نیویورک تایمز به نقل از مقامهای ایرانی و اروپایی گزارش داد دولت دونالد ترامپ طرحی را پیشنهاد کرده است که تا مدتی به ایران اجازه میدهد غنیسازی اورانیوم را در سطح پایین ادامه دهد.
بر اساس این طرح، ایالات متحده ساخت راکتورهای نیروگاه هستهای را برای ایران تسهیل میکند و برای ایجاد تاسیسات غنیسازی تحت مدیریت کنسرسیومی از کشورهای منطقه، مذاکره خواهد کرد.
طبق این طرح، بهمحض آنکه این وعدهها محقق و تهران از آن بهرهمند شود، باید همه فعالیتهای غنیسازی در کشور را متوقف کند.
موضوع تشکیل کنسرسیومی متشکل از کشورهای خاورمیانه از جمله ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی با مشارکت ایالات متحده، برای غنیسازی اورانیوم، در هفتههای گذشته نیز مطرح شده است.
مسعود منیری، کارشناس انرژی هستهای، ۱۱ خرداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «اگر کنسرسیومی از سوی غربیها پیشنهاد میشود، هدف آن حل مسئله غنیسازی در داخل ایران است اما طبیعتا طرف غربی میخواهد این کنسرسیوم خارج از خاک ایران مستقر باشد.»
منیری گفت پیشنهاد تعلیق موقت غنیسازی در برابر به رسمیت شناختن حق غنیسازی از سوی آمریکا شاید در کوتاهمدت راهحلی برای بحران هستهای ایران باشد اما با پایان یافتن دوره تعلیق، این مسئله دوباره به یک چالش سیاسی تبدیل میشود.
پیش از این و در ۱۲ خرداد، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، با تایید دریافت متن پیشنهادی آمریکا برای توافق، گفت: «تحویل گرفتن یک متن به معنای پذیرش آن نیست و دلالتی بر قابل پذیرش بودن آن نیز ندارد.»
باراک راوید، خبرنگار وبسایت اکسیوس نیز ۱۰ خرداد گزارش داد یکی از موارد پیشنهادی آمریکا به جمهوری اسلامی این است که آمریکا حق ایران برای غنیسازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد، ولی جمهوری اسلامی بهطور کامل غنیسازی اورانیوم را تعلیق کند.
ساعاتی پس از این گزارش، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در اظهاراتی در تضاد با گزارش اکسیوس اعلام کرد اجازه هیچ غنیسازیای را در خاک ایران نمیدهد.
همزمان، روزنامه نیویورک تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد پیشنهاد ارائه شده آمریکا به جمهوری اسلامی برای توافق هستهای، مجموعهای از نکات کلیدی است و پیشنویس کامل توافق نیست.
این رسانه با اشاره به اینکه در این پیشنهاد از تهران خواسته شده تمامی فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را متوقف کند، نوشت واشینگتن پیشنهاد تشکیل یک کنسرسیوم منطقهای برای تولید انرژی هستهای را مطرح کرده است.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، ۱۳ خرداد از ارائه پیشنهادی «دقیق و قابل قبول» به جمهوری اسلامی خبر داد و تاکید کرد در صورت رد آن از سوی تهران، حکومت ایران با پیامدهای جدی روبهرو خواهد شد.
او ۱۰ خرداد نیز گفت استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، پیشنهادی «روشن و قابل قبول» برای توافق هستهای به جمهوری اسلامی ارائه کرده و به نفع ایران است که آن را بپذیرد.
پس از آن و در ۱۱ خرداد، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با بیان اینکه «پاسخ این نامه در دست تهیه است»، در حساب ایکس خود نوشت: «این پیشنهاد بهگونهای شایسته و در چارچوب اصول، منافع ملی و حقوق مردم، پاسخ داده خواهد شد.»
تاکنون پنج دور از مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل پرونده هستهای جمهوری اسلامی برگزار شده و انتظار میرود دور ششم مذاکرات به زودی برگزار شود؛ هرچند تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده، ۱۳ خرداد گفت که اطلاعی درباره زمان و محل برگزاری دور بعدی مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی ندارد.
