شبکه انبیسینیوز در گزارشی نوشته که شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد تبعیدی ایران، خود را آماده ایفای نقشی محوری در گذار ایران به دموکراسی میداند، اما با وجود اظهارات مثبت دونالد ترامپ درباره او، رییسجمهوری آمریکا تاکنون از او حمایت رسمی نکرده است.
به گزارش انبیسینیوز، شاهزاده رضا پهلوی پس از ۴۷ سال زندگی در تبعید میگوید «لحظه تاریخی» او فرا رسیده و معتقد است ایرانیان بهزودی رژیم روحانیونی را که پدرش را از قدرت کنار زدند، سرنگون خواهند کرد. او هفته گذشته در یک نشست خبری در واشینگتن گفت که مردم ایران «خواستار مسیری تازه و معتبر» هستند و از او خواستهاند رهبری این مرحله را بر عهده بگیرد.
انبیسینیوز مینویسد اگرچه [شاهزاده] رضا پهلوی طی سالهای گذشته گاه بهعنوان چهرهای کماثر در سیاست ایران نادیده گرفته میشد، در هفتههای اخیر با شعارهای معترضان به نام او و بازنشر گسترده پیامهایش در شبکههای اجتماعی، جایگاه پررنگتری یافته است. با این حال، به نوشته این رسانه، همچنان مشخص نیست که او توان سازماندهی سیاسی و حمایت کافی در داخل ایران — یا در کاخ سفید — را برای هدایت کشور به سوی آیندهای دموکراتیک در اختیار دارد یا نه.
در این گزارش آمده است که اعتراضهای گستردهای که از اواخر دسامبر[اوایل دی ماه] در ایران آغاز شد، پس از آن فروکش کرد که نیروهای امنیتی به روی معترضان بیسلاح آتش گشودند؛ رویدادی که بنا بر گزارش نهادهای حقوق بشری به کشته شدن هزاران نفر انجامیده است.
انبیسینیوز به اظهارات ترامپ اشاره میکند که شاهزاده رضا پهلوی را «آدم خوبی» توصیف کرده، اما همزمان درباره توانایی او برای تبدیل شدن به رهبر آینده ایران ابراز تردید کرده است. ترامپ پیشتر به خبرگزاری رویترز گفته بود: «او آدم بسیار خوبی به نظر میرسد، اما نمیدانم در کشور خودش چگونه عمل خواهد کرد.»
به نوشته این رسانه، شاهزاده رضا پهلوی در مصاحبههای تلویزیونی، از جمله با فاکسنیوز، از ترامپ به دلیل وعده حمایت از معترضان تمجید کرده و گفته است که رییسجمهوری آمریکا را فردی «پایبند به قول خود» میداند. در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، مقامهای ارشد مسئول پرونده ایران ارتباط نزدیکی با او و دیگر فعالان اپوزیسیون داشتند، اما در دوره دوم، [شاهزاده رضا] پهلوی برای دسترسی مستقیم به حلقه مشاوران ترامپ با چالشهایی روبهرو بوده است؛ هرچند به گفته خودش، تماسها همچنان ادامه دارد و نماینده ارشد ترامپ، استیو ویتکاف، با او گفتوگو کرده است.
انبیسینیوز تاکید میکند که هرگونه سناریوی تغییر حکومت در ایران، پیچیدهتر از تجربه ونزوئلا خواهد بود. به نوشته این گزارش، اپوزیسیون ایران پراکنده است و تاکنون نشانهای از ریزش گسترده در نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی مشاهده نشده است.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که ترامپ احتمال اقدام نظامی علیه ایران را رد نکرده و از اعزام یک «ناوگان بزرگ» نظامی به منطقه خبر داده است. کاخ سفید در پاسخ به درخواست اظهار نظر، صرفاً به اظهارات پیشین رییسجمهوری آمریکا درباره شاهزاده رضا پهلوی اشاره کرده است.
بر اساس نظرسنجیهای انجامشده در ایران طی سه سال گذشته، که زیر نظر عمار ملکی از دانشگاه تیلبورگ هلند انجام شده، شاهزاده رضا پهلوی با حدود ۳۰ درصد حمایت قوی، از سایر چهرههای اپوزیسیون پیشی گرفته است؛ در عین حال، حدود ۳۰ درصد با او مخالفاند و یکسوم جامعه هنوز موضع مشخصی ندارند.
انبیسینیوز به نقل از اندرو غلیلی، مدیر سیاستگذاری «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران»، مینویسد که شاهزاده رضا پهلوی توان بسیج بخشی از جامعه را دارد. علی واعظ از «گروه بینالمللی بحران» نیز گفته است که افزایش جایگاه پهلوی تا حد زیادی نتیجه سرکوب سیستماتیک مخالفان در داخل ایران است؛ زیرا تقریباً همه چهرههای بالقوه رقیب یا در زنداناند یا امکان فعالیت ندارند.
این گزارش همچنین به نقش نوستالژی نسبت به دوران پدر شاهزاده رضا پهلوی اشاره میکند؛ دورانی که از نگاه برخی ایرانیان با روابط عادیتر بینالمللی و آزادیهای اجتماعی بیشتر همراه بود، هرچند خاطره سرکوب و تجملگرایی دربار همچنان موجب شکاف در ارزیابیهاست. الیوت آبرامز، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران، به انبیسینیوز گفته است که برجسته شدن نام [شاهزاده] رضا پهلوی بازتاب خشم عمیق جامعه ایران از جمهوری اسلامی است و لزوماً به معنای تمایل عمومی به بازگشت سلطنت نیست.
در ادامه گزارش آمده است که شاهزاده رضا پهلوی در نشست خبری اخیر خود از برنامهای برای «۱۰۰ روز نخست پس از فروپاشی حکومت» و همچنین بازسازی بلندمدت ایران سخن گفته و تاکید کرده است که اپوزیسیون باید حول اصولی چون تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از دولت، آزادیهای فردی، برابری شهروندان و حق مردم برای تعیین شکل حکومت سازماندهی شود. او گفته است که در صورت فراهم شدن شرایط، تنها نقش هدایت گذار دموکراتیک را ایفا خواهد کرد.
انبیسینیوز در پایان گزارش مینویسد با وجود شناختهشده بودن [شاهزاده] رضا پهلوی در میان مخالفان، منتقدان معتقدند او فاقد یک سازمان سیاسی مؤثر در داخل ایران است که بتواند اعتراضها را نهفقط در فضای مجازی، بلکه در سطح خیابانها رهبری کند؛ ضعفی که میتواند توان اپوزیسیون را در تبدیل نارضایتی عمومی به یک حرکت پایدار سیاسی محدود کند.
این نکته در گزارش انبیسینیوز در حالی مطرح شده است که موج اخیر اعتراضات در ایران، پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه اوج گرفت و حضور میلیونی معترضان در ایران که خواهان عبور از جمهوری اسلامی و بازگشت پهلوی بودند، در صدها ویدیو منتشر شده، به ثبت رسید. حضوری که مقامات جمهوری اسلامی را وادار کرد تا ضمن مسدود کردن کامل ارتباطات در ایران، بزرگترین کشتار تاریخ معاصر را علیه شهروندان بیسلاح انجام دهد.
