گاردین: معترضان ایران حکومت را آسیبپذیرتر از همیشه میدانند
گاردین در گزارشی درباره اعتراضات سراسری مردم ایران نوشت معترضان به این نتیجه رسیدهاند که «آیندهای در چارچوب وضع موجود ندارند» و اکنون را بهترین زمان برای فشار حداکثری میدانند.
گاردین در گزارشی درباره اعتراضات سراسری مردم ایران نوشت معترضان به این نتیجه رسیدهاند که «آیندهای در چارچوب وضع موجود ندارند» و اکنون را بهترین زمان برای فشار حداکثری میدانند.
در این گزارش به تأثیر جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در خردادماه نیز اشاره شده؛ جنگی که به گفته معترضان، تصویر «قدرت نفوذناپذیر» حکومت را خدشهدار کرد و احساس آسیبپذیری نظام را افزایش داد. همزمان، تهدیدهای دونالد ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی و هشدار در صورت سرکوب معترضان، به تشدید فضای سیاسی دامن زده است.
گاردین مینویسد با وجود آنکه اعتراضات کنونی فاقد چهرهای محوری مانند مهسا امینی است و پراکندگی مطالبات در آن دیده میشود، معترضان به گاردین گفتهاند به این نتیجه رسیدهاند که «آیندهای در چارچوب وضع موجود ندارند» و اکنون را بهترین زمان برای فشار حداکثری میدانند. برخی نیز خواستار حمایتهای غیرنظامی غرب، از جمله فشار دیپلماتیک و حفظ دسترسی آزاد به اینترنت شدهاند.
گزارش گاردین تاکید میکند سرنوشت اعتراضات به نحوه واکنش حکومت بستگی دارد، اما معترضان میگویند با درسگرفتن از تجربههای گذشته، مصمماند اعتراضات را «مستمر و هدفمند» ادامه دهند.
در ماههای اخیر، واشینگتن فشارهای فزایندهای برای وادار کردن مادورو به کنارهگیری از قدرت وارد آورده بود.
این فشارها شامل تشدید تحریمها، افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و هدف قرار دادن شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب و اقیانوس آرام بودند.
در ادامه، مهمترین نکات درباره زندگی و روند فعالیت سیاسی مادورو مورد بررسی قرار میگیرد.
مادورو ۲۳ نوامبر ۱۹۶۲ در خانوادهای کارگری متولد شد. پدر او یک فعال برجسته اتحادیههای کارگری بود.زمانی که هوگو چاوز، افسر وقت ارتش، در سال ۱۹۹۲ اقدام به کودتای ناموفق کرد، مادورو بهعنوان راننده اتوبوس مشغول به کار بود.
او برای آزادی چاوز از زندان تلاش کرد و به یکی از حامیان سرسخت دیدگاهها و برنامههای چپگرایانه او تبدیل شد. پس از پیروزی چاوز در انتخابات ۱۹۹۸، مادورو موفق شد به مجلس قانونگذاری راه یابد.
مادورو سپس به ریاست مجلس ملی رسید و بعد از آن مسئولیت وزارت امور خارجه ونزوئلا را بر عهده گرفت. او با سفرهای گسترده بینالمللی و از طریق برنامههای کمکرسانی مبتنی بر درآمدهای نفتی، در پی گسترش ائتلافها و روابط خارجی کاراکاس بود.
چاوز پیش از مرگ، مادورو را بهعنوان جانشین منتخب خود معرفی کرد و مادورو پس از درگذشت چاوز، در سال ۲۰۱۳ با اختلافی اندک نسبت به نامزد مورد حمایت اپوزیسیون به مقام ریاستجمهوری رسید.
حکومت او با فروپاشی عمیق اقتصادی روبهرو شد؛ وضعیتی که با ابرتورم و کمبودهای گسترده و دائمی همراه بود.
دوره زمامداری مادورو بیش از هر چیز به برگزاری انتخابات دستکاریشده، کمبود مواد غذایی و نقض حقوق بشر شناخته میشود؛ از جمله سرکوب شدید اعتراضات در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۷. در نتیجه این شرایط، میلیونها شهروند ونزوئلایی به مهاجرت روی آوردند.
حکومت مادورو با تحریمهای سنگین ایالات متحده و دیگر کشورها مواجه شد. در سال ۲۰۲۰، واشینگتن او را به فساد و جرائم دیگر متهم کرد، اما مادورو این اتهامها را نپذیرفت.
اپوزیسیون ونزوئلا و ناظران بینالمللی از تقلب گسترده در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ خبر دادند. با این حال، مادورو بیاعتنا به انتقادات، در ژانویه ۲۰۲۵ برای سومین بار بهعنوان رئیسجمهور سوگند یاد کرد. پس از اعلام پیروزی او، هزاران نفر از معترضان بازداشت شدند.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل ماه گذشته گزارش داد گارد ملی بولیواری ونزوئلا طی بیش از یک دهه در جریان سرکوب مخالفان سیاسی، مرتکب نقض جدی حقوق بشر و جنایت علیه بشریت شده و این اقدامات غالبا بدون پیگرد باقی ماندهاند.
رویکرد سرکوبگرانه حکومت مادورو به دنبال اعطای جایزه صلح نوبل ۲۰۲۵ به ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا، بیش از پیش در کانون توجه قرار گرفت.
خبرگزاری رویترز شنبه ۱۳ دی از شنیده شدن صداهای بلند از جمله صدای چند هواپیما در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، خبر داد.
شاهدان عینی گفتند بامداد ۱۳ دی دستکم یک ستون دود در آسمان کاراکاس دیده شد و بخش جنوبی شهر در نزدیکی یک پایگاه مهم نظامی نیز با قطع برق مواجه بود.
جنیفر جیکوبز، خبرنگار شبکه سیبیاس، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت مقامهای کاخ سفید از گزارشها درباره شنیده شدن صدای انفجارها و مشاهده هواپیماها بر فراز کاراکاس آگاه هستند.
شبکه خبری فاکسنیوز نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد حملات نظامی ایالات متحده علیه ونزوئلا «در حال انجام» است.
اعلام وضعیت اضطراری در ونزوئلا
حکومت ونزوئلا در بیانیهای اعلام کرد هدف ایالات متحده از این حمله «تصاحب منابع نفت و مواد معدنی» این کشور است.
به گفته حکومت ونزوئلا، آمریکا در این عملیات علاوه بر کاراکاس، ایالتهای میراندا، آراگوآ و لا گوایرا را هدف قرارداد.
در پی این حملات، نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، در این کشور وضعیت اضطراری اعلام کرد.
روابط نزدیک تهران و کاراکاس
حکومت ایران یکی از متحدان اصلی ونزوئلا به شمار میرود. در سالهای اخیر، مواضع سیاسی تهران و کاراکاس و همچنین تحریمهای نفتی واشینگتن علیه این دو، موجبات نزدیکی بیش از پیش آنها را فراهم آورده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۲۸ آذر دولت مادورو را «نامشروع» خواند و گفت ونزوئلا با عناصر «تروریست» از جمله جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان همکاری میکند.
حمله آمریکا به ونزوئلا یک روز پس از آن انجام گرفت که ترامپ هشدار داد اگر جمهوری اسلامی «به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را بهطور خشونتآمیز بکشد»، ایالات متحده برای نجات مردم اقدام خواهد کرد.
ساعاتی پیش از حملات آمریکا، حکومت ونزوئلا در بیانیهای از حکومت ایران در برابر شهروندان معترض حمایت کرد و خواستار «توقف مداخلات خارجی» در ایران شد.
در این بیانیه آمده است تلاشهایی برای «بیثباتسازی ایران از طریق پلتفرمهای دیجیتال و دامن زدن به تنشهای داخلی» در جریان است؛ رویکردی که به گفته حکومت ونزوئلا، در کنار «تحریمها و سایر اقدامات قهری یکجانبه» علیه جمهوری اسلامی قرار میگیرد.
ترامپ در هفتههای گذشته بارها از احتمال حمله به ونزوئلا، از جمله انجام عملیات زمینی، سخن گفته بود.
در ماههای اخیر، واشینگتن فشارهای گستردهای برای وادار کردن مادورو به کنارهگیری از قدرت وارد آورده است.
این فشارها شامل تشدید تحریمها، افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و هدف قرار دادن شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب و اقیانوس آرام بودهاند.
پیشتر در ۹ دی، سیانان به نقل از منابع آگاه نوشت سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) اوایل دسامبر حملهای پهپادی علیه تاسیساتی در یک بندر ونزوئلا انجام داد.
این خبر تکمیل میشود...
واشینگتنپست: اعتراضات اقتصادی که مرگبار شد
روزنامه واشینگتنپست اعتراضات اخیر ایران را نتیجه فروپاشی اقتصادی میداند که بهسرعت به مطالبات سیاسی گستردهتر انجامیده است. این روزنامه گزارش میدهد که اگرچه مقامهای ایرانی تنها یک کشته را تایید کردهاند، اما سازمانهای حقوق بشری از کشتهشدن چندین معترض به دست نیروهای امنیتی خبر میدهند.
واشینگتنپست به نقش بحران ارزی، تورم بالای ۴۰ درصد و سقوط بیسابقه ارزش ریال اشاره میکند و مینویسد اعتراضات از اعتصاب بازاریان آغاز شد و به تهران و شهرهای بزرگ و کوچک گسترش یافت. به نوشته این روزنامه، خانواده قربانیان اغلب تحت فشار شدید قرار میگیرند تا روایت رسمی حکومت را تایید کنند؛ امری که راستیآزمایی مستقل را دشوار کرده است.
این روزنامه همچنین به سابقه سرکوبهای خونین در ایران اشاره میکند؛ از اعتراضات آبان ۱۳۹۸ تا خیزش ۱۴۰۱، و هشدار میدهد الگوی تیراندازی به معترضان بار دیگر در حال تکرار است.
نیویورکتایمز: تهدید ترامپ و تشدید بحران
نیویورکتایمز تمرکز اصلی خود را بر اظهارات ترامپ گذاشته و آن را «تشدیدی کمسابقه» در واکنش آمریکا به اعتراضات ایران توصیف میکند. به نوشته این روزنامه، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرده اگر حکومت ایران از نیروی مرگبار علیه معترضان استفاده کند، آمریکا «آماده و مسلح» برای مداخله است.
نیویورکتایمز گزارش میدهد که این اعتراضات که ابتدا از سوی بازاریان و دانشجویان آغاز شد، اکنون وارد ششمین روز شده و به شهرهای کوچکتر نیز سرایت کرده است. همزمان، مقامهای بلندپایه حکومت ایران از جمله رییس مجلس و دبیر شورای عالی امنیت ملی هشدار دادهاند هرگونه دخالت آمریکا میتواند کل منطقه را بیثبات کند.
این روزنامه همچنین به واکنشهای اسرائیل، حمایت علنی برخی مقامات آن از معترضان، و پاسخ شدید وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اشاره میکند و مینویسد که بحران اقتصادی، تحریمها، کمبود آب و انرژی و محدودیتهای اجتماعی، خشم انباشته جامعه ایران را به نقطه انفجار رسانده است.
اکونومیست: اعتراضات بزرگ، اما بدون رهبری
نشریه تحلیلی اکونومیست اعتراضات اخیر را بزرگترین ناآرامیها از سال ۲۰۲۲ میداند، اما در عین حال نسبت به توان آن برای ایجاد تغییر بنیادین تردید دارد. به نوشته اکونومیست، ایران در پایان ۲۰۲۵ کشوری فرسوده از جنگ، فروپاشی اقتصادی و بحرانهای زیستمحیطی است و اعتراضات دیر یا زود اجتنابناپذیر بودند.
اکونومیست تاکید میکند که اعتراضات فعلی هنوز فاقد سه عنصر کلیدی موفقیتاند: مقیاس میلیونی، رهبری مشخص و شکاف در درون حاکمیت. به باور این نشریه، همین عوامل احتمال سرکوب یا فروکشکردن تدریجی اعتراضات را افزایش میدهد.
با این حال، اکونومیست دو «کارت ناشناخته» را برجسته میکند: احتمال تشدید درگیری نظامی با اسرائیل و تهدیدهای غیرقابل پیشبینی ترامپ. این نشریه مینویسد ترکیب فشار داخلی و تهدید خارجی میتواند سیاست ایران را به مسیرهایی غیرمنتظره سوق دهد.
تایمز لندن: هشدار آمریکا و واکنش سخت تهران
روزنامه تایمز لندن اعتراضات ایران را در چارچوب رویارویی مستقیمتر تهران و واشینگتن بررسی میکند. این روزنامه مینویسد تهدید ترامپ برای «کمک به معترضان» در صورت تیراندازی حکومت، در حالی مطرح شده که دستکم چند نفر در جریان اعتراضات کشته شدهاند و دهها نفر بازداشت شدهاند.
تایمز به اظهارات دادستان کل حکومت ایران درباره پاسخ «قاطع» به اعتراضات اشاره میکند و مینویسد خشونتها میتواند به سرکوب شدیدتری منجر شود، بهویژه در شرایطی که حکومت ایران همزمان نگران پیامدهای یک درگیری تازه با اسرائیل است.
این روزنامه همچنین به تلاش دولت برای مهار بحران—از جمله برکناری رییس بانک مرکزی—اشاره میکند، اما تاکید دارد که این اقدامات تاکنون نتوانسته مانع گسترش اعتراضات شود.
تحلیل واشینگتنپست: چگونه این بار نتیجه متفاوت باشد؟
در یادداشتی تحلیلی، واشینگتنپست استدلال میکند که تضعیف جمهوری اسلامی نهتنها از منظر اخلاقی، بلکه از منظر راهبردی نیز به نفع آمریکا و متحدانش است. به نوشته این روزنامه، حملات نظامی صرف راهحل پایدار نیست و اگر واشینگتن میخواهد این بار نتیجه متفاوتی بگیرد، باید یک کارزار «فشار حداکثریِ پایدار» را دنبال کند.
این تحلیل بر تشدید اجرای تحریمهای نفتی، افشای فساد ساختاری نهادهای زیر نظر رهبری و انتقال هزینه بحران از مردم به هسته قدرت تاکید میکند و مینویسد جمهوری اسلامی ممکن است این موج نارضایتی را نیز پشت سر بگذارد، اما فشار مستمر میتواند اثرات بلندمدت تعیینکنندهای داشته باشد.
بازتاب اعتراضات ایران در رسانههای جهانی نشان میدهد که بحران کنونی صرفاً یک ناآرامی اقتصادی نیست، بلکه بهعنوان آزمونی جدی برای بقای جمهوری اسلامی و نیز برای سیاست خارجی آمریکا و متحدانش تلقی میشود. در حالی که برخی رسانهها بر محدودیتهای جنبش اعتراضی تمرکز دارند، تقریباً همه آنها بر این نکته همنظرند: ایران وارد مرحلهای از بیثباتی ساختاری شده که پیامدهای آن، فراتر از مرزهای این کشور، منطقه و جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
