بر اساس یک سند تازه که گزارشها حکایت از آن دارد که به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل ارائه شده، حماس رویکرد خود را تغییر داده و اکنون برای توافقی «جزئی» جهت آزادی گروگانها و آتشبس در غزه اعلام آمادگی کرده است.
به گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، منابع مطلع که در جریان مذاکرات مربوط به آزادی گروگانها هستند، روز پنجشنبه ۲۳ مرداد این سند را به نتانیاهو ارائه کردند. این سند نشان میدهد که موضع فعلی حماس نسبت به سه هفته پیش ـ زمانی که گفتوگوها به شکست انجامید ـ تغییر کرده است. دو مقام بلندپایهای که این سند را دیدهاند، در گفتوگو با این شبکه، محتوای آن را تایید کردهاند.
این سند حاکی از آن است که حماس اکنون برای یک توافق جزئی ـ شامل آزادی تعدادی از گروگانها در برابر آتشبس موقت در غزه ـ آمادگی دارد. این ارزیابی از سوی منابع تخصصی تهیه و تایید شده و به گفته تحلیلگران، نادیده گرفتن آن برای نتانیاهو دشوار خواهد بود.
سند روز پنجشنبه به نخستوزیر ارائه شده، درست پس از آنکه او سیاست جدیدی را اعلام کرد که هرگونه توافق جزئی را رد میکند. نتانیاهو تاکید کرده که اسرائیل تنها با توافقی جامع موافقت خواهد کرد؛ توافقی که شامل آزادی تمام گروگانها و پایان جنگ، آنهم مطابق شروط اسرائیل باشد.
مقامات ارشد اسرائیلی همچنین گفتهاند که این سند نشاندهنده تغییر رویکرد حماس است و این گروه آماده بازگشت به مذاکرات بر اساس «چارچوب پیشنهادی استیو ویتکوف»، نماینده آمریکا، است. طبق این چارچوب، آزادی ۱۰ گروگان زنده و ۱۸ گروگان فوتشده در ازای آتشبس ۶۰ روزه و آزادی تعدادی از زندانیان فلسطینی در نظر گرفته شده است.
در روز پنجشنبه همچنین اجازه انتشار خبر سفر محرمانه دیوید بارنئا، رئیس موساد، به دوحه قطر صادر شد. در این سفر، بارنئا با نخستوزیر قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، دیدار کرد تا درباره پیشبرد مذاکرات مبادله اسرا با گروه حماس گفتوگو کند.
این سفر در چارچوب تلاشهای تازه ایالات متحده، قطر، مصر و ترکیه برای تدوین توافقی جامع صورت گرفته است؛ توافقی که اسرائیل را وادار به پایان جنگ با حماس و آزادی باقیمانده گروگانهای در بند در غزه کند.
منابع مطلع از این مذاکرات میگویند هدف این تلاشها استفاده از زمان باقیمانده پیش از آغاز احتمالی عملیات نظامی گسترده ارتش اسرائیل در غزه برای رسیدن به راهحلی دیپلماتیک است.
در واکنش به این گزارشها، موساد در بیانیهای اعلام کرد: «سفر رئیس موساد به قطر در ارتباط با مسائل مرتبط با مأموریتهای موساد بوده، نه مذاکرات مربوط به گروگانها. او حتی در این دیدار تاکید کرده که توافق جزئی منتفی است.»
کاتز شامگاه جمعه ۲۴ مرداد با اعلام این خبر افزود افزود: «اجازه نخواهیم داد تهدیدی علیه ساکنان مناطق شمالی اسرائیل و دیگر شهروندانمان شکل بگیرد.»
او خطاب به جوزف عون، رییسجمهوری لبنان و دولت این کشور تاکید کرد اسرائیل، بیروت را مسئول مستقیم اجرای حاکمیت لبنان و پایبندی به توافق آتشبس میداند.
این حمله در اوج مخالفت و رو در رویی حزبالله و دولت لبنان انجام گرفته است. دولت خواهان خلع سلاح حزبالله است اما نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله با رد این خواسته، نسبت به بروز جنگ داخلی در لبنان هشدار داد. مقامات دولتی و بسیاری از چهرههای سیاسی لبنان سخنان نعیم قاسم را بهشدت محکوم کردهاند.
هواپیماهای جنگنده نیروی هوایی اسرائیل شامگاه جمعه تاسیسات و یک تونل متعلق به حزبالله را در نزدیکی قلعه شقیف (Beaufort Castle) در جنوب لبنان هدف قرار دادهاند.
به گفته ارتش اسرائیل، وجود این پایگاه نقض توافق آتشبس میان اسرائیل و لبنان محسوب میشود.
وزیر دفاع اسرائیل خطاب به دولت لبنان گفت سیاست این کشور، «اجرای حداکثری» و بی کم و کاست توافق آتشبس است و اجازه نخواهد داد تهدیدی شکل بگیرد.
کاتز افزود: «مابه وضعیت هفت اکتبر بازنخواهیم گشت و به اتخاذ اقدامات قاطع در برابر هرگونه نقض این توافق ادامه خواهیم داد.»
توافق آتشبس اسرائیل و لبنان با میانجیگری آمریکا و فرانسه و با هدف توقف دائمی خصومتها از هفتم آذر سال گذشته به اجرا درآمد.
دولت لبنان در طول حدود هفت ماهی که از این توافق میگذرد، چندین بار اسرائیل را به نقض آتشبس متهم کرده است.
اسرائیل نیز میگوید بیروت به قطعنامه ۱۷۰۱ این توافق پایبند نبوده است. این قطعنامه، حزبالله را به عقبنشینی به ساحل شمالی رودخانه لیتانی (حدود ۳۰ کیلومتری مرز اسرائیل) ملزم میکند.
دولت لبنان در حال تلاش برای خلع سلاح حزبالله است، اما این روند تاکنون موفقیتآمیز نبوده است.
تایمز اسرائیل نوشت منتقدان سیاستهای اسرائیل میگویند انجام مکرر چنین حملاتی، بدون دادن فرصت به دولت لبنان برای برچیدن حزبالله با ابتکار خود، ممکن است به تضعیف نخستین دولتی منجر شود که تمایل واقعی برای رسیدگی به این موضوع نشان داده است.
دولت لبنان اوایل ماه آگوست (اواسط مرداد) به ارتش ماموریت داد طرحی را برای خلع سلاح حزبالله تا پایان سال جاری میلادی آماده کند.
این اقدام همزمان با فشارهای آمریکا و نگرانی از اجرای تهدیدات اسرائیل به انجام یک عملیات نظامی جدید پس از ماهها درگیری با حزبالله مطرح شد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، جمعه ۲۴ مرداد تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح را «بسیار اشتباه» توصیف کرد و هشدار داد مقابله با این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، میتواند منجر به «جنگ داخلی» شود.
او همچنین تهدید کرد در صورت مقابله با حزبالله، «هیچ حیاتی» در لبنان باقی نخواهد ماند.
شماری از مقامهای دولت لبنان، از جمله نخستوزیر این کشور و روسای جمهوری پیشین، بهتندی به سخنان و تهدیدات قاسم واکنش نشان دادند و جمهوری اسلامی را عامل پشت پرده اظهارات او دانستند.
این نهاد سازمان ملل جمعه ۲۴ مرداد با انتشار بیانیهای اعلام کرد از ۲۷ می تا ۱۳ آگوست (شش خرداد تا ۲۲ مرداد) صدها نفر در غزه هنگام تلاش برای دریافت کمکهای انسانی کشته شدهاند.
این آمار نسبت به گزارش منتشر شده قبلی در دهم مرداد، حدود ۴۰۰ نفر افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، ۹۹۴ نفر در اطراف مراکز بنیاد کمکهای بشردوستانه غزه که با حمایت آمریکا و اسرائیل فعالیت میکند و ۷۶۶ نفر در مسیر کاروانهای تدارکاتی جان خود را از دست دادهاند.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل افزود: «بیشتر این کشتارها از سوی ارتش اسرائیل انجام شده است.»
همزمان با انتشار این گزارش، آژانس دفاع مدنی غزه اعلام کرد ۲۴ مرداد دستکم ۲۳ نفر بر اثر تیراندازی ارتش اسرائیل کشته شدند.
به گفته این آژانس، ۱۲ نفر از کشتهشدگان در صف دریافت کمکهای بشردوستانه بودند.
ارتش اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود به سمت افرادی که تهدیدی برای سربازان محسوب میشوند تیرهای هشدار شلیک میکند.
اسرائیل میگوید حماس در اعلام آمار کشتهشدگان این رویدادها «اغراق» میکند، اما تاکنون آمار جایگزین و مستقلی درباره قربانیان تیراندازیها اعلام نکرده است.
بیشتر مرگهای گزارششده در مسیر رسیدن به مراکز بنیاد کمکهای بشردوستانه غزه رخ داده است.
از زمان آغاز به کار این بنیاد در اوایل خرداد تاکنون، در جریان توزیع کمکها صدها تن از ساکنان غزه بهدلیل تیراندازی یا ازدحام جمعیت، جان خود را از دست دادهاند یا زخمی شدهاند.
با اینحال، در چند هفته گذشته شمار تلفات در نزدیکی کاروانهای سازمان ملل و دیگر نهادهای بینالمللی دو برابر شده است.
تایمز اسرائیل نوشت افزایش آمار تلفات با هرج و مرج اطراف کاروانهای سازمان ملل مرتبط است.
این کاروانها پیش از رسیدن به انبارها یا مراکز توزیع، از سوی شهروندان ناامید غزه مورد هجوم قرار میگیرند و متوقف میشوند.
بر اساس آمار سازمان ملل، نزدیک به ۹۰ درصد کمکهای این سازمان به مقصدهای تعیینشده در سراسر غزه نمیرسد.
کارشناسان مورد حمایت سازمان ملل هشدار دادهاند قحطی گستردهای در غزه در حال شکلگیری است.
امین جمیل، میشل سلیمان، فواد سینوره، نجیب میقاتی و تمام سلام، روسای جمهوری سابق لبنان، جمعه ۲۴ مرداد سخنان دبیرکل حزبالله مبنی بر خودداری از خلع سلاح را محکوم کردند.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، نیز در گفتوگو با روزنامه الشرق الاوسط، سخنان قاسم را تهدید ضمنی به جنگ داخلی در لبنان خواند.
او گفت هیچ کس در لبنان خواهان جنگ داخلی نیست و تهدید و دامن زدن به این موضوع اشتباه است.
سلام گفت: «تصمیم جنگ و صلح امروز در دست دولت است و ما میخواهیم همه سلاحها تحت فرمان دولت باشد.»
او افزود: «تصمیم لبنان امروز در بیروت گرفته میشود و از تهران یا واشینگتن به ما دیکته نمیشود.»
در هفتههای اخیر، مسئله خلع سلاح گروههای مسلح در لبنان، از جمله حزبالله، به یکی از محورهای اصلی و تاثیرگذار بر فضای سیاسی این کشور تبدیل شده و بر روابط بیروت-تهران نیز سایه افکنده است.
صبح جمعه نعیم قاسم تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله را «بسیار اشتباه» توصیف کرد و هشدار داد مقابله با این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، میتواند منجر به «جنگ داخلی» شود.
او همچنین تهدید کرد در صورت مقابله با حزبالله، «هیچ حیاتی» در لبنان باقی نخواهد ماند.
نخستوزیر لبنان تاکید کرد هیچ حزب و گروهی در لبنان حق حمل سلاح خارج از چارچوب دولت را ندارد و افزود قرار نیست دولت از تصمیمش در این زمینه عقبنشینی کند.
سلام اتهاماتی مبنی بر اینکه دولت در حال اجرای پروژهای آمریکایی - اسرائیلی است، را «گفتمان بسیجگرایانه برای هدف قرار دادن مخاطب خاص» توصیف کرد.
او تاکید کرد دولت از حزبالله نخواسته سلاحهایش را به اسرائیل تحویل دهد، بلکه گفته باید آنها را به دولت بسپارد.
دبیرکل حزبالله در سخنرانی خود گفته بود تا زمانی که «اشغالگری و تجاوز» ادامه دارد، نه تنها «مقاومت» هرگز خلع سلاح نمیشود، بلکه برای مقابله با طرحهای اسرائیلی و آمریکایی حتی وارد «نبردی پرهزینه» نیز خواهد شد.
انتقاد نخستوزیر لبنان از لاریجانی
این تشدید تنش لفظی ساعاتی پس از ترک بیروت از سوی علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، صورت گرفت؛ او در این سفر با سران دولت و مجلس لبنان دیدار کرده بود.
نخستوزیر لبنان گفت در جریان سفر لاریجانی، از او انتقاد و دخالتهای جمهوری اسلامی در لبنان را محکوم کرد.
سلام افزود: «ما روابطی با ایران داریم و میخواهیم که این روابط باثبات و بدون دخالت در امور داخلی ما باشد.»
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، نیز پیشتر و در ۲۲ مرداد در دیدار با لاریجانی، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شد و بر اجرای طرح سلاح حزبالله و دیگر گروهها تاکید کرد.
وزارت امور خارجه لبنان نیز پیش از این سفر و در ۱۸ مرداد، اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم کرده بود.
وزیر دادگستری لبنان: جناح تحت حمایت ایران، دولت را تهدید میکند
عادل نصار، وزیر دادگستری لبنان، ۲۴ مرداد به شبکه العربیه گفت حزبالله با توافق ۲۰۲۴ با اسرائیل موافقت کرده و سخنان جدید دبیرکل آن، در تضاد با موضع سابق این گروه است.
وزیر دادگستری لبنان گفت: «نعیم قاسم در حالی با دولت لبنان مخالفت میکند، که خود بخشی از آن است.»
دبیرکل حزبالله در سخنرانی خود گفته بود دولت تصمیمی «بسیار خطرناک» گرفته و کشور را در معرض بحرانی بزرگ قرار داده است.
نصار سخنان قاسم را «کاملا غیر قابل قبول» خواند و افزود جناح مورد حمایت جمهوری اسلامی، دولت لبنان را تهدید میکند.
او با تاکید بر اینکه گروه مسلح حزبالله به اصول و بنیانهای دولت خسارت میزند، گفت تهدید ارتش لبنان، تهدید صلح داخلی است.
دولت لبنان اوایل ماه آگوست (اواسط مرداد) به ارتش ماموریت داد طرحی را برای خلع سلاح حزبالله تا پایان سال جاری میلادی آماده کند.
این اقدام همزمان با فشارهای آمریکا و نگرانی از اجرای تهدیدات اسرائیل به انجام یک عملیات نظامی جدید پس از ماهها درگیری با حزبالله مطرح شد.
