شرکت اوپنایآی از نسل پنجم چتجیپیتی رونمایی کرد و گفت نسخه جدید هوش مصنوعی این شرکت «جهشی چشمگیر در هوش نسبت به تمام مدلهای قبلی» یافته و «عملکردی پیشرفته در زمینههای کدنویسی، ریاضیات، نگارش، سلامت، درک بصری و موارد دیگر» ارائه میدهد.
این شرکت در بیانیهای که پنجشنبه ۱۶ مرداد منتشر شد، نوشت: «این سیستم یکپارچه، میداند چه زمانی پاسخ سریع بدهد و چه زمانی با تفکر عمیق، پاسخهایی در سطح تخصصی ارائه کند.»
نسل پنجم چتجیپیتی در دسترس همه کاربران قرار دارد، با این تفاوت که کاربران اشتراک پلاس از میزان استفاده بیشتری برخوردارند و مشترکین پرو به نسخهای با نام GPT‑5 Pro دسترسی دارند که «توانایی استدلال گستردهتری برای ارائه پاسخهای دقیقتر و جامعتر» دارد.
اوپنایآی اعلام کرد که نسل جدید چتجیپیتی در زمینه کدنویسی، «قدرتمندترین مدل کدنویسی» این شرکت است.
همچنین در زمینه نگارش و خلاقیت، این نسل جدید «توانمندترین توانایی نویسندگی» این شرکت تاکنون است.
اوپنایآی نوشت: «این مدل میتواند ایدههای خام را به نوشتههایی تاثیرگذار، عمیق و دارای ریتم ادبی تبدیل کند.»
در زمینه سلامت نیز نسل پنجم چتجیپیتی بهترین مدل اوپنایآی «در پاسخگویی به پرسشهای مرتبط با سلامت است و به کاربران این امکان را میدهد که اطلاعات خود را درباره سلامتشان افزایش دهند و در مراجعات پزشکی بهتر از خود دفاع کنند.»
با این حال اوپنایآی تاکید کرد که اساسا چتجیپیتی «جایگزین پزشک نیست، بلکه ابزاری برای درک بهتر نتایج، طرح پرسشهای موثر در زمان محدود ملاقات با پزشک، و بررسی گزینههای مختلف تصمیمگیری است.»
نسخه جدید چتجیپیتی در شرایطی ارائه شده که رقابت قدرتهای جهانی در زمینه هوش مصنوعی شدت گرفته است.
پیشتر گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا هشدار داد گه چین به دنبال کنار زدن ایالات متحده و تبدیل شدن به قدرت برتر در حوزه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ است.
در این گزارش آمده است: «چین تقریبا بهطور قطع دارای راهبردی چندوجهی در سطح ملی است که هدف آن کنار زدن ایالات متحده به عنوان تاثیرگذارترین قدرت هوش مصنوعی جهان تا سال ۲۰۳۰ است.»
در اوایل بهمن ماه سال گذشته، (DeepSeek) با دستیار هوش مصنوعی خود از چتجیپیتی پیشی گرفت و به پربازدیدترین برنامه رایگان فروشگاه اپل در آمریکا تبدیل شد.
وزیر دادگستری لبنان پنجشنبه ۱۶ مرداد پس از پایان جلسه هیئتوزیران گفت که دولت کشورش اهداف ذکرشده در نامه نماینده ویژه آمریکا را تصویب کرده است.
این طرح را تام باراک، نماینده ویژه دونالد ترامپ در منطقه، به دولت لبنان ارائه کرد.
این پیشنهاد، جزئیترین نقشه راه ایالات متحده برای خلع سلاح حزبالله از زمان جنگ سال گذشته با اسرائیل بهشمار میرود.
خروج اعتراضی وزرای حزبالله از کابینه
حزبالله تاکنون درخواستهای فزاینده برای خلع سلاح را رد کرده است.
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه ۱۵ مرداد در مصاحبه با صدا و سیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد حزبالله به خلع سلاح تن نخواهد داد.
او گفت: «موضعگیری قاطع رهبر حزبالله و صدور بیانیهای محکم نشان داد که حزبالله کاملا در این قضیه ایستادگی خواهد کرد.»
وزارت امور خارجه لبنان اظهارات عراقچی، در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم و در بیانیهای تاکید کرد این صحبتها، «تعرض به حاکمیت، وحدت و ثبات لبنان» و «دخالت در امور داخلی و تصمیمات حاکمیتی» این کشور تلقی میشود.
درگیری اسرائیل و حزبالله در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد و در اوج خود در سال گذشته اسرائیل ضربات سنگینی به حزبالله وارد کرد و حسن نصرالله دبیرکل آن را کشت.
پیشنهاد ایالات متحده با هدف «گسترش و تثبیت» توافق آتشبس میان لبنان و اسرائیل که در نوامبر گذشته امضا شده، ارائه شده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع سیاسی لبنانی گزارش داد که وزرای حزبالله به همراه متحدان شیعه خود در کابینه لبنان، روز پنجشنبه در اعتراض به بررسی پیشنهادی برای خلع سلاح حزبالله، جلسه کابینه را ترک کردند.
کابینه لبنان سهشنبه به ارتش دستور داده بود تا طرحی برای ایجاد انحصار سلاح در اختیار دولت تهیه کند.
مراحل این طرح چیست؟
در این طرح آمده است: «فوریت این پیشنهاد با افزایش تعداد شکایات در مورد نقض آتشبس کنونی توسط اسرائیل، از جمله حملات هوایی و عملیاتهای مرزی، که خطر فروپاشی وضعیت شکننده کنونی را به همراه دارد، تاکید میشود.»
مرحله اول از این طرح، مستلزم آن است که دولت بیروت ظرف ۱۵ روز فرمانی صادر کند که متعهد به خلع کامل سلاح حزبالله تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ شود. در این مرحله، اسرائیل نیز عملیاتهای نظامی زمینی، هوایی و دریایی را متوقف خواهد کرد.
مرحله دوم مستلزم آن است که لبنان ظرف ۶۰ روز اجرای طرح خلع سلاح را آغاز کند، و دولت طرحی دقیق برای استقرار ارتش لبنان را برای حمایت از طرح انتقال کلیه سلاحها تحت اختیار دولت تصویب کند. این طرح اهداف خلع سلاح را مشخص خواهد کرد.
در طول مرحله دوم، اسرائیل شروع به عقبنشینی از مواضعی که در جنوب لبنان در اختیار دارد خواهد کرد و زندانیان لبنانی در بازداشت اسرائیل با هماهنگی کمیته بینالمللی صلیب سرخ آزاد خواهند شد.
در مرحله سوم، طی ۹۰ روز، اسرائیل از دو نقطه نهایی از پنج موضعی که در اختیار دارد عقبنشینی خواهد کرد و منابع مالی برای آغاز حذف آوار در لبنان و بازسازی زیرساختها در آمادگی برای بازسازی تامین خواهد شد.
در مرحله چهارم، ظرف ۱۲۰ روز، سلاحهای سنگین باقیمانده حزبالله باید برچیده شوند، از جمله موشکها و پهپادها.
در مرحله چهارم، ایالات متحده، عربستان سعودی، فرانسه، قطر و سایر کشورهای دوست یک کنفرانس اقتصادی را برای حمایت از اقتصاد و بازسازی لبنان و برای «اجرای چشمانداز رییسجمهوری آمریکا برای بازگشت لبنان به عنوان کشوری شکوفا و پایدار» برگزار خواهند کرد.
تایید این دیدار از سوی دفتر ریاستجمهوری روسیه در پنجشنبه، یک روز پس از آن صورت میگیرد که استیو ویتکاف، نماینده ترامپ، سه ساعت با پوتین در مسکو مذاکره کرد. هم روسیه و هم آمریکا این دیدار را سازنده خواندهاند.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، از امارات متحده عربی بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی برای میزبانی نشست آینده با دونالد ترامپ نام برد.
پوتین که در جریان دیدار محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی در کاخ کرملین در کنار او سخن میگفت، اظهار داشت: «ما دوستان زیادی داریم که مایلاند در برگزاری چنین رویدادهایی به ما کمک کنند. یکی از این دوستان، رییس امارات متحده عربی است.»
ترامپ تهدید کرده که از جمعه تحریمهای جدیدی علیه روسیه و کشورهایی که از روسیه نفت خریداری میکنند، اعمال خواهد کرد، مگر آنکه پوتین با پایان دادن به جنگ اوکراین موافقت کند؛ جنگی که خونبارترین جنگ در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم محسوب میشود.
یک مقام کاخ سفید نیز چهارشنبه تایید کرد که احتمال دارد دیدار ترامپ و پوتین هفته آینده برگزار شود.
پیشتر روزنامه نیویورکتایمز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که دونالد ترامپ قصد دارد هفته آینده دیداری حضوری با ولادیمیر پوتین برگزار کند.
به گفته این منابع، ترامپ همچنین در نظر دارد پس از این دیدار، نشستی سهجانبه با حضور خود، پوتین و ولودیمیر زلنسکی رییسجمهوری اوکراین ترتیب دهد.
دیدار زلنسکی با رهبران اروپا
از سوی دیگر، زلنسکی پنجشنبه با رهبران فرانسه و آلمان و همچنین با اورزولا فن در لاین، رییس کمیسیون اروپا گفتوگو و تاکید کرد که اروپا باید در روند صلح نقش داشته باشد.
او در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «جنگ در اروپا جریان دارد و اوکراین بخشی جداییناپذیر از اروپاست. ما در حال مذاکره برای عضویت در اتحادیه اروپا هستیم. بنابراین، اروپا باید در فرآیندهای مربوطه حضور داشته باشد.»
زلنسکی افزود که جنگ باید با «صلحی آبرومندانه» پایان یابد و هرگونه توافقی که حاصل شود، چشمانداز امنیتی اروپا برای دهههای آینده را تعیین خواهد کرد.
او همچنین تتکید کرد که روسیه هنوز آمادگی خود را برای آتشبس اعلام نکرده است.
رییسجمهوری اوکراین گفت: «آینده نزدیک نشان خواهد داد که پیامدهای ادامهدار شدن جنگ و کارشکنی در تلاشهای سازنده از سوی روسیه چه خواهد بود.»
بعید است پوتین عقبنشینی کند
سه منبع نزدیک به کرملین به رویترز گفتهاند که پوتین بعید است در برابر اولتیماتوم ترامپ درباره تحریمها عقبنشینی کند، زیرا معتقد است در حال پیروزی در جنگ است و دستیابی به اهداف نظامی را بر بهبود روابط با آمریکا ترجیح میدهد.
به گفته این منابع، پوتین نمیخواهد ترامپ را خشمگین کند، اما دستیابی به دستاوردهای نظامی برای او در اولویت است.
این منابع همچنین گفتند که پوتین خواهان شروطی برای صلح است که شامل: تعهد قانونی به عدم گسترش ناتو به شرق، بیطرفی اوکراین، حمایت از حقوق روسزبانها و پذیرش دستاوردهای سرزمینی روسیه میشود؛ شروطی که از سوی اوکراین رد شده است.
ترامپ پنجشنبه ۱۶ مرداد در پیامی که در شبکه اجتماعی تروثسوشال تاکید کرد: «این اقدام، صلح در خاورمیانه را تضمین خواهد کرد.»
در حالی که ترامپ صلح در خاورمیانه را به پیمان ابراهیم پیوند زده، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی خواستار برگزاری نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی در رابطه با بحران غزه شده است.
ترامپ ۱۵ مرداد در سخنانی علیه جمهوری اسلامی ایران، این حکومت را «منشاء نفرت و شرارت» خواند و با اشاره به عملیات نظامی علیه تاسیسات هستهای ایران، هشدار داد که هرگونه تلاش تهران برای ازسرگیری برنامه هستهای، واکنش قاطع واشینگتن را در پی خواهد داشت.
او پیشاز این نیز با اشاره به اقدامات خود برای خاتمه دادن به جنگها در جهان به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی اشاره کرده و گفته بود اگر آمریکا به تاسیسات هستهای ایران حمله نمیکرد، «آنها ظرف دو ماه به سلاح هستهای دست پیدا میکردند.»
همزمان «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داد فعالیت در تاسیسات زیرزمینی «کُلَنگ گَزلا» همچنان ادامه دارد و جمهوری اسلامی در حال ساخت و ساز گسترده در این تاسیسات در نزدیکی سایت هستهای نطنز است.
بر اساس برخی گزارشها، تاسیسات کلنگ گزلا در عمقی فراتر از بُرد بمبهای سنگرشکن آمریکایی قرار دارد.
پیشتر در چهارم تیر، روزنامه تلگراف گزارش داد رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از تهران خواسته درباره فعالیتهای سایت کلنگ گزلا توضیح دهد اما جمهوری اسلامی از ارائه پاسخ خودداری کرده است.
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به ویژه ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، پس از حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان در اول تیر بالا گرفته است.
خبرگزاری فارس، رسانه وابسته به سپاه پاسداران نیز ۱۵ مرداد در بخشی از سایت خود با عنوان «مطالبات مردمی»، کارزاری را در حمایت از ساخت سلاح هستهای منتشر کرده است.
این فراخوان با استناد به تجربه کشورهایی مانند کره شمالی، خواستار دستیابی ایران به سلاح هستهای بهعنوان ابزار بازدارنده شده است.
خبرگزاری اسوشیتد پرس این مکالمات را بررسی کرد و دریافت هر چند این هوش مصنوعی ابتدا هشدارهایی درباره خطرات فعالیتهای مضر میدهد اما در ادامه دستورالعملهای دقیق و شخصیسازی شده برای مصرف مواد مخدر، رژیمهای خطرناک لاغری و روشهای مختلف آسیب رساندن به خود ارائه میکند.
این محققان آزمایش خود را در مقیاس بزرگتری تکرار کردند و از مجموع هزار و ۲۰۰ پاسخ چتجیپیتی، بیش از نیمی را خطرناک و آسیبرسان طبقهبندی کردند.
این مطالعه در حالی منتشر شد که امروزه افراد بیشتری برای دریافت اطلاعات، کسب ایده و همراهی، به سراغ رباتهای هوش مصنوعی میروند.
نبود موانع حفاظتی موثر
عمران احمد، مدیرعامل مرکز مقابله با نفرت دیجیتال، گفت: «ما میخواستیم موانع حفاظتی را آزمایش کنیم. این موانع ناکارآمد هستند و در عمل وجود ندارند.»
محققان دریافتند وقتی چتجیپیتی از پاسخ دادن خودداری میکند، به راحتی میتوانند با بهانههایی مثل «برای تحقیق» یا «برای دوستم»، اطلاعات خطرناک را از آن بگیرند.
احمد گفت تکاندهندهترین بخش، سه نامه خودکشی بود که چتجیپیتی برای «یک دختر ۱۳ ساله جعلی» نوشت.
او افزود: «وقتی آنها را خواندم، گریهام گرفت.»
واکنش اوپنایآی
شرکت اوپنایآی، سازنده چتجیپیتی، پس از اطلاع از این یافتهها اعلام کرد روی بهبود شناسایی موقعیتهای خطرناک کار میکند.
این شرکت در بیانیهای گفت: «برخی گفتوگوها ممکن است بیضرر شروع شوند اما به سمت موضوعات خطرناک بروند.»
چتجیپیتی گاهی اطلاعات مفیدی مثل شماره خط کمک بحران هم ارائه میدهد. به گفته اوپنایآی، این سیستم آموزش دیده تا افرادی را که افکار آسیبرسان دارند، تشویق به مراجعه به متخصصان کند.
حدود ۸۰۰ میلیون نفر یا تقریبا ۱۰ درصد جمعیت جهان، از چتجیپیتی استفاده میکنند.
نگرانی از وابستگی نوجوانان به هوش مصنوعی
بر اساس تحقیق اخیر موسسه کامن سنس مدیا، بیش از ۷۰ درصد نوجوانان آمریکایی به هوش مصنوعی برای همراهی و راهنمایی روی میآورند و نیمی از آنها به طور منظم از همدمی هوش مصنوعی استفاده میکنند.
سم آلتمن، مدیرعامل شرکت اوپنایآی، ماه گذشته گفت این شرکت سعی دارد «وابستگی عاطفی بیش از حد» به فناوری هوش مصنوعی را مطالعه کند.
آلتمن در کنفرانسی گفت: «مردم بیش از حد به چتجیپیتی وابستهاند. جوانانی هستند که میگویند بدون اینکه همه چیز را به چتجیپیتی بگویند، نمیتوانند هیچ تصمیمی در زندگی بگیرند. میگویند او، ما و دوستانمان را میشناسد و هر کاری بگوید انجام میدهیم. این حس خیلی بدی به من میدهد.»
تفاوت با موتورهای جستوجو
مدیرعامل مرکز مقابله با نفرت دیجیتال تاکید کرد تفاوتهای کلیدی وجود دارد که هوش مصنوعی را در موضوعات خطرناک مخربتر از موتورهای جستوجوی معمولی میکند.
چتجیپیتی «محتوای اختصاصی» تولید میکند. نامه خودکشی منحصربهفردی که برای شخص نوشته شده؛ کاری که گوگل قادر به انجام آن نیست.
احمد، افزود هوش مصنوعی «به عنوان همدم مورد اعتماد و راهنما» دیده میشود.
مشاورههای عاطفی یک جانبه چت جیپیتی
پیشتر شرکت اوپنایآی اعلام کرده بود چتجیپیتی دیگر به پرسشهایی مانند «آیا باید از شریکم جدا شوم؟» پاسخ قطعی نمیدهد و به جای آن، کاربران را به تامل و بررسی جوانب مختلف موضوع دعوت میکند.
این شرکت تاکید کرد که چتجیپیتی به جای ارائه پاسخ مستقیم، کاربران را در فکر کردن به وضعیت، پرسیدن سوالات و سنجیدن جوانب مثبت و منفی یاری خواهد کرد.
این تغییر در پی نگرانیها از تاثیرات روانی استفاده بیش از حد از چتباتها و اتکای کاربران به پاسخهای قطعی آنها صورت گرفته است.
اوپنایآی اذعان کرده که در نسخه پیشرفته این مدل در برخی موارد نتوانسته نشانههای توهم یا وابستگی عاطفی کاربران را تشخیص دهد و در مواردی پاسخهایی ارائه کرده که به تشدید بحران روانی منجر شده است.
نمونهای از این اشتباهات، تایید تصمیم کاربری بوده که داروهای خود را قطع کرده و خانوادهاش را ترک کرده بود، در حالی که تصور میکرد از سوی آنها مورد حمله امواج رادیویی قرار گرفته است. بر همین اساس، اوپنایآی اعلام کرد که در حال توسعه ابزارهایی برای شناسایی علائم ناراحتی روانی و هدایت کاربران به منابع معتبر و علمی است.
