خبرگزاری ایلنا گزارش داد سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۷۰ کیلوگرم برای هر فرد رسیده است که فاصلهای بیش از ۵۶ درصدی با میانگین جهانی توصیهشده یعنی ۱۶۰ کیلوگرم دارد. این مساله نشانهای آشکار از حذف تدریجی منابع کلسیم از سفره خانوارهای کمدرآمد است.
ایلنا یکشنبه ۱۶ آذر نوشت جهش چشمگیر بهای محصولات لبنی از ابتدای سال در مقایسه با افزایش ۴۵ درصدی حداقل دستمزد، به «ناترازی مالی ویرانگری» انجامیده و باعث حذف اقلام حیاتی از سبد مصرفی اقشار کمدرآمد شده است.
بر اساس این گزارش، حذف اجباری منابع کلسیم از سبد غذایی بهطور مستقیم سلامت عمومی را هدف قرار داده است.
کمبود کلسیم در سنین رشد پیامدهایی چون تاخیر قدی، راشیتیسم و در بلندمدت پوکی استخوان و شکستگی لگن را به دنبال دارد.
طبق الگوهای جهانی، این عوارض ۱۰ تا ۱۵ سال بعد در قالب هزینههای درمانی سنگین خود را نشان خواهد داد.
«بازار به حال خود رها شده است»
علی اصلانی، دبیر کانون شوراهای اسلامی کار استان البرز، ۱۶ آذر در مصاحبه با ایلنا تاکید کرد در ماههای اخیر، «کنترل قیمتها از دست خارج و بازار به حال خود رها شده است».
به گفته او، در نتیجه این نابهسامانی، نظارت موثری بر بازار وجود ندارد و هر فردی، بهویژه در بخش لبنیات و سایر کالاهای اساسی مورد نیاز کارگران، به دلخواه خود قیمتگذاری میکند.
اصلانی افزود ۷۰ تا ۸۰ درصد جمعیت کشور را «حقوقبگیران حداقلبگیر» تشکیل میدهند و میزان تورم کنونی بهمراتب بالاتر از برآوردهایی است که هنگام مذاکرات مزدی پیشبینی شده بود.
علی احسان ظفری، رییس اتحادیه فرآوردههای لبنی، اواخر مرداد از افزایش ۷۰ درصدی قیمت شیر خام نسبت به خردادماه سال جاری خبر داد.
با این افزایش، پیشبینی شد میانگین قیمت محصولات لبنی نیز حدود ۴۹ درصد بالا برود.
اردیبهشت امسال نیز قیمت شیر ۲۷.۷ درصد افزایش یافته و از ۱۸ هزار تومان به ۲۳ هزار تومان رسیده بود. این موضوع رشد ۴۲ درصدی قیمت محصولات لبنی را در پی داشت.
وزارت بهداشت پیشتر هشدار داده بود کاهش مصرف لبنیات میتواند اثرات جبرانناپذیری بر کودکان، زنان باردار و سالمندان داشته باشد.
گزارشها از ایران حاکی از آن است که این نابهسامانیها تنها به بازار لبنیات محدود نمیشود.
گزارشها نشان میدهد سوءتغذیه عامل حدود ۳۵ درصد مرگومیرها در کشور است.
وزارت بهداشت تخمین زده سالانه دستکم ۱۰ هزار تن بهدلیل کمبود امگا۳، ۱۰ هزار نفر در نتیجه مصرف ناکافی میوه و سبزی و ۲۵ هزار نفر بر اثر حذف غلات کامل جان خود را از دست میدهند.
همچنین ۵۰ تا ۷۰ درصد ایرانیان با کمبود ویتامین دی مواجه هستند.
بر اساس گزارشها، حدود ۸۰۰ هزار کودک در سالهای گذشته با سوءتغذیه مواجه بودهاند؛ آماری که نزدیک به ۱۵ درصد از جمعیت کودکان کشور را در بر میگیرد و از تشدید ناامنی غذایی در میان خانوارهای کمدرآمد حکایت دارد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
