رایدهندگان هلندی پای صندوقهای رای میروند تا میان تداوم سیاستهای ضد مهاجرت خیرت ویلدرس، رهبر راستگرا، یا بازگشت به احزاب میانهرو یکی را برگزینند. بر اساس نظرسنجیها، ویلدرس اندکی از رقبای خود جلوتر است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه هفتم آبان در گزارشی نوشت در حالی که احزاب ملیگرا در بریتانیا، فرانسه و آلمان در صدر نظرسنجیها قرار دارند، انتخابات سراسری پارلمان هلند بهعنوان «آزمونی برای سنجش گسترش یا عقبنشینی موج پوپولیسم در اروپا» تلقی میشود.
ویلدرس در انتخابات سال ۲۰۲۳ حزب خود را به پیروزی رساند و ائتلافی تماممحافظهکار تشکیل داد اما شرکای او حاضر به حمایت از نخستوزیریاش نشدند.
او ژوئن امسال در اعتراض به مخالفت دولت با سیاستهای سختگیرانه مخالف پناهندگان، زمینه فروپاشی ائتلاف حاکم را فراهم کرد.
پیشتازی اندک حزب «برای آزادی»
نظرسنجیها نشان میدهند حزب «برای آزادی» (PVV) به رهبری ویلدرس با اختلافی اندک در انتخابات پیشتاز است.
چهار حزب میانهرو از جناحهای راست و چپ اصلی تنها چند کرسی با او فاصله دارند.
ویلدرس که از هواداران دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکاست، بهخاطر مواضع ضد اسلامی خود از چهرههای شناختهشده سیاست اروپا محسوب میشود.
احزاب اصلی از جمله حزب لیبرال میانه (VVD) و حزب دموکرات مسیحی اعلام کردهاند حاضر به تشکیل ائتلاف با ویلدرس و حزب آزادی نیستند؛ مگر آنکه او پیروزی قاطع کسب کند.
در برخی مناطق، حوزههای رایگیری از ساعت هشت صبح (به وقت ایران) هفتم آبان باز شدند و نخستین نتایج خروجی رایگیری قرار است ساعت ۱۰ونیم شب منتشر شود.
ائتلافسازی دشوار و فضای سیاسی ناپایدار
انتخابات در هلند بهطور فزایندهای غیرقابلپیشبینی شده و تشکیل ائتلافهای باثبات، فرآیندی دشوار و زمانبر است.
نظرسنجیها در آستانه رایگیری نشان داد نزدیک به نیمی از رایدهندگان هنوز تصمیم نگرفتهاند.
ویلدرس بهدلیل مواضع ضداسلامیاش تحت محافظت دائمی قرار دارد.
او خواهان رد همه درخواستهای پناهندگی، بازگرداندن پناهجویان مرد اوکراینی و قطع کمکهای توسعهای برای تامین هزینه انرژی و خدمات درمانی است. طرحهایی که اجرایشان مغایر با معاهدات اتحادیه اروپاست.
در شهر فولندام، از پایگاههای سنتی ویلدرس، شماری از رایدهندگان همچنان از او حمایت میکنند و میگویند «هلندیها» باید در اولویت باشند.
رقابت میانهروها و کاهش حمایت از ویلدرس
بخشی از حمایتهای پیشین حزب ویلدرس به حزب دموکرات مسیحی منتقل شده است.
هنری بونتنبال، رهبر جدید این حزب، کارزار خود را با وعده ثبات حکومتی و بازگشت به ارزشهای سنتی پیش میبرد.
حزب میانهگرای D66 نیز با پیامهای مثبت رب یتن، رهبرش، در حال جذب رایدهندگان جدید است.
تحلیلگران میگویند کاهش حمایت از ویلدرس بازتاب نارضایتی از اختلافات داخلی در ائتلاف پیشین است.
تمجید او از رهبری ترامپ و نگرانی از پیامدهای سیاسی آن نیز بخشی از رایدهندگان را دلسرد کرده است.
کارشناسان سیاسی میگویند مخالفت احزاب اصلی با ائتلاف با ویلدرس میتواند شهروندان را به رای دادن تاکتیکی به احزاب محافظهکار دیگر سوق دهد.
هنک فان در کولک، استاد سیاست انتخاباتی دانشگاه آمستردام، گفت: «حتی اگر ویلدرس بیشترین آرا و کرسیها را بهدست بیاورد، احتمالا در ائتلاف جایی نخواهد داشت.»
