سیامین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (کاپ ۳۰) در برزیل پس از دو هفته گفتوگو و بنبستی طولانی بر سر کاهش گازهای گلخانهای و تامین مالی اقلیمی، به توافقی اولیه دست یافت؛ توافقی که پس از مذاکرات شبانه میان نمایندگان کشورها نهایی شد.
این کنفرانس قرار بود ۳۰ آبان به پایان برسد، اما بهدلیل بروز اختلاف نظر میان کشورهای شرکتکننده ادامه یافت.
خبرگزاری رویترز شنبه اول آذر گزارش داد این کنفرانس که در غیاب ایالات متحده برگزار شد، آزمونی برای سنجش توان همکاری جامعه جهانی در مقابله با تغییرات اقلیمی به شمار میرود.
اتحادیه اروپا برای گنجاندن تعهدی صریح در توافق کاپ ۳۰ درباره فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی تلاش میکرد، اما با مقاومت کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی روبهرو شد.
بر پایه پیشنویس توافقی که اول آذر منتشر شد، کشورها بر سر مجموعهای از اقدامات برای تسریع در واکنشهای اقلیمی، بازنگری در موانع تجاری مرتبط با سیاستهای سبز و سه برابر کردن منابع مالی اختصاصیافته به کشورهای در حال توسعه برای مقابله با پیامدهای شدید تغییرات آبوهوایی به توافق رسیدند.
این موارد از مطالبات اصلی کشورهای کمبرخوردار محسوب میشدند.
ووپکه هوکسترا، کمیسر حوزه اقلیم اتحادیه اروپا، در مصاحبه با رویترز گفت توافق بهدستآمده «قابل قبول» است، هرچند این بلوک انتظار داشت تصمیمات جدیتری در متن نهایی گنجانده شود.
او افزود: «دستکم مسیر حرکت درست است و باید از آن حمایت کنیم.»
آندره کورئا دو لاگو، رییس کاپ ۳۰، نیز اعلام کرد بهدلیل نبود اجماع جهانی، موضوعات مربوط به فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی و حفاظت از جنگلها در قالب «نقشه راه» جداگانهای منتشر میشود و در متن رسمی وارد نخواهد شد.
او ادامه داد برزیل بهعنوان رییس این کنفرانس، دو نقشه راه جداگانه منتشر میکند تا مسیر پیشنهادی خود را برای این موضوعات ارائه دهد.
برزیل نیز اعلام کرد نشست پایانی کاپ ۳۰ برای تایید رسمی این توافق برگزار خواهد شد. طبق قواعد سازمان ملل، هر توافقی تنها با اجماع کامل کشورها قابل تصویب است.
به گزارش رویترز، سه برابر شدن منابع مالی اقلیمی تا سال ۲۰۳۵ بخشی از توافق اصلی باقی مانده و یکی از نقاط مرکزی تفاهم میان کشورها بوده است.
همزمان، رهبران گروه ۲۰ در نشست خود در آفریقای جنوبی بیانیهای صادر کردند که در آن، بر جدیت بحران اقلیمی تاکید شده است؛ موضعی که برخی آن را «بیاعتنایی مستقیم» به دیدگاههای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره تغییرات آبوهوایی دانستهاند.
اهمیت «کاپ ۳۰»
برزیل در حالی میزبانی «کاپ ۳۰» را بر عهده دارد که ۳۳ سال از برگزاری نشست «ارثسامیت» در ریودوژانیرو میگذرد؛ رویدادی که در آن، نخستین توافقنامه سازمان ملل برای مقابله با تغییرات اقلیمی به تصویب رسید.
از آن زمان، این گردهمایی به یکی از مهمترین مجامع چندجانبه جهان بدل شده که کشورهای ثروتمند و فقیر را در کنار دانشمندان و نمایندگان جامعه مدنی گرد هم میآورد تا درباره تهدیدهای اقلیمی گفتوگو کنند.
با این حال، این نشستها هنوز نتوانستهاند از افزایش انتشار گازهای گلخانهای جلوگیری کنند، هرچند روند رشد آن تا حدی کند شده است.
مقامهای محلی در نوار غزه شنبه اول آذر اعلام کردند در حملات هوایی اسرائیل دستکم ۲۰ نفر کشته و بیش از ۸۰ تن دیگر زخمی شدند.
رسانههای فلسطینی نیز از حمله اسرائیل به خودروی یکی از فرماندهان ارشد حماس در رمال، واقع در غرب شهر غزه، خبر دادند.
یک مقام اسرائیلی گفت علا حدیدی، رییس تدارکات در ستاد تولید تسلیحات حماس، هدف حملهای بود که به مرگ پنج نفر انجامید.
شبکه الحدث اول آذر گزارش داد شماری از رهبران حماس در گفتوگو با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، تهدید کردند پس از حمله اخیر اسرائیل به یکی از فرماندهان ارشد این گروه، حماس توافق موجود را پایانیافته تلقی میکند و آماده ازسرگیری نبرد است.
تلاش نافرجام اعضای حماس برای خروج از تونلهای زیرزمینی
ارتش اسرائیل در ادامه بیانیه خود خبر داد سه عضو گروههای مسلح فلسطینی که پیشتر از تونلهای زیرزمینی در رفح در جنوب نوار غزه گریخته بودند، اول آذر شناسایی و کشته شدند.
۳۰ آبان حدود ۱۵ نفر از اعضای حماس از تونلهایی در دو نقطه در شرق رفح که هماکنون تحت کنترل ارتش اسرائیل است، بیرون آمدند. از این تعداد، شش نفر همان روز در حملات هوایی اسرائیل کشته و پنج تن دیگر بازداشت شدند.
رسانههای اسرائیلی پیشتر در ۱۱ آبان گزارش داده بودند حماس از طریق میانجیها خواستار خروج امن اعضای خود از تونلهای زیرزمینی منطقه رفح شده است.
در همان زمان، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، تاکید کرد خروج نیروهای حماس از تونلهای منطقه از راههای مسالمتآمیز ممکن نخواهد بود.
حمایت آمریکا از حملات اسرائیل به حماس
ارتش اسرائیل در بیانیه خود اعلام کرد در جریان دو حادثه جداگانه دیگر در شمال غزه، چهار فرد مسلح شناسایی شدند که از «خط زرد» عبور کرده بودند.
بر اساس این بیانیه، افراد مسلح به گونهای به نیروهای اسرائیلی نزدیک میشدند که «یک تهدید فوری» به حساب میآمدند.
ارتش اسرائیل افزود دو تن از این افراد در حملات هوایی از پا درآمدند.
«خط زرد» مرز عملیاتی تعیینشده از سوی ارتش اسرائیل است که از شمال غزه تا شرق رفح امتداد دارد. این خط محدوده مناطق تحت کنترل اسرائیل را مشخص میکند و عبور غیرنظامیان فلسطینی از آن ممنوع است.
باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، اول آذر به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت دولت دونالد ترامپ از حملات تلافیجویانه اخیر اسرائیل علیه حماس حمایت میکند.
این مقام آمریکایی افزود: «حمله در محدوده یکی از دروازههای ورود کمکهای بشردوستانه انجام شد که اخیرا بازگشایی شده بود. اسرائیل سیاستی دارد که با میانجیها نیز درباره آن توافق شده؛ اینکه هرگونه نقض آتشبس با واکنش فوری پاسخ داده میشود.»
در سوی دیگر، یک مقام حماس در غزه این اظهارات را «بیاساس» و «بهانهای برای کشتار» خواند و گفت این گروه به آتشبس پایبند است.
اسرائیل و حماس طی هفتههای گذشته بارها یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند.
دو طرف ۱۸ مهر و پس از دو سال جنگ، با اجرای مرحله نخست طرح آتشبس ۲۰ مادهای رییسجمهوری آمریکا موافقت کردند.
بر اساس این بیانیه که شنبه اول آذر منتشر شد، رهبران اروپایی از «محدودیتهای پیشنهادی برای نیروهای مسلح اوکراین» ابراز نگرانی کردند، محدودیتهایی که اوکراین را در برابر حملات روسیه آسیبپذیر خواهد کرد.
رهبران اروپایی و دیگر رهبران غربی که در حاشیه نشست سران گروه ۲۰ در آفریقای جنوبی گرد هم آمدهاند، کوشیدهاند پاسخی هماهنگ به درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از اوکراین برای پذیرش طرح صلح او ارائه دهند.
طرح آمریکا که خواستههای کلیدی روسیه را تایید میکند، با انتقاد محتاطانه بسیاری از پایتختهای اروپایی روبهرو شده است.
رویترز گزارش داد رهبران این کشورها میکوشند میان تمجید از ترامپ به دلیل تلاشهایش برای پایان دادن به درگیریها و اذعان به این نگرانی که برخی مفاد این طرح برای کییف پذیرفتنی نیست، تعادل برقرار کنند.
۳۰ آبان، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، با اشاره به تحولات اخیر اعلام کرد کشورش با انتخابی دشوار مواجه است: یا از دست دادن «کرامت و آزادی» خود یا از دست دادن حمایت واشینگتن.
او از مردم اوکراینی خواست متحد بمانند و افزود هرگز به کشورش خیانت نخواهد کرد.
مذاکرات اوکراین و آمریکا در سوئیس
در حالی که رهبران اروپایی مشغول بررسی گامهای بعدی برای رسیدن به توافق صلح اوکراین بودند، اوکراین اول آذر خبر داد در سوئیس با مقامات بلندپایه آمریکایی درباره پایان دادن به مناقشه کنونی، گفتوگو خواهد کرد.
در بیانیه ریاستجمهوری اوکراین آمده است: «اوکراین هرگز مانع صلح نخواهد بود و نمایندگان دولت اوکراین از منافع مشروع مردم اوکراین و بنیانهای امنیت اروپایی دفاع خواهند کرد.»
آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، نیز اعلام کرد رهبران اتحادیه اروپا دوشنبه سوم آذر در جریان نشست مشترک اروپا و آفریقا در آنگولا گرد هم خواهند آمد تا درباره طرح صلح پیشنهادی ایالات متحده برای اوکراین گفتوگو کنند.
۳۰ آبان، ترامپ با صراحت از اوکراین خواست که تا پنجشنبه ششم آذر طرح ۲۸ بندی او را بپذیرد؛ طرحی که از اوکراین میخواهد از بخشی از قلمروش صرفنظر کند، محدودیتهایی بر ارتش خود بپذیرد و از برنامه پیوستن به ناتو دست بردارد.
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به همتای اوکراینی خود گفت: «او باید از این [طرح] خوشش بیاید و اگر آن را نپذیرد، فکر میکنم باید به جنگ ادامه بدهند.»
او افزود زلنسکی «در مقطعی مجبور خواهد شد چیزی را بپذیرد که تاکنون نپذیرفته است».
معاون ترامپ: پیروزی اوکراین با پول یا سلاح آمریکا خیالپردازی است
جی.دی. ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، ۳۰ آبان گفت هر طرحی برای پایان دادن به جنگ باید حاکمیت اوکراین را حفظ کند و برای هر دو کشور قابل قبول باشد.
او در عین حال افزود این تصور که اوکراین بتواند با دریافت پول یا سلاح بیشتر از آمریکا، یا با اعمال تحریمهای شدیدتر علیه مسکو به پیروزی برسد، «خیالپردازی» است.
در سوی دیگر این درگیری، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، طرح ترامپ را «پایهای» برای حلوفصل مناقشه توصیف کرد.
بر اساس برخی گمانهزنیها، مسکو ممکن است با برخی از پیشنهادهای طرح که خواستار عقبنشینی نیروهای روسی از برخی مناطق اشغالی اوکراین است، مخالفت کند.
الکساندر دِ مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل، شنبه اول آذر اعلام کرد بولسونارو قصد داشته تنها چند روز پیش از آنکه دوران محکومیت ۲۷ سالهاش بهدلیل رهبری یک تلاش برای کودتا آغاز شود، فرار کند.
این قاضی دیوان عالی که بر پرونده قضایی بولسونارو نظارت دارد، در حکم خود گفت که ضابطه عملکرد پابند الکترونیکی او در نیمهشب گذشته نقض شده است.
این پابند از ۱۸ ژوئیه به دلیل «خطر فرار» به پای بولسونارو بسته شد.
قاضی گفت: «این اطلاعات نشان میدهد محکوم قصد شکستن نظارت پابند الکترونیکی را داشته است.»
او همچنین گفت که بازداشت «باید با رعایت تمام احترام به شأن رییسجمهور پیشین و بدون استفاده از دستبند و بدون هیچگونه نمایش رسانهای انجام شود.»
آندریلی سیرینو، دستیار بولسونارو، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که بازداشت حدود ساعت شش صبح شنبه به وقت محلی، تنها چند ساعت پس از تصمیم غیرمنتظره قاضی انجام شده است.
سیرینو گفت رییسجمهوری پیشین از منزلش در یک مجتمع محصور در محله اعیاننشین پایتخت به مقر پلیس فدرال منتقل شد.
تظاهرات هواداران بولسونارو
بولسونارو به اتهام رهبری یک «سازمان جنایی مسلح» و تلاش برای «لغو خشونتآمیز حاکمیت قانون دموکراتیک» مجرم شناخته شد اما او هرگونه تخلف را رد کرده است.
در حکم قاضی به ویدیویی اشاره شده که این هفته از سوی سناتور فلاویو بولسونارو، یکی از پسران رییسجمهوری پیشین منتشر شد و در آن هواداران بولسونارو دعوت به تظاهرات در خیابانها شدند.
قاضی نوشت: «ویدیوی ضبط شده توسط فلاویو بولسونارو بیاحترامی به متن قانون اساسی و تصمیم قضایی است و نهادهای (دموکراتیک) را تحریک میکند و نشان میدهد این سازمان جنایی در تلاش خود برای ایجاد هرجومرج و درگیری در این کشور هیچ حد و مرزی نمیشناسد و کاملا نسبت به دموکراسی بیاحترام است.»
او افزود: «دموکراسی برزیل به اندازه کافی به بلوغ رسیده است که از ابتکارهای غیرقانونی و مضحکی که برای دفاع از سازمان جنایی مسئول تلاش بهمنظور کودتا انجام میشود، فاصله بگیرد و آنها را تحت پیگرد قرار دهد.»
برخی هواداران بولسونارو که میگویند او تحت آزار سیاسی و اذیت قرار دارد، قصد دارند شنبه و یکشنبه در برابر مقر پلیس فدرال تجمع کنند.
بولسونارو تابستان امسال، چند هفته پیش از آنکه در محاکمه کودتا مجرم شناخته شود، در حبس خانگی قرار گرفت.
وکلای بولسونارو از دیوان عالی برزیل میخواستند بهدلیل وضعیت جسمانیاش اجازه دهد دوره محکومیت او در خانه بگذرد.
انتظار میرفت بولسونارو که از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۲ رییسجمهوری برزیل بود، پس از آنکه همه فرجامخواهیهایش به پایان رسید، هفته آینده دوران محکومیت خود را آغاز کند.
