بنیامین نتانیاهو گفت: «وقتی نیروهای ارتش وارد شهر غزه شدند، حماس فهمید که با نابودی کامل روبهرو است. اگر به کسانی در این سالن و بیرون از آن گوش میدادم — کسانی که از من خواستند جنگ را متوقف کنم و تسلیم شوم — جنگ با پیروزی قاطع حماس و محور ایران پایان مییافت.»
او در سخنرانی خود در پارلمان این کشور افزود: ««همه شما میدانید اگر جنگ را متوقف کرده بودم، مردم اسرائیل در دود هستهای به آسمان میرفتند.»
نتانیاهو اضافه کرد: «حماس تیغ را بر گردن خود احساس کرد و بهدلیل آنکه من ارتش را به داخل شهر غزه — آخرین پایگاه اصلی آن — فرستادم، ناچار شد توافق فعلی آتشبس و آزادی گروگانها را بپذیرد.»
نتانیاهو دوشنبه ۲۸ مهر گفت: «ما به جبلالشیخ (کوه هرمون) در سوریه و همچنین آسمان تهران دست پیدا کردیم. گروگانها را نیز آزاد کردیم.»
او اضافه کرد: «اگر جنگ متوقف میشد، ایران به تولید موشکهای بالستیک و توسعه سلاحهای هستهای ادامه میداد.»
این در حالی است که روزنامه اسرائیلهیوم، دوشنبه با اشاره به اقدام جمهوری اسلامی برای بازسازی توان بازدارندگی و نظامی پس از ضربات «بیسابقه» در جریان جنگ ۱۲ روزه، نوشت که حکومت ایران قصد دارد «حلقه آتش پیرامون اسرائیل را احیا کند.»
این رسانه با اشاره به سخنان مقامهای حکومتی در ایران افزود: «به نظر میرسد تهران تمرکز خود را بر افزایش بُرد موشکهای بالستیک تا فاصلههای قارهای (پنج هزار و ۵۰۰ کیلومتر و فراتر از آن) گذاشته است.»
جمهوری اسلامی و بمب اتم
اسرائیلهیوم با اشاره به سخنان اخیر علی شمخانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی و عضو فعلی شورای دفاع جمهوری اسلامی، نوشت: «در کنار گفتوگو درباره موشکهای قارهپیما، فشارها درون نظام برای تایید تولید سلاح هستهای افزایش یافته است.»
شمخانی که در فاصله سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴، در دو دولت محمد خاتمی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح بود، ۲۰ مهر در یک گفتوگو در پاسخ به پرسشی درباره اینکه در دوره وزارت دفاعش به ساخت بمب اتم فکر میکرده است، گفت: «ای کاش [آن زمان] به ساختن بمب هستهای فکر میکردیم.»
او در ادامه در پاسخ به این سوال که اگر الان به دهه ۷۰ برگردد بهدنبال ساخت بمب میرود یا نه، گفت: «بله، حتما میروم.»
از سوی دیگر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، دوشنبه در دیدار با «جمعی از قهرمانان و مدالآوران ورزشی و المپیادهای علمی جهانی» گفت: «جوانان ما با موشکهای ایرانی نقاط استراتژیک دشمن را تبدیل به خاکستر کردند. ایران موشکها را از جایی نخرید یا کرایه نکرد. این موشکها را نیروهای مسلح و صنایع نظامی ما آماده داشتند و استفاده کردند و باز هم دارند و اگر لازم باشد، در وقت دیگر از آن استفاده میکنند.»
روزنامه بریتانیایی سان ۲۷ مهر در گزارشی از قول کارشناسان اطلاعاتی اسرائیل نوشت جمهوری اسلامی در حال تلاش برای «تسلیح مجدد گروه حماس و بازسازی محور نفوذ خود در منطقه» است.
این روزنامه افزود این اقدام میتواند مقدمهای برای دور تازهای از درگیری میان ایران و اسرائیل باشد.
راز زیمت، افسر پیشین اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل، به سان گفت: «ایران هرگز از هدف نهایی خود یعنی نابودی اسرائیل و دستیابی به سلاح هستهای دست نخواهد کشید.»
زیمت با اشاره به سخنان علیاکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی درباره محتمل بودن درگیری مجدد، هشدار داد که ایران با وجود خسارتهای شدید در جنگ ۱۲ روزه، «انگیزه بیشتری برای ساخت سلاح هستهای پیدا کرده» است.
لاریجانی دوشنبه ۲۸ مهر در نشست خبری با قاسم الاعرجی، دبیر شورای امنیت ملی عراق، گفت: «همانطور که آقای [عباس] عراقچی پیشتر اعلام کرده بودند اگر مکانیسم ماشه فعال شود، ایران در توافق تجدیدنظر خواهد کرد؛ این اتفاق افتاده و توافق قاهره دیگر برای ما وجود ندارد.»
او افزود: «اروپاییها میخواستند ماشه را فعال نکنند اما عملا این کار را انجام دادند.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه اعلام کرد در سطح شورای امنیت هیچ تصمیمی برای بازگشت تحریمها علیه ایران اتخاذ نشده است.
بقایی در پاسخ به این پرسش که آیا مصر میانجی اختلافات جمهوری اسلامی و آمریکاست، گفت تماسها بین دو طرف با واسطه «کم و بیش» برقرار است اما: «نمیتوان چنین نتیجهگیری کرد که تهران در آستانه یک روند مذاکراتی با واشینگتن قرار دارد.»
لاریجانی: گروسی کار خود را کرده!
لاریجانی درباره گزارش آینده رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای حکام گفت: «آقای گروسی کار خود را کرده است و گزارشهایش دیگر تاثیری نخواهد داشت.»
گروسی ۲۷ مهر در مصاحبه با روزنامه سوئیسی «نویه زوریخر سایتونگ» اعلام کرد جمهوری اسلامی عمده ذخایر اورانیوم غنیشده خود را در تاسیسات هستهای اصفهان، فردو و تا حدی نیز در نطنز نگهداری میکند که بازرسان آژانس اجازه دسترسی به آنها را ندارند.
لاریجانی، پیش از آنکه مجددا بهعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شود، ۲۹ خرداد آشکارا گروسی را تهدید کرد و گفت که تهران «به حساب او» خواهد رسید.
او دو روز بعد نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ تمام شود به حساب گروسی خواهیم رسید.»
اروپا و آمریکا یا روسیه و چین؟
دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره روابط تهران با روسیه و چین نیز گفت: «ایران با این دو کشور روابط راهبردی دارد و اخیرا آقای [مسعود] پزشکیان نیز توافقنامه همکاری راهبردی با روسیه را امضا کردهاند.»
او با اشاره به اقدام اروپا در فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «اروپاییها چون میدانستند روسیه در آستانه ریاست شورای امنیت است، عجله کردند و از لج روسیه مکانیسم ماشه را فعال کردند؛ در حالی که هیچکدام از مراحل قانونی طی نشده بود.»
به گفته لاریجانی، مسکو و پکن هم معتقدند فعال شدن ماشه «مبنای حقوقی ندارد» و بازگشت تحریمها علیه ایران را قابل قبول نمیدانند.
سخنان لاریجانی در حالی بیان شده که آلمان، بریتانیا و فرانسه، از امضاکنندگان برجام، ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، روند ۳۰ روزه مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای این سازمان را فعال کردند.
با پایان مهلت پیشبینیشده در قطعنامه شورای امنیت، از ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه تهران دوباره برقرار شدند.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۸ مهر از قول این منبع نوشت که هزینه خرید جنگندههای جدید حدود ۲.۵ میلیارد یورو، معادل ۲.۹ میلیارد دلار، برآورد شده است.
منبع دیگری که از روند مذاکرات آگاه است نیز خبر داد گفتوگوها برای خرید جنگندههای بیشتر در جریان است اما عدد نهایی هنوز مشخص نشده است.
وزارت دفاع آلمان در برلین از اظهار نظر درباره این گزارش خودداری کرد.
گسترش برنامه خرید تسلیحاتی آلمان
دولت آلمان پیشتر ۳۵ فروند از جنگندههای اف-۳۵ ساخت آمریکا را برای جایگزینی ناوگان ۸۵ فروندی جنگندههای قدیمی تورنادو سفارش داده بود. این هواپیماها قرار است بهزودی از خدمت خارج شوند.
تورنادو تنها جت جنگی آلمانی است که قدرت حمل بمبهای اتمی آمریکا را دارد که برای استفاده نظامی در آلمان ذخیره شدهاند.
بر اساس برنامه قبلی، قرار بود برلین این جتها را که از ۴۰ سال پیش در نیروی هوایی خود دارد، تا سال ۲۰۳۰ تعویض کند.
جنگندههای اف-۳۵ قرار است ماموریت جنگندههای تورنادو را بر عهده بگیرند.
تغییر موضع پس از افزایش بودجه دفاعی
دولت آلمان در ماه ژوییه اعلام کرده بود برنامهای برای خرید ۱۵ فروند جنگنده اف-۳۵ دیگر ندارد اما افزایش قابل توجه بودجه دفاعی این کشور در ماههای اخیر، امکان خرید تجهیزات بیشتر را فراهم کرده است.
در آن زمان یک منبع نظامی به رویترز گفته بود ایده خرید ۱۵ فروند اف-۳۵ دیگر، بخشی از گفتوگوهای اولیه برای بهروزرسانی توان نیروی هوایی آلمان بوده است.
نگرانی پاریس از گسترش خرید اف-۳۵
هرگونه تصمیم تازه برای خرید جنگندههای اف-۳۵ میتواند باعث تنشهای جدید میان آلمان و فرانسه شود.
رویترز نوشت که این دو کشور در سالهای اخیر بر سر پروژه جنگنده نسل ششم مشترک خود، موسوم به افسیایسی (FCAS) یا اسسیایاف (SCAF - به زبان فرانسه)، اختلافنظر داشتهاند و پاریس نگران است گسترش خرید اف-۳۵ از آمریکا باعث تضعیف این پروژه شود.
جنگ اوکراین محور دیگر مذاکرات و همکاریهای نظامی میان آمریکا و آلمان است.
خامنهای صبح دوشنبه ۲۸ مهر با «جمعی از قهرمانان و مدالآوران ورزشی و المپیادهای علمی جهانی» دیدار کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در این دیدار گفت: «رییسجمهور آمریکا افتخار میکند که صنعت هستهای ایران را بمباران کردیم و از بین بردیم. خیلی خوب، به همین خیال باش. اصلا شما چه کاره هستید که اگر کشوری صنعت هستهای دارد، در قبال آن باید و نباید مطرح کنید.»
او با انتقاد از ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را فردی «با رفتار سخیف و دروغهای فراوان درباره منطقه» توصیف کرد.
خامنهای در ادامه گفت ترامپ اگر توانایی دارد، «برود میلیونها نفری را که در همه ایالتهای آمریکا علیه او شعار میدهند آرام کند».
ترامپ تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
رییسجمهوری آمریکا ۲۷ مهر در آخرین اظهار نظر خود، بمباران تاسیسات هستهای ایران از سوی بمبافکنهای بی-۲ را یکی از «زیباترین عملیات نظامی» تاریخ خواند و گفت نابودی توان هستهای باعث شد جمهوری اسلامی دیگر «قلدر خاورمیانه» نباشد.
پیش از این، رسانههای حکومتی گزارشی درباره برنامه رهبر جمهوری اسلامی برای دیدار با جمعی از ورزشکاران و برگزیدگان علمی منتشر نکرده بودند.
به نظر میرسد این سکوت خبری با ملاحظات امنیتی و نگرانی از تامین امنیت خامنهای پس از جنگ با اسرائیل مرتبط باشد.
خامنهای: اگر لازم باشد، بار دیگر از موشکهای خود استفاده میکنیم
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه اظهارات خود گفت: «جوانان ما با موشکهای ایرانی نقاط استراتژیک دشمن را تبدیل به خاکستر کردند. ایران موشکها را از جایی نخرید یا کرایه نکرد. این موشکها را نیروهای مسلح و صنایع نظامی ما آماده داشتند و استفاده کردند و باز هم دارند و اگر لازم باشد، در وقت دیگر از آن استفاده میکنند.»
او همچنین «دشمن» را به برپایی «جنگ نرم» علیه ایران متهم کرد و ادامه داد: «در جنگ نرم، دشمن سعیاش به این است که ملت را افسرده کند، ناامید کند، از تواناییهای خودش او را مایوس کند.»
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را «پیروز» میدان نبرد معرفی کند.
پیشتر در ۲۶ مهر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به جنگ ۱۲ روزه تاکید کرد نبرد با جمهوری اسلامی هنوز به پایان نرسیده است.
خامنهای: توافق مورد نظر ترامپ معامله نیست بلکه زورگویی است
خامنهای در ادامه سخنرانی خود ترامپ را به «زورگویی» متهم کرد و با اشاره به برخی گمانهزنیها در خصوص آغاز مجدد مذاکرات تهران و واشینگتن گفت: «رییسجمهور آمریکا میگوید من اهل معاملهام، میخواهم با ایران معامله کنم. معاملهای که با زورگویی نتیجه آن از پیش معلوم باشد، معامله نیست بلکه تحمیل است.»
رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد «ملت ایران» تن به «تحمیل» نخواهد داد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که استیو ویتکاف، نماینده ترامپ در امور خاورمیانه، ۲۸ مهر تایید کرد واشینگتن تماسهایی از مقامهای جمهوری اسلامی دریافت کرده و در پی آن است که «یک راهحل دیپلماتیک بلندمدت» در این زمینه بیابد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز ۲۸ مهر گفت تماسهای «با واسطه» میان ایران و آمریکا «کم و بیش» برقرار است اما فعلا خبری از مذاکرات تهران و واشینگتن نیست.
