بر اساس تازهترین برآوردها از ثروتهای خانوادگی جهان، تمرکز سرمایه در دست چند خاندان بزرگ به سطحی رسیده که مجموع دارایی آنها اکنون ۲.۹ تریلیون دلار برآورد میشود. رقمی بالاتر از تولید ناخالص داخلی کشورهایی مانند فرانسه یا بریتانیا.
نفت، فناوری و دنیای لوکس، چگونه ثروت میسازند؟
بر اساس تازهترین برآوردهای منتشرشده از سوی پایگاه خبری بلومبرگ، تمرکز ثروت در اقتصاد جهانی بیش از هر زمان دیگری در دست گروهی محدود از خاندانهای بزرگ قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، مجموع دارایی ۲۵ خاندان ثروتمند جهان در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲.۹ تریلیون دلار رسیده است که این رقم، بالاتر از تولید ناخالص داخلی کشورهایی مانند بریتانیا یا فرانسه است.
رشد بازارهای مالی، افزایش تقاضا برای کالاهایی مانند فلزات و غذای حیوانات خانگی، و همچنین دسترسی پایدار به منابع انرژی، از عوامل اصلی این جهش عنوان شدهاند.
در صدر این فهرست، خاندان والتون قرار دارد که ثروتش اکنون از نیم تریلیون دلار عبور کرده و به تنهایی با اقتصاد کشورهایی مانند سوئد یا بلژیک برابری میکند.
همزمان، حداقل ثروت لازم برای ورود به جمع ثروتمندترین خاندانهای جهان به بیش از ۴۶ میلیارد دلار رسیده. سطحی که تا چند سال پیش برای بسیاری از سرمایهداران جهانی دستنیافتنی بود.
۱۰ خاندان ثروتمند جهان
۱. خاندان والتون - آمریکا
مالک فروشگاههای زنجیرهای والمارت، بزرگترین شبکه خردهفروشی جهان، که ستون اصلی اقتصاد مصرفی ایالات متحده بهشمار میرود. این خانواده طی سه نسل کنترل کسبوکار را حفظ کرده و ثروت آنها به ۵۱۳.۴ میلیارد دلار رسیده است.
۲. خاندان آل نهیان - امارات
خاندان حاکم ابوظبی که ثروت خود را از نفت، داراییهای حاکمیتی و سرمایهگذاریهای کلان جهانی بهدست آوردهاند و در سالهای اخیر حضور فعالی در حوزه هوش مصنوعی داشتهاند. دارایی این خاندان حدود ۳۳۵.۹ میلیارد دلار برآورد میشود.
۳. خاندان آل سعود - عربستان سعودی
ثروت این خاندان بر پایه منابع عظیم نفتی عربستان سعودی و پیوند نزدیک قدرت سیاسی و اقتصادی شکل گرفته است.
دارایی خاندان آل سعود حدود ۲۱۳.۶ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
۴. خاندان آل ثانی - قطر
حاکمان قطر از بزرگترین بهرهبرداران گاز طبیعی جهان هستند و بخشی از درآمدهای انرژی را در بازارهای مالی و داراییهای بینالمللی سرمایهگذاری کردهاند.
ثروت این خاندان ۱۹۹.۵ میلیارد دلار اعلام شده است.
۵. خاندان هرمس - فرانسه
مالک برند لوکس هرمس که از قرن نوزدهم تاکنون و طی شش نسل در اختیار خانواده باقی مانده است.
دارایی این خاندان در صنعت کالاهای لوکس به ۱۸۴.۵ میلیارد دلار رسیده است.
۶. خاندان کُخ - آمریکا
این خانواده دارای یکی از بزرگترین امپراتوریهای صنعتی خصوصی جهان در حوزه انرژی، مواد شیمیایی و صنایع سنگین است.
ثروت این خاندان حدود ۱۵۰.۵ میلیارد دلار برآورد میشود.
۷. خاندان مارس - آمریکا
فعال در صنایع غذایی هستند؛ بهویژه در بازار رو به رشد غذای حیوانات خانگی، با برندهایی شناخته شده در بازار جهانی.
دارایی این خاندان ۱۴۳.۴ میلیارد دلار است.
۸. خاندان آمبانی - هند
مالک گروه ریلاینس در حوزه انرژی، پالایش نفت و صنعت که نقشی کلیدی در اقتصاد هند ایفا میکند. ثروت این خانواده حدود ۱۰۵.۶ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
۹. خاندان ورتهایمِر - فرانسه
مالک برند شنل، یکی از پایدارترین نامها در صنعت مد و کالاهای لوکس جهان، با ثروتی معادل ۸۵.۶ میلیارد دلار.
۱۰. خاندان تامسون - کانادا
کنترلکننده تامسون رویترز، یکی از بازیگران اصلی اقتصاد داده، اطلاعات مالی و رسانه. دارایی این خاندان ۸۲.۱ میلیارد دلار برآورد شده است.
جای خالی ایرانیها در فهرست ثروتمندترینها
بر اساس فهرستهای رسمی بلومبرگ و فوربس، هیچ خاندان ایرانیای در میان ثروتمندترین خاندانهای جهان در سال ۲۰۲۵ حضور ندارد.
این فهرستها بر ثروتهای چندنسلی و متمرکز، تمرکز دارند؛ در حالی که ثروت ایرانیها عمدتا فردمحور، پراکنده و فاقد تداوم خانوادگی سازمانیافته است.
در میان ایرانیتبارهای خارج از کشور، ثروتمندترین چهره شناختهشده پیر امیدیار، بنیانگذار ایبی، است که ثروتش بین ۱۰.۵ تا ۱۴ میلیارد دلار برآورد میشود.
پس از او، بهداد اقبالی، نیز بنیانگذار شرکت سرمایهگذاری کلیرلیک کپیتال، با حدود ۴.۴ میلیارد دلار قرار دارد.
فرهاد مشیری، کمال غفاریان و خانواده قرمزیان، خانواده یهودی ایرانیتبار و توسعهدهنده پروژههای عظیم تجاری مانند «مال آو آمریکا» در ردههای بعدی قرار میگیرند.
با این حال، حتی مجموع دارایی این افراد و خانوادهها نیز فاصلهای قابل توجه با آستانه ورود به فهرست خاندانهای ثروتمند جهان دارد.
در داخل ایران نیز اگرچه نام خانوادههای متمولی مانند عسگراولادی در دهههای گذشته مطرح بوده، اما بهدلیل نبود شفافیت مالی، تحریمها و ساختار غیرعلنی اقتصاد، برآورد دقیق و قابل مقایسهای از میزان ثروت آنها وجود ندارد.
همچنین در سالهای اخیر، گزارشهای رسانهای و تحریمی به داراییهای منتسب به فرزندان برخی مقامهای ارشد جمهوری اسلامی از جمله پسر علی شمخانی اشاره کردهاند که گفته میشود از مسیر تجارت نفت خام و شبکههای واسطهای، به درآمدهای قابل توجهی دست یافتهاند.
با این حال، نبود دادههای رسمی مانع از ثبت این داراییها در رتبهبندیهای معتبر جهانی شده است.
در مقابل این وضعیت، ۱۰ خاندان ثروتمند جهان نشان میدهند که چگونه ثروت در طول زمان به بخشی از هویت خانوادگی تبدیل میشود.
در این خاندانها، سرمایه صرفا عددی در ترازنامه نیست، بلکه شبکهای از مالکیت، مدیریت، نفوذ و حافظه خانوادگی است که نسلبهنسل منتقل شده است.
از فروشگاههای زنجیرهای والتونها و برندهای لوکس فرانسوی گرفته تا خاندانهای نفتی خلیج فارس و امپراتوریهای صنعتی آمریکا، ثروت با نام خانواده گره خورده و به ساز و کاری پایدار برای تداوم قدرت اقتصادی تبدیل شده است.
همین پیوند میان سرمایه و هویت خانوادگی است که این ۱۰ خاندان را فراتر از یک نسل یا یک بازار، در راس اقتصاد جهانی نگه داشته است.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
