خبرنگاران خارجی با ورود به رفح، از یک تونل حماس بازدید کردند
بخشی از تونل رفح که خبرنگاران از آن بازدید کردند
ارتش اسرائیل برای نخستینبار پس از آتشبس و امضای توافق، اجازه داد روزنامهنگاران خارجی از جمله خبرنگار ایراناینترنشنال وارد نوار غزه شوند. خبرنگاران وارد یکی از تونلهای حماس در رفح شدند که یکی از قدیمیترین گروگانهای اسرائیلی در آن نگهداری و سپس کشته شده بود.
باوجود این بازدید، خبرنگاران همچنان نمیتوانند بهطور مستقل وارد غزه شوند چرا که ارتش اسرائیل میگوید امنیت کافی برای آنان وجود ندارد.
رفح؛ شهر ارواح
خبرنگار ایراناینترنشنال گزارش داد: «آنچه در وهله نخست جلب توجه میکند، ویرانی عظیمی است که در شهر به وجود آمده است. شهر بزرگ رفح دیگر وجود ندارد.»
به گفته او، رفح با حجم زیاد ویرانیهایش «شهر ارواح» است؛ شهری که دیگر مکانی برای زندگی نیست.
با اینحال، کامیونهای حاوی کمکهای بشردوستانه همچنان از گذرگاه کرم شالوم وارد این منطقه میشوند.
ارتش اسرائیل خبرنگاران خارجی را به سوی تونلی راهنمایی کرد که پس از ۱۱ سال، پیکر هدار گولدین، افسر کشتهشده اسرائیلی در نوار غزه، اواسط آبان از آنجا پیدا شده بود.
مردادماه ۱۳۹۳ تنها اندکی پس از آغاز آتشبس ۷۲ ساعته بشردوستانه در جنگ غزه، اعضای حماس از تونلی در جنوبشرقی رفح بیرون آمدند و به نیروهای واحد شناسایی ارتش اسرائیل حمله کردند.
در این حمله، سه سرباز اسرائیلی از جمله گولدین جان باختند و پیکر او از سوی اعضای حماس به داخل تونل منتقل شد.
تونلهایی خفهکننده که دو سال خانه گروگانها بود
تونلی که خبرنگاران خارجی از آن بازدید کردند، حدود ۱۰ کیلومتر طول دارد و بخشی از شبکه زیرزمینی گستردهای است که برخی گروگانهای اسرائیلی در آن نگهداری میشدند.
این تونل به اندازهای تنگ، خفه، و با سقفی کوتاه بود که خبرنگار ایراناینترنشنال و شمار دیگری از روزنامهنگاران خارجی تنها توانستند تا نیمی از آن پیش بروند.
اما برخی گروگانها، حدود دو سال در این تونل و مشابه آن در تاریکی مطلق زندانی شده بودند. ستون فقرات برخی از گروگانهای کشتهشدهای که در این تونلها پیدا شدند، خمیده شده بود؛ چون بیش از یک سال، نتوانسته بودند روی پای خود بایستند.
ارتش اسرائیل پیشتر گفته بود نیروهای حماس گروگانها را گرسنه و تشنه نگه میداشتند و آنان را از امکانات اولیه بهداشتی محروم کرده بودند، اما خودشان مقابل چشمان گروگانها غذا میخوردند.
خبرنگار ایراناینترنشنال در ورودی تونل رفح
تونل نزدیکی ساختمانهای سازمان ملل ساخته شده
این تونل که در آن ۸۰ مخفیگاه وجود دارد، زیر یک مسجد و در منطقهای پرجمعیت نزدیک مسیر فیلادلفی، در مرز مصر، کشیده شده است.
چند قدم آنطرفتر، ساختمانی متعلق به آژانس امدادرسانی به آوارگان فلسطینی (اونروا) و مدارس مرتبط با این نهاد سازمان ملل قرار دارد.
اسرائیل پیشتر اونروا را متهم کرده بود که کارکنانش در کشتار هفت اکتبر مشارکت داشتهاند و در طول جنگ نیز «به عملیات تروریستی حماس کمک کردهاند».
ارتش اسرائیل بهمن ۱۴۰۲ نیز خبرنگاران خارجی را برای بازدید از یک تونل زیرزمینی ۷۰۰ متری در شهر غزه برده بود که در نزدیکی یکی از مدرسههای اونروا قرار داشت.
تونل جدیدی که به تازگی خبرنگاران خارجی در رفح از آن بازدید کردند، نیز موقعیتی مشابه دارد.
ارتش اسرائیل میگوید محمد شبانه، فرمانده تیپ رفح، یکی از فرماندهان ارشد حماس است که از این تونل بهطور مرتب استفاده میکرد.
نداو شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، درباره این تونل به ایراناینترنشنال گفت: «حماس پول و مصالحی مانند سیمان که به غزه میرسید و میشد با آنها یک شهر مدرن و زیبا ساخت را صرف ساخت یک شهر بزرگ و پیچیده زیرزمینی برای ترور کرده است.»
به گفته او، هدف از ساخت این تونل و مشابه آن، نگهداری پیکرهای گروگانها، پنهان کردن نیروهای مسلح حماس و فراهم کردن پناهگاهی امن برای فرماندهان این گروه است.
شوشانی افزود: «این فعالیتها همچنین با پولی که از جمهوری اسلامی میرسد پشتیبانی میشود. پولی که ترور حماس و عملیاتهای خشونتبارش را تامین مالی میکند.»
او تاکید کرد ارتش اسرائیل این زیرساختهای «تروریستی» را یکی پس از دیگری منهدم میکند.
ارتش اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود در هفته نخست آذر، بيش از ۴۰ فرد مسلح حماس از جمله فرزند فرمانده ارشد این گروه که در تونلهای رفح گیر افتاده بودند، کشته شدهاند.
بر اساس این گزارش، در همان یک هفته، دهها دهانه تونل و «زيرساختهای تروريستی» روی زمين و زير زمين نابود شدند.
ارتش اسرائیل پیشتر در ۳۰ آبان نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرده بود شش عضو حماس پس از خروج از تونلهای زیرزمینی در منطقه رفح در جنوب نوار غزه هدف قرار گرفتند و کشته شدند.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.