قیمت نان در مشهد شبانه و با مجوز رسمی افزایش یافت
گزارشها حاکی از گرانی مجدد نان در شهر مشهد است و برخی از نانوایان با استفاده از کارتخوان دوم، نان را به مردم گرانتر از گذشته، میفروشند.
گزارشها حاکی از گرانی مجدد نان در شهر مشهد است و برخی از نانوایان با استفاده از کارتخوان دوم، نان را به مردم گرانتر از گذشته، میفروشند.
خبرگزاری فارس پنجشنبه ۱۵ آبان در گزارشی خبر داد که قیمت نان در مشهد از چهارشنبه شب ۱۴ آبان گران شده است و به نقل از یکی از ساکنان این شهر نوشت: «مگر قرار است در سال چند بار نان گران شود؟»
در این مورد علی اکبر کوهپیگر، رییس اتحادیه نانوایان مشهد، با تایید افرایش قیمت نان به فارس گفت که نان در نانواییهای دولتی ۱۵ درصد گران شده است.
او در مورد دلیل استفاده نانوایان از کارتخوان دوم گفت: «این افزایش قیمت طبق مصوبه استانی صورت گرفته است و با توجه به اینکه اجرای قیمت جدید بر روی کارت خوانهای نانینو وجود نداشت، نانوایان از کارتخوان دیگری برای قیمت اصلاح شده استفاده میکنند.»
سامانه نانینو در سال ۱۴۰۱ با هدف «رصد الکترونیکی زنجیره عرضه نان، جلوگیری از قاچاق آرد، کاهش مصرف بیرویه گندم و هدفمند شدن یارانهها» راهاندازی شد.
در طرح دولت برای اجرای سامانه «نانینو» قرار بود با استفاده از کارتخوانهای هوشمند، خرید نان ثبت شود و دولت بر پایه میزان فروش، یارانه نانوایان را پرداخت کند.
اما نانوایان میگویند خطاهای سامانه، قطعیهای مکرر برق و تأخیر در پرداخت یارانهها، باعث زیان و اختلال در کار آنها شده است. همزمان، گزارشهایی از افزایش دوباره و بیسروصدای قیمت نان در برخی شهرها منتشر شده است.
روزنامه همشهری نوشت بازار نان همچنان ناآرام است؛ مردم از گرانی میگویند و نانوایان از زیان. این در حالی است که قیمت نان با مجوز دولت پزشکیان در مردادماه ۵۲ درصد افزایش یافت و قرار بود مابهالتفاوت هزینهها با یارانه جبران شود؛ وعدهای که به گفته نانوایان هنوز عملی نشده است.
به نوشته همشهری، نتیجه این وضعیت نانهایی «گرانتر، کوچکتر و بیکیفیتتر» است.
محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، گفت دولت از ابتدای تابستان هیچ پرداختی بابت کمکهزینه نانواییها نداشته و همین امر موجب نارضایتی و افزایش تخلفات شده است. او افزود قیمت واقعی نان باید بیش از ۱۰۰ درصد افزایش مییافت، اما دولت تنها با رشد ۵۲ درصدی موافقت کرد و وعده جبران مابهالتفاوت را داد که هنوز انجام نشده است.
پیش از افزایش رسمی قیمتها در مشهد، مقامات دولتی هرگونه افزایش دوباره قیمت نان را تکذیب کرده بودند.
دادههای مرکز آمار ایران حاکی است که در یکسال منتهی به مهر سال جاری؛ نان، غلات، میوهها و خشکبار ۱۰۰ درصد گران شدهاند و تورم سبزیجات نیز بیش از ۷۷ درصد بوده است.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم فزاینده زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
