اعلام خبر ابتلای جو بایدن، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده به سرطان، بار دیگر بحثها و پرسشها درباره دامنه مشکلات سلامتی او در دوران حضورش در کاخ سفید را زنده کرده است. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و رقیب سیاسی بایدن، گفت که بایدن باید با مردم شفافتر برخورد میکرد.
ترامپ دوشنبه ۲۹ اردیبهشت در گفتوگویی با خبرنگاران گفت: «متعجبم که چرا عموم مردم خیلی وقت پیش در جریان قرار نگرفتند، چون رسیدن به مرحله ۹ زمان زیادی میبرد.»
این اظهار نظر بر اساس اطلاعات نادرست درباره مرحلهبندی بیماری بایدن مطرح شد. ترامپ روز یکشنبه نیز در پیامی در شبکههای اجتماعی با جو بایدن و خانواده او ابراز همدردی کرده بود.
دفتر بایدن اعلام کرده است که او روز جمعه، ۲۷ اردیبهشت، به سرطان «تهاجمی» پروستات مبتلا تشخیص داده شده که به استخوانهایش نیز سرایت کرده است. در علم پزشکی، سرطانهایی که گسترش یافتهاند یا به اصطلاح متاستاز دادهاند، به عنوان مرحله ۴ (پیشرفتهترین مرحله) شناخته میشوند.
اظهارات ترامپ و دیگر جمهوریخواهان، همزمان با انتشار کتابی که نگرانیهای گستردهای را در میان دستیاران و چهرههای داخلی حزب دموکرات درباره توان ذهنی بایدن در جریان رقابتهای انتخاباتی ۲۰۲۴ افشا میکند، افکار عمومی را بار دیگر متوجه سلامت رییسجمهوری ۸۲ ساله سابق کرده است.
بخشهایی از این کتاب، پرسشهایی جدید را درباره احتمال پنهانکاری در خصوص توانایی بایدن برای انجام وظایف ریاستجمهوری در کاخ سفید مطرح کرده است. نزدیکترین دستیاران بایدن اما این نگرانیها را رد کردهاند و گفتهاند او کاملاً قادر به اتخاذ تصمیمهای مهم بوده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری در پایان سفر خود به رم به خبرنگاران گفت: «چرا مردم آمریکا تصویر بهتری از وضعیت سلامت او نداشتند؟ چرا اطلاعات دقیقتری درباره چیزی که واقعا با آن دست و پنجه نرم میکرد منتشر نشد؟ این مسئله مهمی است.»
سخنگوی بایدن به درخواست رویترز برای اظهار نظر در اینباره پاسخی نداد. بایدن پیشتر در برنامه تلویزیونی «نظر» (The View) از شبکه ایبیسی در ۸ مه، اتهاماتی مبنی بر کاهش ظرفیت ذهنی خود در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ را رد کرده و گفته بود: «هیچ چیز برای اثبات این ادعا وجود ندارد.»
بایدن که مسنترین فردی بود که تاکنون به ریاستجمهوری ایالات متحده رسیده، در پی عملکرد ضعیف خود در مناظره انتخاباتی با ترامپ، حمایت همحزبیهایش را از دست داد و در ژوییه گذشته مجبور به انصراف از رقابتهای انتخاباتی شد. معاون او، کامالا هریس، پس از آن نامزدی خود را اعلام کرد اما در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴ از ترامپ شکست خورد.
شگفتی پزشکان
اغلب موارد سرطان پروستات در مراحل اولیه تشخیص داده میشوند.
دکتر کریس جورج، مدیر پزشکی برنامه سرطان در شبکه سلامت نورثوسترن، به رویترز گفت: «فرض من این است که رییسجمهوری سابق هر سال یک معاینه کامل پزشکی انجام میداده. برای من سخت است باور کنم که آزمایش خون او در سال گذشته طبیعی بوده باشد.»
دکتر هربرت لپور، متخصص اورولوژی در مرکز درمانی لانگون (NYU Langone ) نیز به رویترز گفت: «با توجه به روشهای غربالگری موجود، در دوران کنونی بسیار کم پیش میآید که سرطانی در این مرحله پیشرفته کشف شود.»
بر اساس دادههای مراکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا (CDC)، حدود ۷۰ درصد از موارد سرطان پروستات پیش از گسترش به سایر اندامها تشخیص داده میشوند.
راهنمای سلامت ایالات متحده غربالگری سالانه برای مردان بالای ۷۰ سال را توصیه نمیکند و مشخص نیست که آیا آزمایشهای مربوط به سرطان در معاینات سالانه ریاستجمهوری گنجانده شدهاند یا خیر.
کتاب جدیدی به نام «گناه نخستین» نوشته جیک تَپر و الکس تامپسون، تمرکز ویژهای بر وضعیت ذهنی بایدن در ماههای پایانی ریاستجمهوریاش داشته است.
سناتور آمریکایی، کریس مورفی از ایالت کنتیکت، که یکی از نامزدهای احتمالی دموکراتها برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ به شمار میرود، یکشنبه در مصاحبه با شبکه انبیسی نیوز گفت: «اشتباه دموکراتها این بود که زودتر به رأیدهندگان گوش نکردند.»
بایدن در رقابتهای مقدماتی ۲۰۲۴ با چالشی جدی از درون حزب خود مواجه نشد و رهبران دموکرات بارها اعلام کردند که او قادر به گذراندن یک دوره چهار ساله دیگر است. این در حالی است که طبق نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس در ژانویه ۲۰۲۴، ۷۴ درصد از آمریکاییها معتقد بودند بایدن برای ریاستجمهوری بیش از حد پیر است.
تشخیص بیماری سرطان بایدن با موجی از همدلی، چه از سوی حامیان و چه از سوی رقبا، مواجه شد. بایدن در پیامی که صبح روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی منتشر شد، از مردم به نمایندگی از خود و همسرش، بابت حمایتهایشان تشکر کرد.
او نوشت: «سرطان به نوعی با زندگی همه ما تماس دارد. مثل بسیاری از شما، من و جیل یاد گرفتهایم که در جای زخمخوردهمان قویتر هستیم. ممنون از اینکه ما را با عشق و حمایتتان سر پا نگاه داشتید.»
واشینگتن فریبیکن در ابتدای گزارش خود که دوشنبه ۲۹ اردیبهشت منتشر شد، تاکید کرده که حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی به «دزد دوحه» مشهور است، سابقه تامین مالی تروریسم و معاملات مشکوک را دارد و اکنون نیز به پرونده فساد مالی و رشوهگیری باب منندز، سناتور پیشین آمریکا، مرتبط شده است.
طرح چاک شومر برای ممنوعیت پذیرش هواپیمای خارجی بهعنوان ایر فورس وان
همزمان، چاک شومر، سناتور دموکرات نیویورک و رهبر اقلیت دموکرات در سنای آمریکا در پستی در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که در صدد ارائه طرح قانونی جدیدی است که استفاده از هواپیماهای خارجی برای «ایر فورس وان» را ممنوع میکند.
او نوشت: «من در حال ارائه طرحی هستم که استفاده از هرگونه هواپیمای خارجی بهعنوان ایر فورس وان را ممنوع میسازد. این قانون، وزارت دفاع آمریکا را از تخصیص بودجه برای خرید یا تغییر کاربری هواپیماهای غیرآمریکایی جهت پروازهای ریاستجمهوری بازمیدارد.»
شومر همچنین نسبت به هزینههای هنگفت و ریسکهای امنیتی پذیرش هواپیمای قطری و تبدیل آن به هواپیمای رییسجمهوری آمریکا هشدار داد و نوشت:«تبدیل یک هواپیمای قطری به هواپیمای ریاستجمهوری میلیاردها دلار هزینه خواهد داشت و حتی در نهایت هم نمیتوان با اطمینان کامل همه خطرات فاجعهبار بالقوه آن را حذف کرد.»
حامی تروریسم و مرتبط با پرونده سناتور سابق آمریکایی
براساس این گزارش، حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی از دو هواپیمای شخصی با شمارههای ثبت P4-HBJ و A7-HJJ استفاده میکند. هواپیمای اول، همان است که ترامپ در فوریه امسال از آن بازدید کرد. بررسی پروازها و تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی مالکیت این دو هواپیما را به او نسبت داده است. در طول چند سال گذشته، مسیر این هواپیماها اغلب با سفرهای او همزمان بوده است.
اسناد پروازی و مدارک عمومی که فری بیکن بررسی کرده، نشان میدهد حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی به پرونده فساد باب منندز مرتبط است. در کیفرخواستی که دادستانها در مارس ۲۰۲۴ علیه منندز ارائه کردند، آمده است که او هدایایی از «یک شرکت سرمایهگذاری قطری» دریافت کرده است.
نیویورک تایمز نام این شرکت را «هِریتیج ادوایزرز» (Heritage Advisors) اعلام کرد؛ شرکتی که شیخ سلطان بن جاسم آل ثانی، از اعضای خاندان سلطنتی قطر و شریک تجاری نزدیک حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی، آن را تاسیس شده است.
بر اساس این کیفرخواست، منندز در ازای تسهیل سرمایهگذاری چند میلیون دلاری «هِریتیج ادوایزرز» در یک پروژه املاک در نیوجرسی، هدایایی دریافت کرده و پس از سفرش به قطر در سال ۲۰۲۱، در گوگل جستوجو کرده: «قیمت یک کیلو طلا چقدر است؟»
از جمله این هدایا، چهار بلیت برای مسابقه فرمول یک در میامی در تاریخ ۷ مه ۲۰۲۳ بود. اسناد پروازی نشان میدهند که هواپیمای A7-HJJ متعلق به حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی در تاریخ چهارم مه وارد میامی شده و پس از پایان مسابقه، در همان روز میامی را ترک کرده است.
تصاویر منتشرشده در اینستاگرام و اطلاعات ردیابی پروازها نشان میدهند حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی از هواپیمای P4-HBJ (هواپیمای پیشنهادی به ترامپ) استفاده کرده است. این هواپیما در ۱۱ آوریل ۲۰۲۴ از دوحه به مراکش و در پنجم ماه مه از مراکش به پاریس پرواز کرده است. او در ۲۴ آوریل تصویری از خود در مراکش و در ۱۰ مه تصویری از خود در پاریس منتشر کرده است.
حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی همچنین در تاریخ ۱ اوت ۲۰۲۴ در مراسم فارغالتحصیلی پسرش در لندن شرکت کرد. پرواز P4-HBJ در ۲۹ ژوئیه از نیویورک به لندن و شب اول اوت از لندن به نیس فرانسه پرواز کرده است.
این هواپیما در حال حاضر تحت مالکیت رسمی شرکت اجارهای Global Jet Isle of Man ثبت شده است، اما یکی از مقامات این شرکت به نیویورک تایمز گفته که نمیتواند مالک کنونی هواپیما را فاش کند، ولی تاکید کرده هواپیما «خصوصی» است و «برای اجاره عمومی در دسترس نیست».
بهنوشته واشینگتن فریبیکن، استفاده از هواپیمای A7-HJJ نیز از همین الگو پیروی کرده است؛ هواپیمایی که در زمان برگزاری مسابقه فرمول یک مرتبط با منندز، در میامی فرود آمده بود. حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی در هفت دسامبر ۲۰۲۴ تصویری از یک مراسم عروسی در دوحه منتشر کرد، در حالی که این هواپیما در پنج دسامبر وارد دوحه و در همان روز به مقصد پاریس پرواز کرده بود. حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی همچنین تصویری از جشنهای رمضان در ۱۰ مارس ۲۰۲۵ در دوحه منتشر کرد. پرواز A7-HJJ در هفت مارس وارد دوحه شد و در ۲۳ مارس به قاهره پرواز کرد.
با وجود علاقه ترامپ به استفاده از هواپیمای متعلق به حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی، او در گذشته به دنبال اعمال تحریم علیه این سیاستمدار قطری بوده است. در گزارش ماه مارس فری بیکن آمده بود دولت ترامپ بررسیهایی برای تحریم حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی و دیگر اعضای خاندان سلطنتی قطر بهدلیل حمایت این کشور از تظاهرات طرفدار حماس در خاک آمریکا انجام داده بود.
دوره نخستوزیری حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی همزمان با آغاز میزبانی رهبران حماس در قطر، حمایت از گروههای جهادی سلفی در جریان بهار عربی، و همچنین ادعاهایی مبنی بر انتقال ۱۵ میلیون دلار به گروههای تروریستی در شمال آفریقا بوده است.
در سال ۲۰۱۲، در اواخر دوره نخستوزیری حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی و در زمان ریاست او بر صندوق سرمایهگذاری حاکمیتی قطر، امیر وقت قطر ۴۰۰ میلیون دلار به حماس تعهد داد.
جاناتان شنزر، مدیر بنیاد دفاع از دموکراسیها، به واشنیگتن فریبیکن گفته است که حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی در دوران نخستوزیری خود به یکی از اصلیترین حامیان مالی تروریسم در جهان تبدیل شد.
به گفته او: «HBJ بدون تعارف، یک تامینکننده مالی تروریسم و جنایتکار جنگی است. اگر بالهای این هواپیما گوش داشتند، داستانهایی بیپایان از حمایت قطر از حماس، القاعده، طالبان، داعش، اخوانالمسلمین و دیگر گروهها را تعریف میکردند. شاید ترامپ از گذشته این هواپیما بیخبر باشد، اما منطقه به خوبی میداند که HBJ در دوران صدارت خود چه میکرد.»
کاخ سفید به درخواست واشینگتن فریبیکن برای اظهار نظر درباره این گزارش پاسخی نداده است.
حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی همچنین درگیر یک پرونده حقوقی مبتنی بر قانون RICO در ایالات متحده است. یک سرمایهگذار در حوزه هتلداری که با خانواده HBJ همکاری داشته، ادعا کرده که او و دیگر اعضای خاندان سلطنتی قطر در طول چند سال، او را فریب داده و داراییهایش را بهطور غیرقانونی تصاحب کردهاند.
در این شکایت آمده است که حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی از طریق بانک خصوصی کوینتت (Quintet Private Bank)، اقدام به سرقت پول از دولت قطر، پنهانسازی فعالیتهای غیرقانونی و فریب شرکای تجاری پیشین کرده است.
در این شکایت گفته شده است: «بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷، دستکم ۱۲ تراکنش مالی مرتبط با حسابهای بازشده در دفاتر بانک کوینتت از سوی مقامات آمریکایی بهعنوان تراکنشهای مشکوک طبق قوانین مبارزه با پولشویی ثبت شدهاند. همچنین بانکهای آمریکایی نیز گزارشهایی از فعالیت مشکوک درباره این تراکنشها ارائه کردهاند.»
حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی و اعضای خانوادهاش در داخل قطر نیز به فساد شهرت دارند. در یک فایل صوتی فاششده، حسنی مبارک، رییسجمهوری پیشین مصر، حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی را «دزد دوحه» لقب داده است؛ لقبی که گفته میشود در درون خاندان سلطنتی قطر نیز رواج دارد، چرا که او متهم است بارها از منابع عمومی سوءاستفاده کرده است.
حمد بن جاسم بن جبر آل ثانی همچنین مسئولیت هدایت کارزار میزبانی قطر برای جام جهانی ۲۰۲۲ را بر عهده داشت؛ رقابتی که وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرده در آن به مقامات فیفا رشوه پرداخت شده است. در طول ساخت ورزشگاهها، که از سوی شرکتی وابسته به خاندان آلثانی مدیریت میشد، کارگران مهاجر با تبعیض، دزدیده شدن دستمزدها و شرایط بسیار خطرناک مواجه بودند؛ شرایطی که از آن بهعنوان «کار اجباری» یاد شده است. طبق گزارشها، ۶۵۰۰ کارگر مهاجر در روند ساخت ورزشگاههای جام جهانی جان خود را از دست دادند.
چارلز اَشر اسمال، مدیر موسسه مطالعات یهودستیزی جهانی، در گفتوگو با واشینگتن فریبیکن گفت: «ایالات متحده باید با نگاهی واقعگرایانه به ماهیت حکومت قطر و تهدیدی وجودی که این کشور برای ارزشها، نهادها و امنیت جهان دموکراتیک ایجاد میکند، بنگرد. قطر نه تنها یک متحد بیطرف نیست، بلکه از اصلیترین حامیان سیاسی و مالی تروریسم در جهان است که آشکارا از گروههایی چون حماس و القاعده، مسئول کشتار غیرنظامیان از جمله آمریکاییها، حمایت میکند.»