واشینگتن پست در گزارشی با ارجاع به تحلیلگران سیاسی، نوشته با از سرگیری مذاکرات هستهای بین ایالات متحده و ایران در روز شنبه در عمان، تحلیلگران از این اجماع نوظهور در میان مقامات جمهوری اسلامی خبر میدهند که تعامل با دولت ترامپ باید در اولویت سیاست خارجی تهران قرار گیرد.
بر اساس این گزارش، این اجماع نه ناشی از احساس قدرت جمهوری اسلامی، که ناشی از این نگرانی در میان مقامات است که در صورت کاهش نیافتن تحریمها، کشور با خطر فروپاشی اقتصادی روبرو است.
به نوشته واشینگتنپست، پوشش رسانهای در ایران درباره مذاکرات هستهای میان واشنگتن و تهران، حتی در میان رسانههای محافظهکار عمدتا مثبت بوده است که بازتابدهنده این اجماع در میان نخبگان حکومتی است.
گِرگوری برو، تحلیلگر مسائل ایران در گروه اوراسیا که رسانههای ایرانی را از نزدیک رصد میکند، به واشینگتن پست گفت: «قطعا این احساس وجود دارد که زمین بازی تغییر کرده است و در میان نخبگان اجماعی شکل گرفته که مذاکره با ایالات متحده برای گرفتن تخفیفهای تحریمی باید در اولویت باشد.»
به نوشته واشینگتنپست، ائتلاف حامی تعامل در میان مقامات جمهوری اسلامی ممکن است همزمان با شروع مذاکرات فنی هستهای در عمان در روز شنبه، مورد آزمون قرار گیرد.
شنبه؛ روزهای تصمیمهای سخت
بنا بر این گزارش، مذاکرهکنندگان ایرانی که با سالها تحریمهای فلجکننده اقتصادی و افزایش فشار نظامی از سمت اسرائیل و ایالات متحده مواجه بودهاند، احتمالا باید درباره امتیازات دشواری تصمیمگیری کنند.
واشینگتن پست با اشاره به اینکه اظهارنظرهای مقامات حکومت ایران بهطور قابل توجهی با دوره پیش از رسیدن به توافق هستهای برجام در سال ۲۰۱۵ متفاوت است، نوشته در آن زمان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی با حسن روحانی، رییسجمهور وقت در کشمکش بود.
او هرچند در نهایت توافق هستهای موسوم به «برنامه جامع اقدام مشترک» را تائید کرد اما آن را «خسارت محض» خواند تا از مسئولیت خود در موافقت با انجام این مذاکرات و رسیدن به آن توافق شانه خالی کند.
در این گزارش به نقل از یک فرد آگاه از فضای فکری رهبران جمهوری اسلامی، گفته شده تمایل تهران برای تعامل با واشینگتن از زمان روی کار آمدن پزشکیان آغاز شد و پس از عملیات نظامی اسرائیل علیه ایران و متحدان منطقهایاش، حمایت از تعامل با آمریکا، بهویژه در میان مقامهای ارشد نظامی جمهوری اسلامی، افزایش یافت.
بیشتر بخوانید: واکنش خامنهای به نامه ترامپ: اصرار دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست
واشینگتنپست در همین حال یادآور شده که هرچند خامنهای راه مذاکره را باز نگه داشته، اما میگوید همچنان نسبت به نیتهای ایالات متحده بدبین است.
خامنهای شنبه ۱۸ اسفند در دیدار با مسئولان حکومت جمهوری اسلامی گفت: «اصرار برخی از دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست، بلکه برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است. جمهوری اسلامی قطعا توقعات آنها را نخواهد پذیرفت.»
انتظار میرود همچون دو نشست پیشین، شنبه ۶ اردیبهشت، ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ برای خاورمیانه و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، انتظار میرود دیداری کوتاه داشته باشند.
کار دشوار تیمهای فنی هستهای
در این میان، تیمهای فنی دو طرف کار سنگین را برای مشخص کردن جزئیات توافق احتمالی آغاز خواهند کرد؛ توافقی که به گزارش واشینگتنپشت، دستکم تا حدی غنیسازی مواد هستهای ایران را محدود کرده و نظارت بیشتری بر برنامه هستهای ایجاد خواهد کرد و در ازای آن، تخفیفهایی در تحریمهای ایران داده میشود.
بر اساس این گزارش، مذاکرهکنندگان ایرانی به دنبال این تخفیفها هستند تا روند سالها رکود اقتصادی، سقوط مداوم ارزش پول ایران و ابر تورم را معکوس کنند.
ماهان هاشمپور، مالک شرکت «ماهان همراه»، یکی از عمدهترین توزیعکنندگان لوازم الکترونیکی مصرفی در شهر اصفهان، به واشینگتن پست گفت پایان تحریمها به بازرگانانی مانند او اجازه دسترسی مستقیم به بازارهای خارجی را میدهد و انحصارهای فاسدی که در سالهای اخیر رونق گرفتهاند را تضعیف میکند.
تحریمهای اقتصادی علیه ایران، بازار سیاه وسیعی از دلالان ایجاد کرده است که دسترسی به ارز خارجی و بازارهای بینالمللی را تسهیل میکنند، اما برای این خدمات کارمزدهای سنگینی دریافت میکنند.
هاشمپور گفت اکنون همین افراد که از تحریمها سود بردهاند، به لابی قدرتمندی علیه مذاکرات با ایالات متحده تبدیل شدهاند: «اگر روابط ما با اروپا، آمریکا و سایر جهان عادی شود، برخی افراد دسترسی به منبع درآمد خود را از دست خواهند داد و این بزرگترین مشکل ایران در حال حاضر است».
