یک روزنامه آلمانی، غار وزمه در نزدیکی کرمانشاه را یکی از مهمترین سایتهای باستانشناسی ایران و غرب آسیا توصیف کرد. جایی که به گفته پژوهشگران، «آرشیوی از ۷۰ هزار سال انسان، حیوان و محیط زیست» را در خود حفظ کرده است.
روزنامه وستدویچه آلگماینه سایتونگ، در گزارشی نوشت تیمی از باستانشناسان به سرپرستی فریدون بیگلری در سال ۲۰۱۹ بیش از ۱۱ هزار قطعه استخوان حیوانی را در این غار کشف کردند؛ بقایایی که بهطور استثنایی سالم مانده و تصویری کمنظیر از تنوع زیستی زاگرس در دهها هزار سال گذشته ارائه میدهد.
مطالعات جدید نشان میدهند این بقایا شامل طیفی وسیع از شکارچیانی چون خرس، گرگ و کفتار تا گونههای اهلی مانند گوسفند و بز است.
نشانههای حضور انسان، از شکارچیان دوران پارینهسنگی تا جوامع شبانی نوسنگی
بر اساس این گزارش، لایههای باستانشناسی غار وزمه تنها به حیوانات محدود نیست.
استخوانهای سوخته، شواهد اهلیسازی حیوانات و نشانههای استقرار انسانی، حاکی از آن است که این غار بهطور متناوب از سوی گلهداران نوسنگی در حداقل ۷۰ هزار سال پیش مورد استفاده قرار گرفته است.
این غار در دورههای مختلف تاریخی، محلی برای توقف یا زندگی کوتاهمدت انسان بوده است.
به گفته پژوهشگران، تنوع گونههای بهدست آمده در وزمه، «هیچ مشابهی در فلات ایران ندارد» و نشاندهنده «تعامل پیچیده انسان و محیط در دهها هزار سال گذشته» است.
در کنار این یافتهها، کشفیات پیشین، از جمله دندان یک کودک نئاندرتال و اسکلت یک فرد از دوره نوسنگی، نشان میدهد غار وزمه از دوره پارینهسنگی میانی تا هولوسن، محل رفتوآمد جمعیتهای مختلف انسانی بوده است.
غار وزمه، یک تاریخنگار طبیعیِ بیوقفه
بر اساس این گزارش، غار وزمه یک گزارش پیوسته از تغییرات اقلیمی، زیستی و فرهنگی منطقه ارائه میدهد و بقایای حیواناتی مثل شیر غارنشین و گاو وحشی (اورخش)که امروز منقرض شدهاند، این غار را به یک «موزه طبیعی» تبدیل کرده است.
به گفته بیگلری، غار وزمه یک «خط زمانی بدون وقفه» از حضور انسان، انقراض حیوانات، تغییرات آب و هوایی و تحول جوامع ارائه میکند. مشخصهای که این مکان را به «یکی از کلیدیترین آرشیوهای تاریخ انسان در غرب آسیا» تبدیل کرده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
