رضا اصغری، نماینده ایرانیتبار پارلمان آلمان، در گفتوگو با خبرنگار ایراناینترنشنال، ضمن عذرخواهی از نسل جوان ایران بهدلیل مشارکتش در انقلاب ۵۷ تاکید کرد کمبودهای دوره پهلوی قابل جبران بود و مخالفانی چون او باید دستاوردهای محمدرضا شاه در مسیر مدرنیته را در نظر میگرفتند.
اصغری مسیری کمنظیر را از زندانهای جمهوری اسلامی تا صحن پارلمان فدرال آلمان طی کرده؛ مسیری که او را از یک زندانی سیاسی در دهه ۶۰ به یکی از چهرههای نوظهور سیاست آلمان بدل کرده است.
این استاد نوآوری و اقتصاد دیجیتال امروز نهتنها در دانشگاههای آلمان در حوزه اقتصاد نوآوری، رشد و کارآفرینی تدریس میکند، بلکه بهعنوان نماینده پارلمان فدرال، صدایی تازه در سیاست این کشور به شمار میرود.
اصغری در مصاحبه اختصاصی با ایراناینترنشنال گفت: «من به نسلی تعلق دارم که در موج انقلاب ۵۷ وارد صحنه شد. آن زمان دانشآموز بودم و در تظاهرات شرکت میکردم، اما امروز مایلم از نسل جوان و نسل زد عذرخواهی کنم. آنچه در سال ۵۷ رخ داد، یک اشتباه عظیم ملی بود.»
او با نگاهی انتقادی به گذشته افزود: «به نظر من، نظام پیشین قابل اصلاح بود و ما دستاوردهای بزرگ دوره پهلوی در مسیر مدرنیته را ندیدیم. هرچند کمبودهایی وجود داشت، اما امکان ترمیم آنها بود.»
اصغری با یادآوری سالهای نخست دهه ۶۰ گفت در حالی که دانشجوی ترم اول دانشگاه بود، در سال ۱۳۶۲ بازداشت شد و دو سال و نیم را در زندان گذراند.
او در جریان «انقلاب فرهنگی» از دانشگاه اخراج شد و عملا امکان ادامه تحصیل در ایران را از دست داد؛ موضوعی که در نهایت به مهاجرت او به آلمان انجامید.
بر اساس آمار رسمی، آلمان میزبان حدود ۱۴۴ هزار ایرانی است.
مقامهای آلمانی و یک گروه ایرانی مخالف جمهوری اسلامی اواخر آبان اعلام کردند ایرانیان مقیم آلمان با افزایش آزار و اذیت از سوی دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی مواجه هستند.
اروپا باید سیاست سختگیرانهتری علیه تهران در پیش گیرد
اصغری در ادامه مصاحبه خود گفت پس از ورود به آلمان، با یادگیری زبان آلمانی و ادامه تحصیل در دانشگاه، مسیر تازهای پیش رویش گشوده شد.
او درباره تفاوت تجربیات خود در ایران و آلمان توضیح داد: «در ایران اگر با حکومت همفکر نباشید، حتی با وجود استعداد، همه درها به روی شما بسته میشود. اما تجربه من در آلمان این است که رنگ پوست، نام خانوادگی یا مهاجر بودن اهمیتی ندارد؛ اگر توانمند و کارآمد باشید، فرصتها در دسترس شما قرار میگیرند.»
این نماینده پارلمان آلمان به سیاست خارجی اروپا در قبال حکومت ایران اشاره کرد و افزود: «در اروپا زمانی خوشبینی وجود داشت که برجام بتواند فصل تازهای در روابط با جمهوری اسلامی باز کند، اما تهران از این فرصت استفاده نکرد.»
به گفته اصغری، سرکوب خیزش «زن، زندگی، آزادی» در پی کشته شدن مهسا ژینا امینی، «اشتباهی بنیادین» بود.
او با اشاره به رویکرد حکومت ایران در قبال معترضان و سرکوب آنان تاکید کرد اتحادیه اروپا و آلمان باید از «کنشگران مدنی خشونتپرهیز» حمایت کنند و در هماهنگی با آمریکا، سیاستهای سختگیرانهتری علیه جمهوری اسلامی در پیش بگیرند.
روابط آلمان و جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ و پس از حمایت آشکار و پیوسته برلین از معترضان، تیرهتر از پیش شد.
مهر ۱۴۰۱، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، سفارت آلمان را مسئول «شعلهور کردن» اعتراضات در ایران معرفی کرد.
شهریور سال جاری نیز آلمان همراه با فرانسه و بریتانیا در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، مکانیسم ماشه را برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل فعال کردند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، سفارت آلمان در ایران بهطور موقت تعطیل و پس از مدتی، با کاهش کارمندان و محدودیت فعالیتهای همیشگی آن بازگشایی شد.
وزارت خارجه آلمان ۱۱ آذر به ایراناینترنشنال اعلام کرد جمهوری اسلامی برای فعالیت دیپلماتها و کارکنان آلمانی سفارت این کشور در تهران ویزا صادر نمیکند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
