اداره آموزش و پرورش جهرم در واکنش به انتشار ویدیویی از جابجایی غیرایمن دانشآموزان با یک دستگاه کامیون حمل دام در این شهرستان استان فارس و انتقادهای گسترده از این موضوع، ابراز تاسف کرد و در عین حال، گفت که این اقدام «بدون مجوز» انجام شده است.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشاندهنده این جابجایی غیرایمن دانشآموزان بود که در پی آن، اداره آموزش و پرورش جهرم پنجشنبه ۱۵ آبان با «تشکر» از حساسیت افکار عمومی نسبت به سلامت دانشآموزان، اعلام کرد این اقدام توسط «یک آموزشگاه غیردولتی» انجام شده است.
در توضیح این اداره آمده است که کامیون، کانتینر دار حمل بار بوده که متعلق به اولیای یکی از دانشآموزان مدرسه است و از آن «صرفا به عنوان سکوی سیار برای اجرای سرود و برنامهای فرهنگی در فضای عمومی و در مقابل امامزاده فضل بن موسی این شهرستان استفاده شده است».
اداره آموزش و پرورش جهرم همچنین بر اساس آنچه «بررسیهای اولیه» خواند، عنوان کرد که «والدین دانشآموزان نیز در محل حاضر بودهاند.»
این اداره ضمن ابراز تاسف از حمل دانشآموزان با کامیون حمل دام گفت که مسئولان مدرسه را احضار و پرونده تخلف را به شورای نظارت ارجاع داده است.
حملو نقل دانشآموزان با وانتبار و کامیون در سالیان گذشته نیز خبرساز شده است.
در این مورد ایرنا ۱۹ مهر ۱۴۰۲ خبر داده بود که تعدادی از دانشآموزان بازفت در چهارمحال و بختیاری با یک وانت نیسان در حال تردد به مدرسه بودند که خودروی حامل آنها واژگون شد.
بر اساس آن گزارش، یکی از دانشآموزان به سبب آسیب در ناحیه سر، به منظور مراقبتهای بیشتر در بیمارستان کاشانی شهرکرد بستری شده بود.
سازمان حقوق بشری حالوش نیز ۲۱ آبان ۱۴۰۳ نوشت: «نبود سرویس مدرسه و وسیله نقلیه استاندارد برای رفتو آمد دانش آموزان در منطقه کلات و باقری زاهدان سبب شده است تا دانش آموزان این مناطق با خودروهای عبوری و وانت بارها در شرایط پرخطر به مدرسه بروند.»
حالوش افزوده بود: «نبود سرویس مدرسه استاندارد برای حمل و نقل دانشآموزان و غیراستاندارد بودن محورهای مواصلاتی باعث شده است تا هر از گاه، خبرهایی مبنی بر کشته و مجروح شدن دانش آموزان در حین رفت و آمد از خانه به مدرسه و بالعکس خبرساز شود.»
در کنار استفاده از اینگونه وسایل نقلیه، برخی اخبار سالیان گذشته حاکی از آن بودهاند که در تصادفات جادهای، تعدادی از دانشآموزان به دلیل جابهجایی با وسایل ناامن، کشته یا مصدوم شدند.
در این ارتباط، وقوع سانحه برای یک اتوبوس حامل دانشآموزان دختر مقطع متوسطه تیزهوشان در استان کرمان در ۱۸ بهمن ۱۴۰۳، شش کشته و ۲۷ زخمی بر جای گذاشت.
سه روز بعد، تیمور حسینی، رییس پلیس راهور، گفت که اتوبوس مورد استفاده در اردوی دانشآموزان دختر دبیرستان استعدادهای درخشان فرزانگان کرمان معاینه فنی داشته اما «فرسوده» بوده و «سیستم ترمز آن نیز معیوب» بوده است.
در دهههای اخیر، حوادث رانندگی مرتبط با دانشآموزان در ایران به یکی از نگرانیهای جدی در حوزه ایمنی حملونقل تبدیل شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
