگتن نمیتواند با یک عملیات سریع و یک توییت ماجرا را خاتمهیافته اعلام کند.
افزایش فشار اروپا و نگرانی کشورهای منطقه
اتحادیه اروپا نیز همزمان با افزایش فشارها بر تهران، پنجشنبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای «تروریستی» قرار داد. اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، این تصمیم را اقدامی «دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد و گفت حکومتی که اعتراض شهروندان خود را با خشونت سرکوب میکند، شایسته چنین عنوانی است.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در تماسی تلفنی با امیر قطر و نخستوزیر پاکستان درباره تلاشها برای کاهش تنش و ایجاد ثبات در منطقه گفتوگو کرد.
این تماس در شرایطی انجام شد که کشورهای منطقه نسبت به تشدید بحران میان جمهوری اسلامی و آمریکا ابراز نگرانی کردند. به گزارش تایمز یک مقام آگاه در حوزه خلیج فارس به خبرگزاری فرانسه گفت نگرانی از حمله احتمالی آمریکا به ایران در منطقه «کاملا جدی» است.
صباغ جمعه ۱۰ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت کمی پیشتر، زمانی که دونالد ترامپ برای نخستین بار جمهوری اسلامی را تهدید کرد و به معترضان ایرانی گفت «کمک در راه است»، آمریکا از نظر آرایش نظامی در خاورمیانه از توان کافی برای عملی کردن این تهدیدها برخوردار نبود، اما اکنون شرایط تغییر کرده است.
او افزود با وجود این، همچنان پرسشهایی درباره میزان موفقیت، پیامدها و دستاوردهای کارزار نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی وجود دارد.
آرایش نظامی آمریکا در منطقه
تاکنون ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن از دریای چین جنوبی به اقیانوس هند اعزام شده و همراه با سه ناوشکن مجهز به موشکهای کروز تاماهاک به منطقه رسیده است.
بال هوایی هشتاسکادرانی این ناو شامل جنگندههای اف-۳۵سی و اف/ای-۱۸ است و از همه مهمتر، هواپیماهای ایای-۱۸جی گرولر را در اختیار دارد که ماموریت احتمالی آنها هدف قرار دادن بقایای سامانههای پدافند هوایی ایران، آن هم پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، است.
ناظران همچنین از پرواز هواپیماهای ترابری خبر دادهاند که حامل سامانههای پدافند هوایی آمریکا به سوی منطقه خلیج فارس هستند.
این تحرکات با گزارشهایی همراستا است که از استقرار سامانههای پاتریوت و تاد بهمنظور حفاظت از پایگاههای آمریکا در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی حکایت دارد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، ناوشکن موشکانداز «یواساس دلبرت دی. بلک» آمریکا ۱۰ بهمن در شهر بندری ایلات در دریای سرخ پهلو گرفت.
کشتن یا دستگیری خامنهای
مایکل کارپنتر، عضو پیشین شورای امنیت ملی ایالات متحده در دوره جو بایدن، معتقد است محتملترین گزینه نظامی میتواند بر خامنهای متمرکز باشد.
عملیات برای دستگیری یا کشتن خامنهای میتواند از الگوی بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری مخلوع ونزوئلا، الهام گرفته شود.
کارپنتر در عین حال هشدار داد هدف گرفتن دیکتاتور تهران «عملیاتی بسیار پرمخاطره با نتیجهای نامطمئن» خواهد بود.
به گفته او، موفقیت عملیات علیه مادورو تا حدی به «اطلاعات بسیار دقیق از درون» ونزوئلا متکی بود؛ اطلاعاتی که طی پنج ماه آمادهسازی از سوی سیا و منابعی در حکومت مادورو جمعآوری شد.
کارپنتر تاکید کرد روشن نیست چنین سطحی از نفوذ اطلاعاتی در مورد ایران وجود داشته باشد، حتی اگر احتمال همکاری اسرائیل نیز در نظر گرفته شود.
در ادامه مطلب گاردین آمده است جمهوری اسلامی بهاحتمال زیاد سامانه پدافند هوایی موثری برای محافظت از خود در برابر موشکهای تاماهاک یا جنگندهها نخواهد داشت.
با این حال، تهران حدود ۱۶۰۰ کیلومتر با اقیانوس هند فاصله دارد و اجرای هرگونه طرح بازداشت خامنهای مستلزم طی مسافتی بسیار طولانی است؛ شاید به همین دلیل، کشتن دیکتاتور تهران در نگاه واشینگتن گزینه بهتری باشد.
یک تحلیلگر غربی که نخواست نامش فاش شود، در مصاحبه با گاردین گفت تلاش آمریکا برای کشتن خامنهای «محتملتر از تلاش برای دستگیری او است و اگر با استفاده از مهمات دورایستا انجام شود، خطر کمتری هم دارد».
او در عین حال افزود موفقیت چنین اقدامی «بهشدت به کیفیت اطلاعات و شمار افرادی بستگی دارد که از تیم حفاظتی او برای همکاری جذب شدهاند؛ البته اگر چنین اتفاقی رخ داده باشد».
پاسخ احتمالی جمهوری اسلامی
در ادامه مطلب تحلیلی صباغ آمده است پاسخ فوری جمهوری اسلامی به کارزار نظامی احتمالی آمریکا قطعی به نظر میرسد.
ناو آبراهام لینکلن و ناوگان همراه آن احتمالا بدیهیترین هدف برای حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی خواهد بود.
با این حال، متیو ساویل، عضو اندیشکده «خدمات متحد سلطنتی»، گفت ناو لینکلن در اقیانوس هند در حال حرکت خواهد بود و جمهوری اسلامی با امکانات شناسایی موجود شاید نتواند موقعیت آن را بهطور دقیق مشخص کند.
او اضافه کرد: «ایالات متحده میداند هرچه بیشتر به خلیج فارس نزدیک شود، برای ایرانیها قابل رویتتر خواهد شد.»
به گزارش گاردین، گزینه دیگر حکومت ایران میتواند حمله به پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس، از جمله پایگاه هوایی العدید قطر، باشد.
تصاویر ماهوارهای چینی حاکی از آن است که این پایگاه در هفتههای اخیر با سامانههای جدید پدافند هوایی پاتریوت تقویت شده است.
پیش از این، بریتانیا جنگندههای تایفون خود را در قطر مستقر کرده تا به این کشور در برابر هرگونه حمله تلافیجویانه جمهوری اسلامی کمک کند.
گزینه دیگر برای ایران میتواند تلاش برای مینگذاری تنگه هرمز و مسدود کردن مسیر حرکت کشتیهای تجاری باشد، هرچند اجرای چنین طرح به زیردریاییهایی متکی است که آمریکا آنها را بهدقت زیر نظر دارد.
بازداشت دانشآموزان و استفاده از کودکسرباز
علیرضا منادی سفیدان، رییس کمیسیون آموزش مجلس، جمعه ۱۰ بهمن بازداشت افراد زیر ۱۸ سال در اعتراضات اخیر را تایید کرد و گفت آموزش و پرورش باید برای رسیدگی به وضعیت دانشآموزان ورود کند.
او افزود در نامهای به فراجا درباره شمار بازداشتشدگان، کشتهشدگان و مجروحان دانشآموزی پرسش کرده، اما پاسخی دریافت نکرده است.
فرشاد ابراهیمپور نورآبادی، نایبرییس این کمیسیون نیز از برگزاری جلسات متعدد برای «ریشهیابی» و رسیدگی به پیامدهای بازداشتها خبر داد.
در سوی دیگر، بهروز محبی، نماینده مجلس، توقیف اموال چهرهها و افرادی که به معترضان کمک کردهاند را «قانونی» خواند و از امکان طرح اتهاماتی مانند «محاربه» سخن گفت؛ اتهامی که میتواند به صدور حکم اعدام منجر شود.
همزمان، بر اساس پیامهای رسیده از ملایر، در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه دستکم ۲۰۰ نفر کشته شدهاند.
شاهدان از حضور نزدیک به نیمی از جمعیت شهر در خیابانها، شلیک نیروهای بدون پلاک، حضور نیروهای ناشناس غیر فارسیزبان و مسلحکردن کودکان و نوجوانان بسیجی با سلاح کلاشنیکف خبر دادهاند.
روایتهای مشابهی از لاهیجان و فومن نیز رسیده است؛ جایی که به گفته شهروندان، بخش قابلتوجهی از نیروهای سرکوب نوجوانانی بودند که حتی لباسهای سپاه و بسیج برایشان گشاد و نامتناسب بوده است.
بر اساس حقوق بینالملل و کنوانسیون حقوق کودک، بهکارگیری افراد زیر ۱۸ سال در عملیات مسلحانه ممنوع است و میتواند مصداق نقض فاحش حقوق بشر و حتی جنایت بینالمللی تلقی شود.
در سوی دیگر، ۵۰ فعال مدنی، سیاسی و حقوق بشری کردستان با انتشار پیامی مشترک، جانباختن هزاران معترض را تسلیت گفتند و با خانوادههای داغدار از ایلام تا تهران و مشهد ابراز همدردی کردند.
کادر درمان زیر فشار؛ از بازداشت پزشکان تا هشدارهای جهانی
فشار بر کادر درمان به یکی از محورهای اصلی نگرانیهای مربوط به اعتراضات اخیر بدل شده است.
تدروس ادهانوم، مدیرکل سازمان بهداشت جهانی، با ابراز نگرانی عمیق از گزارشهای متعدد درباره حمله به بیمارستانها و کادر درمان هشدار داد این اقدامات مانع ارائه خدمات حیاتی به بیماران شده است.
سازمان بهداشت جهانی تایید کرد بیمارستان خمینی ایلام اوایل ژانویه هدف حمله قرار گرفته و خدمات پزشکی و تامین اقلام درمانی در آن مختل شده است.
در داخل کشور، محمد میرخانی، معاون اجتماعی سازمان نظام پزشکی، دستگیری شماری از پزشکان را تایید کرد اما گفت آمار رسمی و موثق بهراحتی در دسترس نیست.
یاسر نجفآبادی، عضو مجمع عمومی این سازمان نیز از جانباختن برخی دانشجویان پزشکی و اعضای کادر درمان در اعتراضات خبر داد و به مواردی از بازداشت پزشکان به دلیل حضور در اعتراضات یا درمان مجروحان اشاره کرد.
همزمان، عفو بینالملل با صدور فراخوانی از پزشکان، پرستاران و امدادگران خواست برای مستندسازی حمله به مراکز درمانی و نقضهای گسترده حقوق بشری با این سازمان تماس بگیرند؛ اقدامی با هدف پیگیری حقوقی «جنایتهای بینالمللی» و حمایت از دادخواهان.
تنشهای دیپلماتیک و بالا گرفتن خطر جنگ
در سطح منطقهای و جهانی، تنشها تشدید شد. روزنامه گاردین گزارش داد استقرار جنگندههای تایفون بریتانیا در قطر به درخواست مقامهای قطری انجام شده است.
به نوشته این روزنامه، لندن بعید است به حمله احتمالی آمریکا به ایران بپیوندد، اما در صورت اقدام تلافیجویانه جمهوری اسلامی، ممکن است برای حمایت از کشورهای خلیج فارس وارد عمل شود.
نیویورکتایمز گزارش داد دونالد ترامپ مجموعهای گسترده از گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی را بررسی کرده است.
همزمان، رسانههای چینی نیز تحلیلهای متعددی درباره حمله احتمالی آمریکا منتشر کردهاند.
رویترز نیز از سفر همزمان مقامهای ارشد نظامی و اطلاعاتی اسرائیل و عربستان سعودی به واشینگتن خبر داد و رسانههای اسرائیلی از پهلو گرفتن ناوشکن آمریکایی در بندر ایلات بهعنوان رخدادی کمسابقه نوشتند.
در واکنش به قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا، مقامهای جمهوری اسلامی از «پاسخ فوری» و «اقدامات متقابل» سخن گفتند.
علی شمخانی، علی لاریجانی و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی این تصمیم را خصمانه خواندند.
در مقابل، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد مقامها و خانوادههایی که از سرکوب مردم ایران سود میبرند، جایی در نظام مهاجرتی این کشور ندارند.
در عرصه دیپلماتیک، عباس عراقچی گفت جمهوری اسلامی در صورت کنار گذاشتن تهدید از سوی آمریکا آماده مذاکره است، اما همزمان تاکید کرد تهران برای جنگ نیز آماده است. ترکیه نیز اعلام کرد آماده میانجیگری میان تهران و واشینگتن است.
در همین حال، بنابر اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، یکی از مدیران ارشد نزدیک به مسعود پزشکیان در نشستی محرمانه گفته است نهادهای امنیتی از ابتدا میدانستند هیچ نیروی آموزشدیده خارجی مرتبط با آمریکا یا اسرائیل در اعتراضات حضور نداشته است.
به گفته او، سرکوب گسترده نتیجه تصمیم یک «ستاد مشترک» با اختیار تام بوده که با شلیک بدون محدودیت، قطع اینترنت و مدیریت روایت رسانهای، تلاش کرد با ایجاد حداکثر وحشت مانع تکرار اعتراضات شود.
برای خواندن تحولات جاری مربوط به انقلاب ملی ایرانیان اینجا را کلیک کنید.
