عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت اعلام کرد که کشورش اطلاعات موثقی در اختیار دارد که نشان میدهد هند قصد دارد طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده حملهای نظامی علیه پاکستان انجام دهد.
تارر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پاکستان اطلاعات موثقی دارد که نشان میدهد هند قصد دارد با استفاده از حادثه پهلگام بهعنوان بهانهای جعلی، طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده حملهای نظامی به پاکستان انجام دهد.»
او هشدار داد: «هرگونه اقدام تجاوزکارانه با پاسخی قاطع روبهرو خواهد شد. هند مسئول کامل هرگونه پیامد جدی در منطقه خواهد بود.»
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان نیز روز دوشنبه در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز گفت که کشورش در وضعیت هشدار کامل قرار دارد و وقوع یک تهاجم نظامی از سوی هند را «قریبالوقوع» میداند.
او همچنین گفت که پاکستان تنها در صورتی از سلاحهای هستهای استفاده خواهد کرد که تهدیدی مستقیم علیه موجودیت این کشور وجود داشته باشد.
هند تاکنون به اظهارات مقامات پاکستانی درباره احتمال حمله نظامی به این کشور واکنش رسمی نشان نداده است.
تنشها میان این دو کشور هستهای زمانی بالا گرفت که هفته گذشته در پی حملهای در منطقه گردشگری پهلگام در کشمیر هند، ۲۶ نفر کشته شدند. مقامات هندی میگویند که این حمله با دخالت عناصر پاکستانی انجام شده، اسلامآباد این اتهام را بهطور کامل رد کرده و خواستار انجام تحقیقاتی بیطرفانه درباره آن شده است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز، از زمان وقوع این حمله، اقدامات متقابلی از سوی هر دو کشور صورت گرفته است. هند اجرای «پیمان آبهای سند» را به حالت تعلیق درآورده است؛ پیمانی که از دهه ۱۹۶۰ تاکنون جریان آب رودخانههای مشترک میان دو کشور را تنظیم میکرد. در مقابل، پاکستان حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای هندی بسته است.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، اعلام کرده که عاملان این حمله را در هر کجا که لازم باشد تحت پیگرد قرار خواهد داد و به مجازات خواهد رساند.
سابقه تنشها بر سر کشمیر
کشمیر یکی از مناقشهبرانگیزترین مناطق جهان بهشمار میرود. این منطقه کوهستانی که جمعیت غالب آن مسلمان است، از زمان استقلال هند و پاکستان در سال ۱۹۴۷ تاکنون محل منازعه اصلی میان دو کشور بوده است. هر دو کشور مدعی مالکیت کامل بر کشمیر هستند، اما در عمل، تنها بخشی از آن را در کنترل خود دارند.
هند و پاکستان تاکنون سه جنگ از جمله یک جنگ تمامعیار در سال ۱۹۹۹ (در منطقه کارگیل) بر سر کشمیر به راه انداختهاند.
در سالهای اخیر، تحولات سیاسی در کشمیر، از جمله لغو وضعیت خودمختار ایالت جامو و کشمیر از سوی دولت هند در سال ۲۰۱۹، موجب تشدید تنشها شده است. پاکستان بارها نسبت به آنچه «نقض حقوق بشر و سرکوب مسلمانان کشمیری» از سوی هند مینامد، اعتراض کرده است.
بر اساس یک سند دولتی که رویترز به آن دست یافته، دولت قلمرو جامو و کشمیرِ هند تصمیم گرفته است ۴۸ مورد از ۸۷ مقصد گردشگری کشمیر را تعطیل کند و تدابیر امنیتی را در اماکن دیگر نیز افزایش دهد.
هیچ بازه زمانی برای این تعطیلی اعلام نشده و مقامهای دولتی نیز هنوز در این زمینه اظهارنظر نکردهاند.
کشمیر که در دل هیمالیا با قلههای بلند، درههای خوشمنظره و باغهای باشکوه عصر مغول قرار دارد، در سالهای اخیر و با کاهش خشونتها به یکی از قطبهای گردشگری هند بدل شده بود.
اما حمله هفته گذشته که منجر به کشته شدن ۲۶ نفر شد، باعث شده گردشگران وحشتزده، در آغاز فصل شلوغ تابستان، در پی ترک زودهنگام منطقه باشند.
هند دو نفر از سه مهاجم را به عنوان «تروریست»های پاکستانی شناسایی کرده که در منطقه مسلماننشین کشمیر دست به شورش خشونتآمیز زدهاند. پاکستان هرگونه نقش داشتن را رد کرده و خواستار انجام تحقیقات بیطرفانه شده است.
بیشتر بخوانید: با بالا گرفتن احتمال رویارویی نظامی هند و پاکستان، بازارهای مالی هند دچار نوسان شدند
هند با اکثریت هندو، پاکستان دارای اکثریت مسلمان را متهم به تامین مالی و تشویق فعالیتهای شبهنظامی در کشمیر میکند.
هر دو کشور مدعی حاکمیت این منطقه در هیمالیا هستند اما تنها بخشی از آن را در اختیار دارند. اسلامآباد میگوید تنها از خواستهی مردم کشمیر برای تعیین سرنوشت خود حمایت اخلاقی و دیپلماتیک میکند.
تنشها میان این دو همسایه دارای سلاح هستهای پس از این حمله افزایش یافته و در هند نیز درخواستهایی برای اقدام علیه پاکستان شدت گرفته است.
دهلی و اسلامآباد پس از حمله در کشمیر، مجموعهای از اقدامات متقابل علیه یکدیگر اتخاذ کردهاند. هند «پیمان آبهای سند» را که یک توافق مهم برای تقسیم آب رودخانههاست، به حالت تعلیق درآورده و پاکستان نیز حریم هوایی خود را به روی خطوط هوایی هند بسته است.
بیشتر بخوانید: تنش میان هند و پاکستان؛ دهلی تعلیق معاهده آب را کلید زد، اسلامآباد هشدار «جنگ آبی» داد
همچنین درگیریهای مسلحانه در امتداد خط کنترل ۷۴۰ کیلومتری که مناطق تحت کنترل هند و پاکستان در کشمیر را جدا میکند، افزایش یافته است.
ارتش هند سهشنبه اعلام کرد که برای پنجمین روز متوالی، به شلیک سلاحهای سبک «بدون دلیل» از سوی چندین پست ارتش پاکستان حوالی نیمهشب پاسخ داده است.
این ارتش جزئیات بیشتری ارائه نکرد و هیچ تلفاتی گزارش نشد. ارتش پاکستان نیز به درخواست برای اظهارنظر پاسخی نداد.
محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، دوشنبه به رویترز گفت که احتمال وقوع تهاجم نظامی از سوی هند قریبالوقوع است و نیروهای مسلح پاکستان در آمادگی برای این موضوع تقویت شدهاند.
اکنون مقامهای مسئول تحت فشار قرار گرفتهاند تا توضیح دهند چه چیزی باعث یکی از بزرگترین خاموشیهای برق در تاریخ اروپا شده است.
رِد الکتریکا، اپراتور شبکه برق اسپانیا، اعلام کرد که تا حدود ساعت ۹ صبح سهشنبه (به وقت ایران) توانست تقریبا تمام نیاز برق کشور را تامین کند.
رِن، اپراتور شبکه برق پرتغال هم گفت که تا اواخر شامگاه دوشنبه هشت اردیبهشت، هر ۸۹ پست برق در این کشور دوباره به شبکه متصل و فعال شدند و پس از یک خاموشی «کاملا غیرعادی»، برق همه ۶.۴ میلیون مشترک برقرار شد.
نخستین گزارشها از قطع برق این دو کشور حدود ساعت ۱۲ ظهر دوشنبه (به وقت ایران) منتشر و به تدریج گسترده شد.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، شامگاه هشت اردیبهشت اعلام کرد که این کشور حوالی ظهر در عرض پنج ثانیه، با افت ناگهانی ۱۵ گیگاوات از ظرفیت تولید برق روبهرو شد که معادل ۶۰ درصد تقاضای ملی است.
ادواردو پریتو، رییس عملیات رِد الکتریکا، شامگاه دوشنبه گفت که این بیثباتی در شبکه موجب قطع اتصال برقی میان اسپانیا و فرانسه از طریق رشتهکوه پیرنه شد و در نتیجه، سیستم برق اسپانیا بهطور کامل فروپاشید.
در برخی مناطق فرانسه نیز دوشنبه قطعیهای کوتاهمدت برق گزارش شد.
این خاموشی گسترده باعث زمینگیر شدن پروازها، از کار افتادن مترو، اختلال در ارتباطات تلفن همراه و توقف فعالیت دستگاههای خودپرداز در سراسر اسپانیا و پرتغال شد.
تعیین دلیل قطع برق ممکن است ماهها طول بکشد
اسپانیا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان انرژی تجدیدپذیر در اروپاست، اما خاموشی دوشنبه بحثهایی را در این کشور برانگیخته که آیا نوسانات تامین انرژی خورشیدی و بادی شبکه برق را در برابر چنین بحرانهایی آسیبپذیرتر کرده است یا نه.
جان کِمپ، تحلیلگر انرژی و متخصص سیاستگذاری عمومی، گفت مشخصکردن دقیق زنجیره عواملی که به این خاموشی منجر شدهاند ممکن است چندین ماه زمان ببرد.
او افزود: «این منطقه یکی از بالاترین نرخهای تولید انرژی تجدیدپذیر از منابع بادی و خورشیدی در جهان را دارد و به همین دلیل، خاموشی اخیر به یک مطالعه موردی برای بررسی تاثیر نیروگاههای تجدیدپذیر بر قابلیت اطمینان شبکه و همچنین فرآیند راهاندازی مجدد پس از یک خاموشی گسترده، تبدیل خواهد شد.»
در پرتغال، دولت اعلام کرد که بیمارستانها دوباره فعال شدهاند و فرودگاهها عملیاتی هستند.
هرچند در لیسبون همچنان حمل و نقل عمومی با تاخیرهایی مواجه است، متروی پایتخت در حال ازسرگیری فعالیت خود بوده و قطارها در حال حرکت هستند.
مارک فرَچی، وزیر صنایع فرانسه، سهشنبه به رادیوی آر.تی.ال گفت پاریس آمادگی بیشتری برای جلوگیری از خاموشیهایی مشابه اسپانیا و پرتغال دارد و تاثیر آن بر فرانسه «حداقلی» بوده است.
برآورد خسارتها
دوشنبه شب بسیاری از ساکنان شهرها از جمله در مادرید، پایتخت اسپانیا، در تاریکی مطلق به خواب رفتند.
منارههای کلیسای جامع ساگرادا فامیلیا در بارسلونا که معمولا نورانی هستند، در تاریکی شب ناپدید شده بودند.
خیابانها حتی در محلههایی که برق بهطور مقطعی بازگشته بود، همچنان خلوت مانده بود؛ چراکه مردم پس از یک روز پرآشوب در خانه مانده بودند.
مقامهای اسپانیا سهشنبه نهم اردیبهشت، برای رساندن مردم به محل کار، اتوبوسهای رایگان در نظر گرفتند و مترو و برخی قطارها با وجود تاخیر، به فعالیت روزمره خود بازگشتند.
به دلیل لغو حرکت قطارها، شامگاه دوشنبه مسافران خطوط ریلی در برخی از مهمترین ایستگاههای اسپانیا گرفتار شدند.
در مادرید، برخی ناچار شدند شب را در ایستگاه یا در سالن کنسرت «موویاستار آرنا» که در نزدیکی آن قرار دارد، سپری کنند.
پس از قطع برق در دوشنبه، در بسیاری از مناطق اسپانیا وضعیت اضطراری اعلام شد و ۳۰ هزار نیروی پلیس بهکار گرفته شدند.
در ایستگاه آتوشا در مادرید، ماموران پلیس و کارکنان صلیب سرخ پتو و بطری آب میان مردم توزیع کردند.
با از کار افتادن یخچالها و فریزرهای برای نیم روز، صاحبان بارها و رستورانها صبح سهشنبه در بارسلونا، دیگر شهر مهم اسپانیا، مشغول برآورد خسارات ناشی از فساد مواد غذایی بودند.
نخستوزیر کنونی کانادا صبح سهشنبه نهم اردیبهشت (به وقت ایران) بخش قابلتوجهی از سخنان خود را خطاب به کسانی بیان کرد که به او رای ندادهاند و گفت که قصد دارد برای همه کاناداییها حکومت کند.
او سخنان خود را با تاکید دوباره بر وحدت به پایان رساند و بار دیگر و همچون تمرکز کارزار انتخاباتیاش، به کاناداییها یادآوری کرد که تنشهای مداوم با آمریکا، چالشهایی ایجاد کرده است.
حد نصاب آرا در مجلس عوام کانادا برای تشکیل دولت اکثریت ۱۷۲ کرسی است.
تا صبح سهشنبه حزب لیبرال به رهبری کارنی، ۱۴۶ کرسی قطعی را به دست آورده و در ۲۱ کرسی پیشتاز است.
لیبرالها ۴۳.۳ آرای ریخته شده به صندوقها را تا این لحظه به دست آوردهاند و با مجموع کرسیهای قطعی و پیشتاز خود، تنها پنج کرسی دیگر تا تشکیل دولت اکثریت فاصله دارند.
تاکید دوباره بر آمریکا و تعرفههایش
کارنی با استناد به پیشتازی حزب خود، در یک سخنرانی پیروزی گفت برای گفتوگو درباره آینده روابط اقتصادی و امنیتی میان دو کشور مستقل آمریکا و کانادا با دونالد ترامپ دیدار خواهد کرد.
او بار دیگر وعده داد که اقتصاد کانادا را کمتر به آمریکا وابسته کند و موانع تجارت را کاهش دهد.
نخستوزیر کنونی کانادا در جریان رقابتهای انتخاباتی، خواستار دریافت یک حمایت قوی از مردم شده بود تا بتواند در برابر تعرفههای تجاری و تهدیدات ترامپ مبنی بر الحاق این کشور به آمریکا، با قدرت بیشتری ایستادگی کند.
در همین زمینه: انتخابات کانادا و چشمانداز تغییر روابط با آمریکای تحت رهبری ترامپ
پییر پولیو، رهبر حزب محافظهکار و رقیب اصلی کارنی، پیروزی او را در انتخابات تبریک گفت و اعلام کرد که حزبش در پارلمان آینده، دولت را پاسخگو خواهد کرد.
پولیو در سخنرانی خود وعده داد که با دیگر احزاب برای رسیدن به یک توافق تجاری که به تعرفههای آمریکا پایان دهد و در عین حال حاکمیت و مردم کانادا را حفظ کند، همکاری و در برابر «تهدیدهای غیرمسئولانه ترامپ»، «گزینههای بهتری» پیشنهاد خواهد کرد.
در جریان کارزارهای انتخاباتی، کارنی وعده داده بود که در قبال تعرفههای واشینگتن رویکردی سختگیرانه اتخاذ خواهد کرد و گفته بود کانادا برای کاهش وابستگی اقتصادی خود به ایالات متحده باید میلیاردها دلار سرمایهگذاری کند.
اما محافظهکاران که گرایش راستگرایانه دارند و پس از حدود ۹ سال حکومت لیبرالها، خواستار تغییر شده بودند، قدرتی فراتر از انتظار از خود نشان دادند.
تلاش لیبرالها برای تشکیل چهارمین دولت پیاپی
حزب تحت ریاست پولیو تا صبح نهم اردیبهشت به وقت ایران، ۱۲۶ کرسی قطعی را کسب کرده و در به دست آوردن ۱۹ کرسی دیگر پیشتاز است.
محافظهکاران اکنون با کسب مجموع ۱۴۵ کرسی و ۴۱.۶ درصد کل آرا، پس از لیبرالها در رتبه دوم مجلس عوام کانادا قرار گرفتهاند.
مجلس عوام کانادا ۳۴۳ کرسی دارد و کارنی با آنکه پیشتاز انتخابات است، اگر نتواند اکثریت را به دست آورد، برای ادامه زمامداری خود ناگزیر به مذاکره و ائتلاف با دیگر احزاب خواهد بود.
معمولا دولتهای اقلیت در کانادا بیش از دو سال و نیم دوام نمیآورند.
بیشتر بخوانید: انتخابات ۲۰۲۵ کانادا در کشاکش فنسالاری، پوپولیسم و بحران جهانی
لیبرالها با این پیروزی میتوانند در اتفاقی نادر، چهار دوره پیاپی در قدرت بمانند. آخرین باری که حزبی در کانادا موفق به کسب چهار پیروزی انتخاباتی پیاپی شد، در سال ۲۰۰۴ بود که در آن حزب لیبرال پیروز شد.
تا حدود سه ماه قبل از انتخابات، نظرسنجیها نشان میداد که حزب لیبرال ۲۰ درصد از رقیب اصلی خود عقبتر و بخت اصلی با محافظهکاران است.
رهبر حزب محافظهکاران کارزار انتخاباتی خود را بر مسائل داخلی و لزوم «اصلاح کشوری که لیبرالها ویران کردهاند» متمرکز کرده بود و همه پیشبینیها نشان میداد او دولت اکثریتی را که مدتها منتظرش بود، تشکیل خواهد داد.
اما کنارهگیری جاستین ترودو، نخستوزیر سابق و نامحبوب و تهدید ترامپ به اعمال تعرفه و الحاق کانادا بهعنوان ایالت پنجاهویکم آمریکا، معادلات سیاسی را بهم ریخت.
کارنی در جریان کارزار انتخاباتیاش به ریاست خود بر بانک مرکزی کانادا در زمان بحران مالی جهانی ۲۰۰۸ و ریاست بانک انگلستان در دوران برگزیت اشاره کرد و این را دلیلی بر اعتماد کاناداییها به خود دانست تا اقتصاد کشور را در دورانهای پرتنش هدایت کند.