شهروندان در «روز کوروش» از حذف یک نماد ملی و ترس حکومت از هویت ایرانی گفتند
شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال از تلاش جمهوری اسلامی برای از بین بردن هویت و فرهنگ ایرانی و دشمنی دیرینهاش با نمادهای ملی و میهنی گفتند و تاکید کردند همین مساله، دلیل اصلی جلوگیری از ثبت روز کوروش کبیر در تقویم رسمی کشور است.
همزمان با انتشار گزارشهایی مبنی بر اینکه نیروهای انتظامی، بسیج و سپاه پاسداران هفتم آبان و همزمان با سالروز بزرگداشت کوروش، مسیرهای منتهی به پاسارگاد را مسدود کردهاند، ایراناینترنشنال از مخاطبان خود پرسید که چرا روز بزرگداشت بنیانگذار سلسله هخامنشی هنوز به تقویم رسمی کشور افزوده نشده است.
بسیاری از مردم در پیامهای خود گفتند این برخورد نشانهای از دشمنی حاکمیت با هویت تاریخی ایران است.
یک شهروند نوشت: «این شیوه حکومت آدمکش است؛ کسانی که راه و رسمشان آزادگی و میهنپرستی بوده را اصلا به حساب نمیآورند... وقتی از ورود مردم به مقبره کوروش بزرگ جلوگیری میکنند، چه انتظاری باید داشت؟»
شهروند دیگری تاکید کرد: «فراموش نکنید جمهوری اسلامی با ایدئولوژی کثیفش کوشیده ایران را از بین ببرد و هر موضوعی را که با پادشاهی مرتبط باشد سانسور و نابود میکند.»
در چند دهه گذشته، جمهوری اسلامی بارها در روزهای منتهی به هفتم آبان تختجمشید و پاسارگاد را تعطیل و تلاش کرده است مانع تجمعات مردمی در این اماکن شود.
کاربران شبکههای اجتماعی هفتم آبان با انتشار تصاویر مسیرهای بستهشده در استان فارس، رفتار حکومت را نشانهای از ترس از نمادهای ملی و میهنی دانستند.
شهروندان: این حکومت غیر ایرانی است
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیام خود، درباره دلیل نیامدن نام کوروش در تقویم نوشت: «چون سران مملکت ایرانی نیستند، همه با این آب و خاک غریبهاند... برای همین بیشتر از ایران و ایرانی نگران لبنان و غزه و سوریه و عراق هستند.»
کاربر دیگری گفت کشور به دست «بیگانگان» اشغال شده و این «اشغالگران» سعی در نابودی آیین ایران کهن دارند.
در میان دهها پیام ارسالی، مضامین پر تکراری چون نفی هویت ایرانی، مقابله با میراث باستانی و انکار تاریخ ملی به چشم میخورد.
یکی از کاربران نوشت: «چون مخالف حقوق بشر و پایهگذار آن، کوروش بزرگ هستند و تقویمشان هم پر از وقایع دروغین است.»
هفتم آبان که بهعنوان «روز بزرگداشت کوروش کبیر» شناخته میشود، در تقویم رسمی جمهوری اسلامی به ثبت نرسیده است.
قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، هفتم آبان درباره ثبت نشدن روز کوروش در تقویم رسمی گفت در یک سال گذشته درخواستی در این زمینه به شورا نرسیده است.
او افزود: «به محض طرح درخواست این موضوع را بررسی میکنیم.»
حمله مستقیم به بنیانهای فرهنگی و هویتی ایران
برخی شهروندان در پیامهای خود، تلاش حکومت برای حذف روز کوروش را حملهای مستقیم به بنیانهای فرهنگی کشور خواندند.
شهروندی در همین زمینه نوشت: «چون دکانشان تخته میشود. نظام اشغالگر آخوندی نمیخواهد ایرانیان به هویتشان برگردند.»
با وجود محدودیتها، هر سال در چنین روزی تصاویر مردمی از اطراف پاسارگاد منتشر میشود که نشان میدهد برای بسیاری از ایرانیان، نام کوروش همچنان نشانهای از آزادگی، میهندوستی و پیوند با تاریخ کهن است.
به گفته شهروندان، جمهوری اسلامی حتی با انسداد مسیرها و حذف از تقویم رسمی، نتوانسته این پیوند را از میان ببرد.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال تاکید کرد هویت ایرانی باید اساس مملکتداری باشد تا واژه دولت ملت به مفهوم واقعی کاربردی نهادینه داشته باشد: «دلیل گرایش مردم به دوره هخامنشیان و ساسانیان همین است.»
به گفته او، تمدن بزرگ هیچگاه با تمدن اسلامی قابل تجمیع نیست چون «منشا هویت ایرانی سرزمینی، اما منشا هویت دینی در آسمانها و فراسرزمینی است».
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.