نیویورکپست نوشت در جریان کارزار دونالد ترامپ برای اخراج مهاجران، ۲۱۹ نفر به اتهام تروریسم بازداشت شدهاند، رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۵۵ درصد افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، یکی از بازداشتشدگان متهم به طراحی حملهای با نارنجک علیه یک افسر پلیس در هند بوده است.
مذاکرات میان تهران و واشینگتن درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی از چهارشنبه وارد «سطح کارشناسی» خواهد شد. خبرگزاری آسوشیتدپرس با استناد به گفته تحلیلگران، این مرحله را نشاندهنده پیشرفت سریع گفتوگوها خواند اما هشدار داد که این موضوع الزاما به معنای نزدیک بودن یک توافق نیست.
با پایان دور دوم مذاکرات تهران و واشینگتن در تاریخ ۳۱ فروردین در رم، هیات جمهوری اسلامی به سرپرستی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و هیات آمریکایی به سرپرستی استیون ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، توافق کردند تا مذاکرات در سطح «فنی و کارشناسی» چهارشنبه سوم اردیبهشت در مسقط، پایتخت عمان برگزار شود.
دور سوم مذاکرات در سطح ارشد نیز شنبه ششم اردیبهشت برگزار خواهد شد.
یعقوب رضازاده، عضو هیات رییسه کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، دوم اردیبهشت گفت مذاکرات بر اساس هشت محور مشخص پیگیری میشود و تا هفت یا هشت هفته آینده ادامه خواهد داشت.
آسوشیتدپرس در گزارشی به نقل از تحلیلگران هشدار داد رسیدن به مرحله مذاکرات فنی و کارشناسی، الزاما به معنای نزدیک بودن توافق نیست بلکه صرفا نشان میدهد که گفتوگوها میان عراقچی و ویتکاف در بالاترین سطح مبادله همچنان در جریان بوده و به بنبست نرسیده است.
به نظر میرسد محور اصلی این مذاکرات «محدودسازی برنامه هستهای تهران در ازای رفع تحریمهای اقتصادی» است.
بدون توافق سیاسی، گفتوگوی کارشناسان درباره مفاهیم کلی، در جا زدن است
کِلسی داونپورت، مدیر سیاست منع اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات که سالها برنامه هستهای ایران را مطالعه کرده است، گفت: «موافقت با انجام گفتوگوهای فنی نشان میدهد که دو طرف اهدافی عملگرایانه و واقعبینانه برای مذاکرات دارند و میخواهند جزییات را بررسی کنند.»
به گفته او، اگر ویتکاف در مذاکراتش با عراقچی خواستار مطالبات حداکثری مانند برچیدن کامل برنامه غنیسازی شده بود، تهران هیچ انگیزهای برای ورود به سطح فنی نداشت.
با این حال سطح کارشناسی نیز همچنان با موانع و «مینهای پنهان احتمالی» پر شده است.
آسوشیتدپرس در ادامه به طرح پرسشهای اساسی درباره این مذاکرات پرداخت:
-آمریکا تا چه حد غنیسازی اورانیوم را از سوی ایران میتواند بپذیرد؟
-برنامه موشکهای بالستیک تهران چه میشود؟
-کدام تحریمها میتوانند لغو شوند و کدامیک همچنان علیه جمهوری اسلامی باقی خواهند ماند؟
بیشتر بخوانید: گفتوگوها با تهران در آستانه نقطه عطف؛ هشدار مذاکرهکنندگان پیشین آمریکا
ریچارد نِفیو، عضو اندیشکده واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک است که در دوران مذاکرات منتهی به توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) در وزارت خارجه آمریکا روی تحریمهای ایران کار میکرد.
او به آسوشیتدپرس گفت: «مهمترین عامل در تعیین ارزش گفتوگوهای کارشناسی این است که آیا یک تعهد سیاسی برای دستیابی به توافق وجود دارد یا نه. عامل دوم این است که کارشناسان فقط باید درباره چگونگی آن تصمیم بگیرند.»
او افزود: «اگر کارشناسان مجبور باشند بدون یک توافق سیاسی درباره مفاهیم کلی گفتوگو کنند، نتیجهاش فقط در جا زدن خواهد بود.»
آمریکا برای نظارت دقیق بر برنامه هستهای تهران به یک تیم فنی قوی نیاز دارد
در توافق برجام، کارشناسان ارشد از هر دو طرف نقشی کلیدی ایفا کردند.
در طرف آمریکا ارنست مونیز، وزیر انرژی دولت باراک اوباما با علیاکبر صالحی، رییس وقت سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، به تفاهم رسید.
پیشینه فنی هر دو نفر نقش مهمی در نهایی کردن جزییات دقیق این توافق داشت.
تحلیلگران به آسوشیتدپرس گفتند رسیدن به سقفهای فنی، تعیین چارچوب رفع تحریمها و زمانبندیها در توافق، نیازمند دانش متخصصان است.
با این حال هنوز مشخص نیست که دو طرف چه کسانی را برای این دور از مذاکرات کارشناسی و فنی اعزام خواهند کرد.
بر اساس توافق برجام، ایران پذیرفته بود که اورانیوم را تنها تا خلوص ۳.۶۷ درصد غنیسازی کند و ذخایر خود را به سقف ۳۰۰ کیلوگرم محدود نگه دارد.
اکنون تهران بخشی از اورانیوم خود را تا غلظت ۶۰ درصد غنیسازی میکند که از نظر فنی، فقط یک گام کوتاه تا سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای (۹۰ درصد) فاصله دارد.
آخرین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماه فوریه اعلام کرد که مجموع ذخایر اورانیوم ایران به اندکی بیشتر از هشت کیلوگرم رسیده است.
در همین زمینه: اسرائیل هیوم پیشبینی کرد مذاکرات به زودی شکست میخورد
این توافق همچنین نوع سانتریفیوژهایی را که ایران مجاز به استفاده از آنها بود محدود میکرد تا توان تهران برای حرکت سریع بهسوی ساخت بمب کاهش یابد.
توافق همچنین چارچوب نحوه رفع تحریمها و بازههای زمانی آن را تعیین کرده بود.
داونپورت گفت یک توافق منع اشاعه زمانی معنا دارد که بتوان آن را بهطور موثر اجرا و راستیآزمایی کرد.
به گفته او، آمریکا به یک تیم فنی قوی نیاز دارد تا درباره محدودیتهای دقیق و سازوکارهای نظارتی سختگیرانهای که برای شناسایی سریع هرگونه حرکت ایران بهسوی سلاح هستهای و واکنش بهموقع ضروری است، مذاکره کند.
نشانههایی از تنش در مذاکرات
هرچند مقامات آمریکایی و ایرانی تاکنون درباره جزییات مذاکرات سکوت کردهاند اما هر دو طرف از رضایت خود درباره سرعت پیشرفت گفتوگوها خبر دادهاند.
با این حال صحبتهای ویتکاف پس از دور اول مذاکرات، سطحی از تنشها و مخالفتها را میان طرفین نشان داد.
نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه ابتدا گفت تهران میتواند اورانیوم را مانند توافق برجام، تا سطح ۳.۶۷ درصد غنیسازی کند اما ساعاتی بعد در بیانیهای گفت تنها توافق به شرط توقف و حذف کامل برنامه غنیسازی و ساخت سلاح هستهای جمهوری اسلامی است.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ هشدار داد که اصل موضوع غنیسازی قابل مذاکره نیست.
با وجود این تنشها، کارشناسانی که با خبرگزاری آسوشیتدپرس صحبت کردهاند، همچنان نسبت به مسیر گفتوگوها خوشبین هستند.
بیشتر بخوانید: اسپکتیتور مذاکرات هستهای ایران و آمریکا را محکوم به شکست خواند
آلن ایر، دیپلمات پیشین آمریکایی که در مذاکرات هستهای قبلی با ایران حضور داشت، گفت: «هرچند هنوز در مراحل اولیه هستیم اما تا اینجای کار روند امیدوارکنندهای میبینم. تا این لحظه هیچ مانع فوری و بزرگی برای رسیدن به توافق وجود ندارد.»
ریچارد نفیو نیز رسیدن مذاکرات به سطح کارشناسی را «نشانهای مثبت» توصیف کرد اما هشدار داد که ممکن است «کار اصلی و دشوار»، تازه آغاز شده باشد.
او گفت: «رسیدن به این مرحله یعنی باید وارد جزییات واقعی شد، درباره مفاهیمی صحبت کرد که شاید مقامات ارشد درک دقیقی از آنها نداشته باشند و به پرسشهای فنی پاسخ داد. البته به نظر من، شروع مذاکرات کارشناسی را نباید بیش از حد نشانه پیشرفت دانست.»
به گفته نفیو، گاهی این جلسات بهانهای هستند برای اینکه مقامات ارشد از مواجهه با مسائل سخت طفره بروند و بگویند «بگذارید کارشناسان بررسی کنند و ما برویم سراغ موضوعات دیگر»، یا از تصمیمگیریهای سیاسی بزرگ اجتناب کنند.
دو فروند هواپیمای بوئینگ که که برای خطوط هوایی چین در نظر گرفته شده بودند، طی شبانهروز اخیر به آمریکا بازگشتند. همزمان با بالا گرفتن جنگ تعرفهای میان پکن و واشینگتن، چین به سایر کشورها هشدار داد از انعقاد هر توافق اقتصادی گستردهای با آمریکا که به ضرر پکن باشد، خودداری کنند.
خبرگزاری رویترز بر اساس دادههای وبسایت ردیابی پرواز گزارش داد صبح دوشنبه یکم اردیبهشت یک فروند هواپیمای ۷۳۷ مکس-۸ بوئینگ، مرکز نهاییسازی و تحویل هواپیما در ژوشان در نزدیکی شانگهای چین را ترک کرد و در قلمرو گوام که متعلق به آمریکاست، فرود آمد.
گوام یکی از ایستگاههایی است که در مسیر هشت هزار کیلومتری پروازهای میان مرکز تولید بوئینگ در سیاتل آمریکا و مرکز تکمیل ژوشان قرار دارد؛ جایی که بوئینگ، هواپیماها را برای انجام کارهای نهایی، تکمیل قطعات و تحویل به شرکتهای چینی منتقل میکند.
حدود ساعت پنج صبح دوشنبه به وقت ایران نیز یک هواپیمای ۷۳۷ مکس بوئینگ با رنگآمیزی مخصوص شرکت هواپیمایی «شیامن ایرلانز» چین مسیر بازگشت از ژوشان را طی کرد و در فرودگاه بوئینگ فیلد سیاتل فرود آمد.
در همین زمینه: تلاش چین برای یافتن بازارهای جدید در نخستین نمایشگاه تجاری پس از تعرفهها
مشخص نیست کدام طرف تصمیم به بازگرداندن این دو هواپیما به آمریکا گرفته است.
سرنوشت این هواپیماها چه میشود؟
ممکن است شرکت مالزی ایرلاینز بهعنوان خریدار جایگزین وارد عمل شود؛ چرا که اعلام کرده در حال گفتوگو با بوئینگ برای خرید هواپیماهایی است که در صورت توقف تحویل به شرکتهای چینی، در دسترس قرار میگیرند.
دونالد ترامپ فروردین امسال تعرفه پایه واردات از چین را به ۱۴۵ درصد افزایش داد. در پاسخ، پکن نیز تعرفهای ۱۲۵ درصدی بر کالاهای آمریکایی اعمال کرده است.
به گفته شرکت مشاوره هوانوردی ایبا (IBA)، قیمت بازار برای یک فروند هواپیمای جدید ۷۳۷ مکس حدود ۵۵ میلیون دلار است و دریافت آن از سوی یک شرکت هواپیمایی چینی میتواند بهشدت تحت تاثیر تعرفهها قرار گیرد و بسیار گرانتر شود.
این هواپیما حدود یک ماه پیش از سیاتل به ژوشان چین پرواز کرده بود.
بر اساس گزارشها، پکن در حال بررسی راههایی برای حمایت از شرکتهای هواپیمایی خریدار بوئینگ است که اکنون با هزینههای فزاینده روبهرو شدهاند.
هفته گذشته گزارش شد که دولت چین از شرکتهای هواپیمایی این کشور خواسته خرید تجهیزات و قطعات مرتبط با هواپیما از شرکتهای آمریکایی مانند بوئینگ را متوقف کنند.
چین حدود ۲۰ درصد از تقاضای جهانی پیشبینیشده برای هواپیما در دو دهه آینده را در اختیار دارد.
گزارشها حاکی است تا پایان ماه مارس (۱۱ فروردین) در دفتر سفارشهای بوئینگ تحویل ۱۳۰ فروند هواپیما به شرکتهای چینی، از جمله شرکتهای هواپیمایی تجاری و شرکتهای لیزینگ، ثبت شده بود.
هشدار چین به کشورهای دیگر درباره انعقاد قراردادهای ضد پکن با آمریکا
وزارت بازرگانی چین دوشنبه اعلام کرد: «پکن بهطور قاطع مخالف هر طرفی است که توافقی به زیان چین امضا کند و در واکنش به آن، تدابیر مقابلهای را بهطور قاطع و متقابل اتخاذ خواهد کرد.»
نشریه بلومبرگ به تازگی به نقل از منابع آگاه نوشت دولت ترامپ در حال آمادهسازی طرحی برای اعمال فشار جدید بر کشورهایی است که خواهان کاهش یا معافیت از تعرفههای آمریکا هستند.
بر اساس این گزارش، ترامپ میخواهد کشورهای دیگر را در ازای دریافت معافیت از تعرفههای آمریکا، برای محدود کردن تجارت با چین تحت فشار بگذارد.
سخنگوی وزارت بازرگانی چین گفت: «آمریکا با سوءاستفاده از واژه برابری، بر تمام شرکای تجاری خود تعرفه اعمال کرده و همزمان آنها را مجبور به آغاز مذاکرات بهاصطلاح "تعرفههای متقابل" کرده است.»
این وزارتخانه تاکید کرد چین هم عزم و هم توان لازم را برای دفاع از حقوق و منافع خود دارد و مایل است اتحاد خود را با همه طرفها تقویت کند.
در ادامه سیاست قاطعانه پکن، این هفته چین یک نشست غیررسمی شورای امنیت سازمان ملل برگزار خواهد کرد تا آمریکا را به زورگویی و «ایجاد مانع در تلاشهای جهانی برای صلح و توسعه» از طریق «استفاده از تعرفهها به مثابه سلاح» متهم کند.
سیاستهای تعرفهای ترامپ بازارهای مالی را دچار تلاطم کرده، چرا که سرمایهگذاران نگراناند این اختلال شدید در تجارت جهانی بتواند اقتصاد جهان را به سمت رکود سوق دهد.
روز دوشنبه بازار سهام چین اندکی افزایش یافت و واکنش چندانی به اظهارات وزارت بازرگانی نشان نداد، گرچه سرمایهگذاران بهطور کلی نسبت به داراییهای چینی به دلیل رشد فزاینده ریسکهای اقتصادی همچنان محتاط ماندهاند.
دولت ترامپ تلاش کرده پیشرفت پکن در توسعه تراشههای پیشرفته نیمهرسانا را مهار کند؛ تراشههایی که واشینگتن میگوید ممکن است در مقاصد نظامی به کار گرفته شوند.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از افراد آگاه گزارش داد که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اطلاعات حساسی را درباره حمله برنامهریزیشده به حوثیها در یک گروه چت سیگنال که همسر و برادرش نیز عضو آن بودند، ارسال کرده است. پنتاگون این گزارش را رد کرد.
نیویورکتایمز شامگاه یکشنبه ۳۱ فروردین در گزارشی به نقل از چهار فرد آگاه از محتوای چت نوشت هگست روز ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ اطلاعات دقیقی درباره حملات آتی آمریکا به مواضع حوثیها در یمن را در یک گروه خصوصی چت در اپلیکیشن سیگنال به اشتراک گذاشته است.
همسر، برادر و وکیل شخصی او نیز آن عضو این گروه بودهاند.
برخی از این افراد گفتهاند اطلاعاتی که هگست در این چت به اشتراک گذاشته شامل زمانبندی پرواز جنگندههای F/A-18 هورنت بوده که قرار بود مواضع حوثیها در یمن را هدف قرار دهند.
این همان برنامههای حملهای بود که هگست همان روز در یک گروه سیگنال دیگر میان مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ نیز منتشر کرده بود؛ گروهی که بهاشتباه سردبیر نشریه آتلانتیک هم در آن حضور داشت.
برخلاف آن زمان که کاخ سفید اصالت چتهای افشا شده را تایید کرد و مایکل والتز، مشاور امنیت ملی آمریکا، مسئولیت کامل آن را بر عهده گرفت، وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ساعاتی پیش گزارش نیویورکتایمز را رد کرد و گفت چنین خبری نادرست است.
جزییاتی از نشت اطلاعاتی جدید
جنیفر، همسر هگست که پیشتر تهیهکننده شبکه فاکس نیوز بوده، کارمند وزارت دفاع نیست، اما با همسرش به سفرهای خارجی رفته و بهخاطر حضور در جلسات حساس با رهبران خارجی مورد انتقاد قرار گرفته است.
فیل، برادر هگست و تیم پارلاتوره که همچنان وکیل شخصی هگست است، هر دو در پنتاگون شاغل هستند، اما مشخص نیست چرا باید از جزییات حملات نظامی آتی علیه حوثیها در یمن مطلع باشند.
نیویورکتایمز نوشت وجود گروه دومی در اپلیکیشن سیگنال که در آن هگست اطلاعات بسیار حساس نظامی را به اشتراک گذاشته و پیشتر گزارش نشده بود، تازهترین مورد از مجموعه تحولاتی است که مدیریت و تشخیص حرفهای او را زیر سوال برده است.
برخلاف گروه چتی که بهاشتباه سردبیر نشریه آتلانتیک در آن اضافه شده بود، گروه تازه فاششده از سوی خود هگست ایجاد شده بود.
بهگفته افراد آگاه از این چت، این گروه در اواسط دی سال گذشته پیش از تایید رسمی هگست بهعنوان وزیر دفاع، با نام «دفاع | جلسه تیمی» ایجاد شده بود و همسرش و حدود ۱۲ نفر دیگر از نزدیکترین افراد شخصی و حرفهای او در آن عضو بودند.
هگست از تلفن شخصی خود و نه گوشی دولتیاش برای دسترسی به این چت سیگنال استفاده کرده بود.
ادامه عضویت همسر، برادر و وکیل شخصی او در این گروه پس از تاییدش بهعنوان وزیر دفاع، در حالیکه هیچکدام از آنها بهظاهر دلیلی برای اطلاع از جزییات عملیاتی یک حمله نظامی در حال اجرا نداشتند، بیتردید پرسشهای بیشتری را درباره پایبندی او به پروتکلهای امنیتی مطرح خواهد کرد.
هزاران معترض روز شنبه در واشینگتن و دیگر شهرهای آمریکا گرد هم آمدند تا مخالفت خود را با سیاستهای دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، در زمینه اخراج مهاجران، اخراج کارمندان دولتی و جنگهای غزه و اوکراین ابراز کنند.
به گزارش رویترز، در بیرون کاخ سفید، معترضان پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آنها نوشته شده بود: «کارگران باید قدرت داشته باشند»، «پادشاهی نه»، «ارسال سلاح به اسرائیل را متوقف کنید» و «دادرسی عادلانه».
برخی معترضان شعارهایی در حمایت از مهاجرانی سر دادند که دولت ترامپ آنها را اخراج کرده یا در حال تلاش برای اخراج آنهاست.
آنها همچنین همبستگی خود را با کارمندانی که از سوی دولت فدرال اخراج شدهاند و دانشگاههایی که بودجه آنها به دلیل تهدیدات ترامپ به خطر افتاده است، اعلام کردند.
یکی از معترضان در تجمعی در میدان لافایت در واشینگتندیسی، نزدیک کاخ سفید، گفت: «همزمان با اینکه ترامپ و دولتش ماشین اخراج مهاجران در آمریکا را به کار گرفتهاند، ما شبکهها و سیستمهایی از مقاومت سازماندهی خواهیم کرد تا از همسایگانمان دفاع کنیم.»
برخی معترضان پرچم فلسطین در دست داشتند و چفیه فلسطینی بر گردن انداخته بودند، شعار «فلسطین آزاد» سر میدادند و همبستگی خود را با فلسطینیهایی که در جنگ اسرائیل در غزه کشته شدهاند، اعلام میکردند.
برخی دیگر نیز با در دست داشتن نمادهایی، از اوکراین حمایت میکردند و خواهان موضعگیری قاطعتر واشینگتن در برابر جنگی بودند که ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، در اوکراین به راه انداخته است.
به نوشته رویترز، از زمان آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، بیش از ۲۰۰ هزار کارمند فدرال اخراج شده و تلاش برای از بین بردن برخی نهادهای دولتی مانند وزارت آموزش در جریان است.
ماموران اداره مرزبانی و مهاجرت، در این مدت به اتهام طرفداری از حماس و یهودیستیزی، ویزای شماری از دانشجویان خارجی را لغو و دهها دانشجوی خارجی را بازداشت کردهاند.
دولت هم تهدید کرده است که بودجه فدرال دانشگاهها را که برنامههای مرتبط با تنوع، برابری و شمول و ابتکارات زیستمحیطی را کنار نگذارند و مانع اعتراضات دانشجویی طرفداری از فلسطین نشوند را قطع خواهد کرد و در مواردی پرداخت بخشی از این بودجهها را معلق کرده است.
در نزدیکی بنای یادبود واشینگتن، برخی معترضان بنرهایی در دست داشتند که روی آن نوشته شده بود: «نفرت هیچگاه هیچ ملتی را بزرگ نکرده» و «حقوق برابر برای همه، بهمعنای کاهش حقوق شما نیست.»
راهپیماییهای مشابهی نیز در نیویورک، شیکاگو و دهها شهر دیگر در ایالات متحده برگزار شد.
دور نخست تظاهرات مخالفان دولت ترامپ
پیش از این هم، در نخستین دور از این تظاهرات، شنبه ۱۶ فروردین، شماری قابلتوجهی از شهروندان آمریکایی در شهرهای مختلف این کشور حدود هزار و ۲۰۰ تجمع را در اعتراض به سیاستهای دولت ترامپ برگزار کردند.
برگزارکنندگان آن زمان اعلام کردند این تجمعات، گستردهترین حرکت اعتراضی یکروزه علیه رییسجمهوری آمریکا از زمان بازگشت دوباره او به کاخ سفید است.
رویترز هم گزارش داد در یکی از بزرگترین این تجمعات، بیش از ۲۰ هزار نفر در پارک «نشنال مال» واشینگتن گرد هم آمدند.
حدود ۱۵۰ گروه کنشگری برای شرکت در این تجمعات اعلام آمادگی کرده بودند و اعتراضات در تمامی ۵۰ ایالت آمریکا و همچنین کانادا و مکزیک انجام شد.
دیوان عالی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد ماه آینده درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، برای اجرای گسترده فرمان اجراییاش درباره محدود کردن حق خودکار شهروندی از طریق تولد را که با آرا دادگاه بدوی و تجدیدنظر فدرال متوقف شد، بررسی خواهد کرد.
قضات دیوان عالی در حکمی بدون امضا که پنجشنبه اعلام شد، به درخواست دولت ترامپ مبنی بر کاهش دامنه سه حکم موقت سراسری صادر شده از سوی قضات فدرال در ایالتهای واشنگتن، ماساچوست و مریلند، که اجرای این فرمان ترامپ را متوقف کرده بودند، پاسخی فوری ندادند و تنها گفتهاند ماه آینده این موضوع را بررسی خواهند کرد.
این فرمان اجرایی یکی از ارکان کلیدی سیاست سختگیرانه رییسجمهوری جمهوریخواه آمریکا در حوزه مهاجرت است.
دیوان عالی در حکم خود، هرگونه تصمیمگیری درباره درخواست دولت را به پس از استماع دفاعیات در جلسهای که برای ۱۵ مه (۲۵ اردیبهشت) برنامهریزی شده است، موکول کرد.
فرمان ترامپ که در اولین روز بازگشت او به کاخ سفید امضا شد، به سازمانهای فدرال دستور داد تا شهروندی کودکانی که در خاک آمریکا متولد میشوند و حداقل یکی از والدین آنها شهروند یا مقیم دائم قانونی آمریکا نیست را به رسمیت نشناسند.
در مجموعهای از شکایات حقوقی، شاکیان شامل دادستانهای کل ۲۲ ایالت دموکرات، مدافعان حقوق مهاجران و چندین مادر باردار، استدلال کردهاند که این فرمان ترامپ حق مندرج در متمم چهاردهم قانون اساسی آمریکا را که در سال ۱۸۶۸ تصویب شد نقض میکند.
متمم چهاردهم تصریح میکند هرکس که در خاک ایالات متحده متولد شود، شهروند آمریکا محسوب میشود.
بند مربوط به شهروندی در این متمم میگوید: «تمام افرادی که در خاک ایالات متحده متولد شده یا تابعیت آمریکا را کسب کردهاند و تحت صلاحیت قضایی آن هستند، شهروند ایالات متحده و ایالتی که در آن اقامت دارند محسوب میشوند.»
ترامپ از تصمیم دیوان عالی برای بررسی این پرونده استقبال کرد و به خبرنگاران گفت که این «پروندهای است که برد آن بسیار آسان خواهد بود».
سخنگوی وزارت دادگستری آمریکا نیز اعلام کرد که مشتاقانه در انتظار ارائه دفاعیات دولت در برابر قضات دیوان عالی است.
متئو پلاتکین، دادستان کل نیوجرسی که در هدایت یکی از دعاوی علیه این فرمان ترامپ نقش دارد، به رویترز گفت: «حق شهروندی بر اساس تولد، که پس از جنگ داخلی آمریکا در قانون اساسی تثبیت شد، را مجموعهای از احکام دیوان عالی پشتیبانی کرده و تضمین میکند که مسئلهای بنیادی مثل شهروندی آمریکایی نمیتواند به سادگی و بر اساس میل و اراده یک شخص فعال یا غیرفعال شود.»
اکثریت قضات دیوان عالی آمریکا را محافظهکاران با نسبت ۶ به ۳ تشکیل میدهند.
بیشتر بخوانید: نبرد ترامپ با متمم ۱۴ قانون اساسی؛ آیا شهروندی بر اساس تولد محدود میشود؟
دولت ترامپ معتقد است که متمم چهاردهم، که به تقریبا همه متولدان در خاک آمریکا، شهروندی اعطا میکند، شامل مهاجران غیرقانونی یا مهاجرانی که به طور قانونی ولی موقت (مثل دانشجویان یا دارندگان ویزای کار) در آمریکا حضور دارند نمیشود.
در درخواست دولت از دیوان عالی، مساله اعلام انطباق فرمان ترامپ با قانون اساسی از این دیوان خواسته نشده و تنها از دیوان عالی خواسته موضوع احکام قضایی «سراسری» یا «جهانی» را بررسی کند که قضات فدرال برای توقف اجرای بخشهایی از فرمانهای اجرایی مختلف ترامپ، از جمله درباره حق شهروندی بر اساس تولد، صادر کردهاند.
احکام سراسری قضات فدرال جرای حکم را تنها به شاکیان آن پرونده محدود نمیکند و مانع از آن میشوند که دولت بتواند یک سیاست یا فرمان متوقفشده را به طور کلی اجرا کند.
رای دیوان عالی آمریکا در سال ۱۸۹۸ در پرونده «ایالات متحده علیه وانگ کیم آرک»، مدتها به این صورت تفسیر شده است که حق شهروندی را برای کودکانی که در خاک آمریکا از والدین غیرشهروند متولد میشوند تضمین میکند.
وزارت دادگستری دولت ترامپ استدلال کرده است که رای دیوان در آن پرونده محدودتر بوده و فقط به کودکانی مربوط میشود که والدینشان «دارای اقامت دائم و مسکن دائمی در آمریکا بودهاند».
جان ساور، دادستان کل ایالات متحده که نماینده دولت در این پرونده است، نوشت فرمان ترامپ درباره حق شهروندی بر اساس تولد، «منعکسکننده معنای اصلی، برداشت تاریخی و گستره صحیح بند شهروندی است».
او اضافه کرد که حق شهروندی جهانی براساس تولد، مهاجرت غیرقانونی و «گردشگری تولد» را تشویق میکند، که در آن افراد برای تضمین شهروندی فرزندانشان به آمریکا سفر میکنند.
طرفداران احکام قضایی سراسری آن را ابزاری موثر برای جلوگیری از زیادهرویهای ریاستجمهوری میدانند، منتقدان اما معتقدند این احکام، فراتر از اختیارات قضات دادگاههای ناحیهای است و موجب سیاسی شدن قوه قضائیه میشود.