در بیستوپنجمین روز از انقلاب ملی ایرانیان، در حالی که قطع سراسری اینترنت از ۳۰۰ ساعت گذشت و ارتباط میلیونها شهروند با جهان بیرون همچنان مختل ماند، نشانههای تازهای از تشدید سرکوب، نقض سیستماتیک حقوق بشر و افزایش فشارهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی نمایان شد.
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت، صبح چهارشنبه اول بهمن گزارش داد جمهوری اسلامی از شبکههای سیمکارت سفید و انتشار سرمقالهها برای شکلدهی به افکار عمومی در خارج از کشور استفاده میکند.
نتبلاکس تاکید کرد جهان نظارهگر است و تلاشها برای پنهان کردن حقیقت، مستند خواهد شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در مقالهای در والاستریت ژورنال اعلام کرد اعتراضات با ورود «عناصر تروریستی داخلی و خارجی» به خشونت کشیده شد و قطع اینترنت برای مهار آنها ضروری بوده است.
او همچنین گفت ارتباطات «بهتدریج» در حال برقراری است و «زندگی عادی» بازگشته؛ صحبتهایی که با واقعیت قطع طولانیمدت اینترنت و گزارشهای متعدد از تداوم سرکوب، در تناقض قرار گرفته است.
در پی واکنشها به این مقاله، شورای سردبیری والاستریت ژورنال با رد روایت عراقچی، نوشت ادعاهای او ماهیت و نیات حکومت ایران را آشکار میکند و پرسید اگر پای نفوذ خارجی در میان بود، چرا حکومت هنگام شلیک به معترضان اینترنت را قطع کرد تا واقعیت به جهان نرسد؟
همزمان، نهاد ناظر رسانهای بریتانیایی «دیدگاه بیطرف» گزارش داد ویراستاران حامی جمهوری اسلامی در ویکیپدیا بهصورت هماهنگ در حال بازنویسی و حذف سوابق حکومت ایران در سرکوب و کشتار معترضان و مخالفان در کشور هستند.
این نهاد اقدام هماهنگ حامیان حکومت را یک «جنگ اطلاعاتی اقتدارگرا» خواند و اعلام کرد جمهوری اسلامی علاوه بر کشتن معترضان، شواهد آن را نیز حذف میکند.
گروهی از متخصصان پزشکی، پیراپزشکی و پزشکی قانونی در بیانیهای تحلیلی اعلام کردند بررسی نظاممند تصاویر و ویدیوهای رسیده از ایران، نشاندهنده الگوهای جدی و نگرانکننده از نقض اصول بنیادین پزشکی، پزشکی قانونی و حقوق بشر در جریان سرکوب اخیر است.
این بیانیه بر پایه ارزیابیهای مستقل پزشکان، پرستاران، نیروهای اورژانس، پاتولوژیستها و کارکنان مراکز درمانی و سردخانهای تهیه شده است.
در ادامه روایتهای تکاندهنده از وضعیت مجروحان و خانوادهها، مرکز اسناد حقوق بشر ایران گزارش داد بر اساس روایتی که دریافت کرده، یک معترض مجروح سه روز از ترس «تیر خلاص» نیروهای امنیتی، بیحرکت درون کیسه پلاستیکی مخصوص حمل اجساد باقی ماند تا خانوادهاش سرانجام او را زنده در کهریزک پیدا کردند و به بیمارستان منتقل شد.
واکنشهای بینالمللی و فشار سیاسی
در بیستوپنجمین روز انقلاب ملی ایرانیان، واکنشها در چند جبهه همزمان گسترش یافت.
ریچارد مارلز، وزیر دفاع و معاون نخستوزیر استرالیا، در سخنانی در مجلس نمایندگان این کشور اعلام کرد دولت و مردم استرالیا در کنار مردم شجاع ایران که برای حقوق بنیادین خود در برابر یک رژیم سرکوبگر اعتراض میکنند، ایستادهاند.
او افزود «هیچ مشروعیتی» برای رژیمی که برای حفظ قدرت هزاران شهروند خود را میکشد وجود ندارد و این را «جنایت» خواند.
همزمان، جولیان لیسر، عضو مجلس نمایندگان استرالیا و وزیر هنر در دولت سایه، نیز جمهوری اسلامی را «رژیمی جنایتکار» خواند و بر ایستادن دوشادوش دولت در محکومیت تهران و حمایت از جامعه ایرانی/فارسیزبان در استرالیا تاکید کرد.
در اروپا، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تاکید کرد اتحادیه باید سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
همچنین اعضای پارلمان اروپا در نشستی، سرکوب گسترده اعتراضات، اعدامها و قطع اینترنت را محکوم کردند و اکثریت نمایندگان خواستار قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی شدند.
در اقدامی دیگر، پارلمان کرهجنوبی نیز با صدور قطعنامهای کمسابقه، سرکوب خونین معترضان در ایران را محکوم کرد و خواستار واکنش جامعه بینالمللی شد.
در ایالات متحده، شماری از قانونگذاران آمریکایی در یک کنفرانس خبری به ابتکار یاسمین انصاری، نماینده ایرانیتبار کنگره، حمایت خود را از معترضان اعلام کردند.
در بلژیک، سام فان روی، نماینده پارلمان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت شمار زیادی از عوامل سپاه پاسداران و حامیان جمهوری اسلامی در خاک بلژیک حضور دارند و خواستار شناسایی و اخراج آنها به همراه خانوادههایشان شد.
همزمان، کارگروه «سکولاریته و انسانگرایی» حزب سوسیال دموکرات آلمان از دولت فدرال خواست سیاستی سختگیرانهتر در قبال تهران و اسلام سیاسی اتخاذ کند و در صورت بیاثر بودن اقدامات، بستن سفارت آلمان در تهران و اخراج دیپلماتهای جمهوری اسلامی از آلمان را بررسی کند.
این کارگروه همچنین خواستار تحریمهای سختتر، انزوای نهادهای سرکوبگر، آزادی همه زندانیان سیاسی، توقف اخراج افراد به ایران و قرار گرفتن سپاه در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا شد.
در کنار فشارهای سیاسی، پیامهای نمادین نیز پررنگ بود و شهبانو فرح پهلوی جمعه سوم بهمن را به یاد جانباختگان انقلاب ملی ایرانیان «روز سوگ ملی» اعلام کرد و کشتار اخیر را «جنایت علیه بشریت» خواند.
او از ایرانیان خواست هر کجا هستند ساعت ۱۲ ظهر به وقت محل اقامت خود، یک دقیقه سکوت کنند.
شهبانو فرح پهلوی همچنین در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه گفت پس از این اعتراضها «راه بازگشتی وجود ندارد» و تاکید کرد جوانان ایران با شجاعتی عظیم در حال نوشتن فصلی تازه از تاریخاند.
او نقش مخالفان خارج از کشور را نیز ایجاد پیوند میان داخل و جهان آزاد و سازماندهی تجمعهای گستردهتر برای جلب توجه افکار عمومی دانست.
در عرصه ورزش، کنفدراسیون فوتبال آسیا اعلام کرد استقلال و سپاهان در لیگ قهرمانان آسیا و تراکتور در لیگ نخبگان آسیا باید از حریفان خود در زمین بیطرف میزبانی کنند؛ تصمیمی که پس از کشتار بیسابقه برای سرکوب اعتراضات و هشدار کشورهای خارجی به شهروندانشان برای سفر به ایران اتخاذ شد.
همزمان، در حوزه امنیتی و ژئوپلیتیک، کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از منابع اطلاعاتی غربی نوشت برای نخستین بار نشانههایی از شکاف در صفوف نیروهای امنیتی ایران مشاهده شده و صدها افسر از سپاه و بسیج جدا شدهاند.
از سوی دیگر، روزنامه واشینگتنتایمز در گزارشی درباره روابط جمهوری اسلامی و روسیه پیشبینی کرد در صورت حمله احتمالی ایالات متحده، حمایت مسکو از تهران به اقدامات دیپلماتیک محدود خواهد ماند.
در داخل کشور نیز خبرهای نگرانکننده ادامه داشت و بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، مسئولان زندان اوین در روزهای اخیر اقدام به نصب تیربار روی سقف بند هفت کردهاند؛ اقدامی که به گفته منابع آگاه با هدف تشدید تدابیر امنیتی انجام شده اما موجب هراس زندانیان و خانوادههایشان شده است.
همچنین یک مقام وزارت کشور در ایران که گفته شده در اعتراضات پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی شرکت داشته، در پیامی به ایراناینترنشنال از دونالد ترامپ خواست «وارد عمل شود» و تاکید کرد «دست مردم ایران مقابل نیروهای مسلح خالی است».
از سوی دیگر، اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد به دنبال نگرانی بدنه اصلاحطلبان از فروپاشی جمهوری اسلامی، شورای مرکزی «جبهه اصلاحات ایران» نشستی اضطراری و غیرعلنی برگزار کرده که بررسی بیانیه این نشست، با دخالت و تهدید نهادهای امنیتی متوقف شده است.
در سایه این تحولات، هرانا نیز گزارش داد دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در دیماه دستکم ۳۱۳ نفر را در زندانهای سراسر کشور اعدام کرده است.
این آمار نشان میدهد در یک ماه گذشته و همزمان با انقلاب ملی ایرانیان، بهطور میانگین روزانه بیش از ۱۰ نفر در ایران اعدام شدهاند.
برای خواندن تحولات جاری مربوط به انقلاب ملی ایرانیان اینجا را کلیک کنید.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
