عضو کمیسیون انرژی مجلس تاثیر افزایش قیمت بنزین بر کاهش قاچاق را رد کرد

امید کریمیان، عضو هیات‌رییسه کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، شنبه ۲۹ آذر در گفت‌وگو با سایت تابناک اعلام کرد: «فاصله قیمت بنزین ایران با کشور‌های همسایه همچنان بسیار زیاد است و حتی بنزین ۹ یا ۱۰ هزار تومانی هم می‌تواند انگیزه قاچاق را از بین نبرد؛ چرا که قیمت سوخت در کشور‌های هم‌جوار چند برابر این ارقام است.»

اشاره او به مصوبه سه نرخی بنزین بود که شنبه ۲۲ آذر با تصویب دولت مسعود پزشکیان به اجرا درآمد. بر این اساس، قیمت بنزین کارت سوخت جایگاه‌ها به پنج هزار تومان رسید و سهمیه اول و دوم خودروهای دولتی، مناطق آزاد و وارداتی حذف شد.

به گزارش تجارت‌نیوز، صمد حسن‌زاده، رییس اتاق بازرگانی ایران، دو روز بعد و در نشست روز دوشنبه ۲۴ آذرِ شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی، به نقل از گزارش دفتر اقتصادی معاون اول رییس‌دولت گفت: «در نخستین روز اجرای افزایش قیمت بنزین، مصرف سوخت حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است.»

او افزود این صرفه‌جویی می‌تواند «هم به کاهش ترافیک و هم به کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی منجر شود و از این منظر، اتفاق مثبتی برای کشور باشد.»

در این ارتباط، به گزارش خبرگزاری برنا، محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، گفت که با مصوبه دولت «مصرف بنزین در هفت روز گذشته حدود ۹ میلیون لیتر کاهش یافته است.»

اما به نوشته تجارت‌نیوز، رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت، چنین موضوعی را تکذیب کرده و گفته است: «کاهش اندکی در مصرف بنزین مشاهده می‌شود، اما اخبار مربوط به کاهش ۴۰ درصدی صحت ندارد.»

پیش از این، آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگویی با روزنامه دنیای اقتصاد در ششم آذر، میزان تاثیر مصوبه دولت بر کاهش مصرف و صرفه‌جویی منابع را محدود دانسته و پیش‌بینی کرده بود که این اثر «در حد دو تا سه درصد» باشد.

او تاکید کرده بود: «تغییر قیمت بنزین از سه هزار تومان به پنج هزار تومان نه تاثیر به‌سزایی در کاهش مصرف و نه تاثیری در درآمد دولت دارد.»

حکومت جمهوری اسلامی از ماه‌ها پیش برای توجیه افزایش قیمت بنزین، ضمن تاکید بر لزوم این اقدام می‌گفتند که در بودجه دولت صرفه‌جویی می‌شود، مصرف سوخت کاهش می‌یابد و قاچاق مواد سوختی نیز کم خواهد شد.

دولت پزشکیان همچنین دلیل اصلی اجرای این طرح را افزایش شدید «مصرف» بنزین و «ناترازی» میان تولید و مصرف عنوان کرده بود.

پیش‌تر مقام‌های جمهوری اسلامی گفته بودند دولت هر لیتر بنزین را ۳۴ هزار تومان می‌خرد، اما بررسی‌های ایران‌اینترنشنال از صورت‌های مالی پالایشگاه‌ها نشان‌گر آن بود که این مبلغ ۲۵ هزار تومان است که تنها حدود ۳۵۰۰ تومان آن هزینه تولید بنزین بدون خوراک شده؛ یعنی حدود ۹۰ درصد کمتر از رقم اعلامی دولت.

«نه مصرف را کاهش خواهد داد نه جلوی قاچاق را خواهد گرفت»

عبداله باباخانی، کارشناس بین‌المللی انرژی، در کانال تلگرام خود در مورد تاثیر افزایش قیمت بنزین بر کاهش قاچاق مواد سوختی نوشت: «افزایش قیمت در پله‌های بالای مصرف، با هدف کاهش انگیزه قاچاق و مصرف افراطی طراحی شده است. با این حال، نوسانات نرخ ارز می‌تواند بخش مهمی از این اثر را در مدت کوتاهی خنثی کند.»

برخی از نمایندگان و منتقدان سیاست‌های دولت تاثیر افزایش قیمت بنزین بر کاهش مصرف و قاچاق را رد کرده‌اند.

پیش‌تر مالک شریعتی، نماینده مجلس شورای اسلامی، پنجم آذر گفته بود: «این مصوبه نه مصرف را کاهش خواهد داد نه جلوی قاچاق را خواهد گرفت. در نتیجه واردات را کاهش نخواهد داد فقط اندکی درآمد برای سازمان برنامه و بودجه خواهد داشت که در سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها خرج یارانه‌ها کند این هم که با تورمی که ایجاد می‌کند خنثی خواهد شد.»

علاوه بر این‌ها، بر اساس روال معمول در ایران، گزارش‌ها حاکی است که با افزایش قیمت بنزین، بهای شماری از کالاهای اساسی نیز افزایش یافته است.

در این ارتباط، برخی مخاطبان در پیام‌های خود گفته بودند افزایش قیمت بنزین، حتی قبل از اجرا، اثر خودش را گذاشته و به کاهش شدید قدرت خریدشان منجر شده است.

بسیاری از بالا رفتن زنجیره‌وار قیمت‌ها از جمله، هزینه رفت‌وآمد، خوراک، اجاره مسکن، درمان و خدمات روزمره خبر داده و تاکید کرده بودند که دستمزدهای فعلی، به‌ویژه برای کارگران، معلمان و کارمندان، با هزینه‌های رفت‌وآمد و دیگر مخارج زندگی هم‌خوانی ندارد.

تجارت‌نیوز در گزارش شنبه ۲۹ آذر خود تاثیر افزایش قیمت بنزین بر گرانی‌ها را تایید کرد و نوشت که این موضوع «تنها به مصرف مستقیم محدود نمی‌شود، بلکه از طریق افزایش هزینه حمل‌ونقل، بر قیمت سایر کالاها و خدمات نیز اثر می‌گذارد. در نتیجه، فشار تورمی ناشی از افزایش قیمت بنزین به‌صورت غیرمستقیم به سبد مصرفی خانوارها سرایت کرده و قدرت خرید آن‌ها را کاهش می‌دهد.»

این سایت تاکید کرد: «آن‌چه با واقعیت‌های اقتصادی هم‌خوانی دارد، کاهش توان معیشتی مردم و تورم افسارگسیخته‌ای است که عمده سیاست‌های قیمتی را می‌بلعد و درنهایت به ناکارایی آنها دامن می‌زند.»

مسئولان جمهوری اسلامی طی دهه‌های گذشته بارها از حمایت از مردم و کنترل قیمت‌ها سخن گفته‌اند، اما تجربه روزمره شهروندان نشان می‌دهد قیمت‌ها به‌صورت روزانه بالا می‌رود و هزینه‌های زندگی برای بسیاری از خانواده‌ها دیگر قابل تامین نیست.