با ادامه بحران آب و مدیریت ناکارآمد جمهوری اسلامی در حفظ منابع، مدیر دفتر حفاظت منابع آب منطقهای تهران اعلام کرد میزان ذخیره آب سدهای تهران نسبت به سال گذشته به نصف کاهش یافته است.
راما حبیبی، جمعه ۱۴ آذر، گفت: «پنج سد تامین کننده نیاز آبی تهران، ۱۷۰ میلیون متر مکعب آب دارند، در حالی که این رقم سال گذشته ۳۸۰ میلیون متر مکعب بوده است. این نشان میدهد [مجموع آب این سدها] نسبت به میانگین بلندمدت یک-سوم و نسبت به سال گذشته به نصف کاهش یافته است.»
معاون شرکت آب منطقهای تهران، میزان بارشها از ابتدای مهر تاکنون را ناچیز خواند و گفت: «میزان بارندگی امسال ۱.۹ میلیمتر بوده، در حالی که در مدت مشابه سال قبل ۴۸ میلیمتر و در میانگین بلندمدت ۷۵ میلیمتر بارندگی داشتهایم.»
او اضافه کرد: «میزان بارندگی نسبت به پارسال ۹۶ درصد و نسبت به بلندمدت ۹۷.۵ درصد کاهش داشته که بسیار چشمگیر بوده است.»
اعلام این آمارها در حالی است که مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در روزهای گذشته ناچار به اذعان به ابعاد بحران آب در ایران شدهاند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۱۳ آذر در یاسوج گفت: «در تهران زیر پای خود را خالی کردیم. آبها را کشیدیم و از رودخانهها بردیم. اکنون تهران و کرج و شهرهای اطراف با مشکل زیستمحیطی، کمبود آب و فرونشست زمین مواجه هستند و آینده خطرناکی در پیش داریم.»
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور نیز ۱۲ آذر گفت: «حتی اگر زمستان پر بارشی داشته باشیم باز هم مجبوریم برای سال ۱۴۰۵ سناریوهای بدبینانه اجرا کنیم.»
حبیبی در بخش دیگری از صحبتهای خود، با اشاره به وضعیت منابع زیرزمینی گفت کسری سالانه مخازن آب زیرزمینی تهران حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود: «در حال حاضر نزدیک به ۴۵ درصد آب شرب پایتخت از همین منابع زیرزمینی تامین میشود.»
به گفته او، هیچ یک از سدهای تهران هنوز بهطور کامل از مدار تامین خارج نشدهاند اما «برخی از سدها به حجم مرده رسیدهاند»؛ یعنی عملا امکان بهرهبرداری عادی از آنها وجود ندارد.
این مقام مسئول در ادامه بر اهمیت مصرف بهینه آب تاکید کرد و گفت که ضرورت صرفهجویی در مصرف آب برای شهروندان احساس میشود.
در ماههای گذشته و همزمان با تشدید بحران آب، مقامهای جمهوری اسلامی بارها تقصیر را متوجه مردم کردند و با دادن هشدار درباره کاهش ذخایر سدها، شهروندان را به «صرفهجویی» فراخواندند.
این در حالی است که آمار رسمی خود دولت نشان میدهد ریشه بحران بسیار عمیقتر از الگوی مصرف خانوارهاست.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
