مقامهای تهران پس از حمله مرگبار اخیر به یهودیان در استرالیا کوشیدهاند روایتی متفاوت از دلایل وقوع این حادثه ارائه دهند. در یکی از آخرین اظهارنظرها، عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، این حمله را «کار خود اسرائیل» و با هدف «القای یهودیستیزی» خواند.
موسوی ۳۰ آذر با اشاره به حمله به ساحل بوندای سیدنی گفت اسرائیل اخیرا دست به «خودزنی» زده و برای جلوگیری از «مهاجرت معکوس و نجات از آشفتگی داخلی»، جامعه یهودیان و افراد وابسته به خود را در کشورهای دیگر هدف قرار میدهد.
او افزود: «اسرائیل مظلومنمایی میکند و این بار اولشان نیست و بارها دست به چنین جنایتهایی زدهاند.»
۲۳ آذر، دو فرد مسلح به جشن حنوکای یهودیان در ساحل سیدنی حمله کردند و دستکم ۱۵ نفر را به قتل رساندند.
همان زمان برخی مقامها و رسانههای اسرائیلی احتمال دست داشتن جمهوری اسلامی در این حمله را مطرح کردند و از بررسی این موضوع خبر دادند.
اسرائیل هیوم ۲۳ آذر به نقل از یک مقام این کشور گزارش داد در ماههای اخیر فعالیت جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن اهداف اسرائیلی و یهودی در سراسر جهان افزایش یافته است.
در سوی مقابل، مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی در تلاش برای انکار یهودستیزی ساختاری و توطئههای حکومت ایران برای حمله به اهداف یهودی در نقاط مختلف جهان کوشیدهاند اسرائیل را بهعنوان عامل حادثه سیدنی معرفی کنند.
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، ۲۴ آذر گفت اظهارات «شتابزده» مقامهای اسرائیل درباره حمله سیدنی احتمالا از نقش خود آنها در این ماجرا حکایت دارد.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز گفت: «دشمنان با اجیر کردن عوامل همواره سعی کردهاند مسئولیت اقدامات خود را متوجه جمهوری اسلامی و سپاه کنند.»
روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده علی خامنهای اداره میشود، پیشتر تیراندازی در ساحل سیدنی را «کار موساد» خواند و نوشت ساجد و نوید اکرم، دو عامل حمله، اعضای داعش بودند که با اقدام خود به اسرائیل کمک کردند.
این روزنامه هولوکاست و کشتار یهودیان در دوره آلمان نازی را «افسانه» خواند و افزود حمله استرالیا کار خود اسرائیل و با هدف «مظلومنمایی» است.
خبرگزاری حکومتی مهر نیز در سلسله مطالبی، اسرائیل را عامل حمله به یهودیان و کشتار آنان در سیدنی معرفی کرد.
پنجم آذر، ایراناینترنشنال گزارش داد نیروی قدس سپاه پاسداران یک شهروند اوگاندایی را برای حمله با نارنجک به سفارتخانههای اسرائیل در کشورهای اوگاندا و سنگال به خدمت گرفته بود، اما با شناسایی و بازداشت عامل حمله، طرح سپاه ناکام ماند.
روایت مقامهای جمهوری اسلامی از حادثه بوندای در حالی مطرح میشود که گزارشها حاکی از افزایش موارد یهودستیزی در جهان است.
موارد ثبتشده یهودستیزی از ابتدای ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵ به حدود ۵۷۸۵ مورد رسید که در مقایسه با دوره مشابه در سال ۲۰۲۴، افزایش حدود ۶.۴ درصدی را نشان میدهد.
از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ غزه تا اکتبر ۲۰۲۵، در مجموع بیش از ۱۳ هزار و ۳۳۹ مورد رویداد و حمله یهودستیزانه در سطح جهان به ثبت رسید.
با وجود تلاش جمهوری اسلامی برای تبرئه خود در موضوع یهودستیزی، دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، پیشتر گفت تعجب نخواهد کرد اگر مشخص شود تهران در حمله سیدنی دست داشته است.
یکی از مواردی که احتمال دخالت تهران در حمله سیدنی را تقویت کرد، اظهارات یهودستیزانه احمد قدیری ابیانه، فرزند سفیر پیشین جمهوری اسلامی در استرالیا، پیش از این رویداد بود.
او در پیامی در ایکس، جشن مذهبی حنوکا را «بستر برگزاری مناسک شیطانی محافل ماسونی» توصیف کرده و با اشاره به تاکیدات خامنهای، «دفاع معنوی» در برابر این مراسم را «ضروری» خوانده بود.
استرالیا چهارم شهریور از تصمیم خود برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی در پی وقوع دو حادثه یهودستیزانه در استرالیا و اثبات نقش تهران در آنها خبر داد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
