در جریان حملات روز چهارشنبه ۲۹ اسفند اسرائیل به نوار غزه دستکم ۲۰ فلسطینی جان باختند. به گزارش منابع بهداشتی محلی، ارتش اسرائیل بمباران مناطق مختلف را شدت بخشیده و به ساکنان دستور داده است تا مناطق درگیری را تخلیه کنند.
منابع محلی در غزه همچنین از پیشروی تانکها و خودروهای زرهی اسرائیل بهسمت مسیر صلاحالدین در مرکز نوار غزه خبر دادند. بر اساس گزارشها، این حرکت نیروهای اسرائیلی در نزدیکی گذرگاه نتساریم موجب توقف کامل عبور و مرور در این منطقه شده است.
همزمان با پیشروی زمینی اسرائیل، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، با انتشار ویدیویی خطاب به ساکنان غزه هشدار داد و گفت: «اولین سنوار غزه را ویران کرد و دومین سنوار آن را کاملا نابود خواهد کرد.»
اشاره او به یحیی سنوار رهبر کشته شده حماس است که هدایت عملیات هفت اکتبر علیه اسرائیل را به عهده داشت.
کاتز همچنین با تاکید بر ادامه عملیات نظامی افزود: «بهزودی تخلیه جمعیت از مناطق درگیری بار دیگر آغاز میشود و این بار شرایط بسیار سختتر خواهد بود.» او خطاب به ساکنان غزه گفت: «شما بهای کامل این وضعیت را پرداخت خواهید کرد. گروگانها را بازگردانید و حماس را کنار بزنید—در غیر این صورت با نابودی و ویرانی کامل مواجه خواهید شد.»
کشته شدن یک کارمند سازمان ملل در حمله هوایی اسرائیل
در همین حال سازمان ملل متحد اعلام کرد که یک کارمند خارجی این سازمان در نتیجه حمله هوایی اسرائیل به مقر سازمان ملل در مرکز شهر غزه کشته شده و پنج تن دیگر زخمی شدند.
«ژرژ موریرا دا سیلوا»، مدیر اجرایی دفتر خدمات پروژهای سازمان ملل، در این زمینه گفت: «اسرائیل از قبل میدانست که اینجا یک ساختمان سازمان ملل است و افراد بسیاری در آن زندگی و کار میکنند. این مکان کاملاً شناختهشده است.»
او در یک کنفرانس خبری در بروکسل تأکید کرد: «این حادثه تصادفی نبود؛ آنچه در غزه اتفاق میافتد غیرقابل قبول است.»
با این حال ارتش اسرائیل این موضوع را رد کرد و اعلام کرد که حملهای به مقر سازمان ملل در «دیر البلح» نداشته و هدف حمله، یک مقر حماس در شمال غزه بوده که در آن فعالیتهای تهاجمی علیه اسرائیل جریان داشته است.
این تحولات پس از آن رخ داد که روز سهشنبه در یکی از مرگبارترین روزهای درگیریهای اخیر، بیش از ۴۰۰ فلسطینی بر اثر حملات اسرائیل کشته شدند.
این درگیریها به چندین هفته آرامش نسبی پایان داد که از ژانویه و با توافق آتشبس موقت برقرار شده بود. اسرائیل در عین حال هشدار داده است که این «تازه آغاز عملیات» است.
اسرائیل و حماس یکدیگر را به نقض آتشبس متهم میکنند؛ آتشبسی که حدود ۲.۳ میلیون ساکن غزه را پس از ۱۷ ماه جنگ و آوارگیهای مکرر به آرامشی نسبی رسانده بود. مقامهای بهداشت فلسطین میگویند که شمار قربانیان حملات اسرائیل تاکنون به بیش از ۴۹ هزار نفر رسیده و وضعیت انسانی در غزه به دلیل کمبود شدید غذا، سوخت و آب بحرانی است.
اسرائیل حماس را متهم میکند که از شهروندان فلسطینی به عنوان سپر انسانی استفاده میکند. حماس این اتهام را رد میکند و اسرائیل را به بمباران بیهدف متهم کرده است.
این جنگ - که یکی از شدیدترین و خونینترین درگیریها در دهههای اخیر میان فلسطینیها و اسرائیل است - از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و با حمله شبهنظامیان حماس به جنوب اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که طی آن حدود ۱۲۰۰ اسرائیلی کشته شده و حدود ۲۵۰ نفر به گروگان گرفته شدند.
«بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، تصمیم برای از سرگیری حملات را پس از رد پیشنهاد تمدید آتشبس از سوی حماس اعلام کرده است. این تصمیم، اعتراضات گستردهای را در داخل اسرائیل نیز به دنبال داشته، به ویژه آنکه هنوز ۵۹ گروگان در غزه نگهداری میشوند که گمان میرود ۲۴ نفرشان زنده باشند.
ارتش اسرائیل روز چهارشنبه با پخش اطلاعیههایی در شمال و جنوب غزه، از ساکنان این مناطق خواست به دلیل «درگیریهای خطرناک» فورا خانههای خود را ترک کنند.
در واکنش به افزایش تنشها، «کایا کالاس»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، وضعیت غزه را «غیرقابل قبول» خوانده است.
همچنین پادشاه اردن در سفر خود به پاریس، از سرگیری فوری آتشبس و ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه را خواستار شد و هشدار داد که ادامه حملات اسرائیل وضعیت انسانی را به شدت وخیمتر خواهد کرد.
«آنالنا بربوک»، وزیر خارجه آلمان نیز روز چهارشنبه خواستار خویشتنداری طرفین شد و تأکید کرد که ازسرگیری درگیریها میتواند تلاش کشورهای عربی برای تحقق صلح در غزه و دور کردن این منطقه از کنترل حماس را به خطر اندازد.
در جریان درگیریهای روز چهارشنبه همچنین چندین فلسطینی دیگر بر اثر حملات هوایی و توپخانهای اسرائیل در شهر غزه و مناطق شمالی این نوار جان باختند و چندین نفر دیگر زخمی شدند.
به گزارش این خبرگزاری در روز جمعه، آمریکا و اسرائیل با کشورهای سودان، سومالی و منطقه جداشده سومالی موسوم به سومالیلند برای جلب نظر آنها در این باره تماس گرفتهاند.
تماسهایی که بر اساس این گزارش، نشاندهنده عزم ایالات متحده و اسرائیل برای اجرای طرح ترامپ است.
طرح ترامپ به طور گسترده از سوی کشورهای عربی و عمده کشورهای غربی مورد انتقاد قرار گرفته است.
آسوشیتدپرس نوشته از آنجایی که هر سه دولتی که با آنها تماس گرفته شده، فقیر هستند و سرزمینهایشان در برخی موارد تحت تاثیر خشونت قرار گرفتهاند، هدف اعلام شده ترامپ از اسکان مجدد فلسطینیان غزه در یک «منطقه زیبا» را مورد تردید قرار می دهد.
بیشتر بخوانید: طرح ترامپ برای غزه از کجا آمده و چرا کشورهای عربی نگرانند؟
بر اساس این گزارش، مقامات سودان گفتهاند که پیشنهادات ایالات متحده را رد کردهاند، در حالی که مقامات سومالی و سومالیلند به آسوشیتدپرس گفتند که از هیچ تماسی مطلع نیستند.
بر اساس طرح ترامپ، بیش از دو میلیون نفر جمعیت نوار غزه باید به طور دائم به جاهای دیگر منتقل شوند.
رییسجمهور آمریکا پیشنهاد کرده که این کشور مالکیت این منطقه ساحلی را به دست بگیرد، بر روند طولانیمدت پاکسازی آن نظارت کند و آن را به عنوان یک پروژه املاک و مستغلات توسعه دهد.
فلسطینیان در نوار غزه این پیشنهاد را رد کرده و ادعای اسرائیل مبنی بر داوطلبانه بودن خروج از این منطقه را رد کردهاند.
کشورهای عربی مخالفت شدید خود را با این طرح ابراز کرده و طرح بازسازی جایگزینی را ارائه کردهاند که فلسطینیها را در نوار غزه باقی نگاه میدارد.
گروههای حقوق بشری گفتهاند که اجبار یا تحت فشار قرار دادن فلسطینیها برای خروج میتواند «یک جنایت جنگی بالقوه» باشد.
با این حال، به گزارش آسوشیتدپرس، کاخ سفید تاکید کرده که ترامپ «به طرح خود پایبند است.»
ترامپ، سهشنبه ۱۶ بهمنماه ۱۴۰۳، مقابل دوربینها حاضر شد و ضمن توصیف نوار غزه بهعنوان خرابه، گفت ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد، مسئولیت پاکسازی بمبها و سایر تسلیحات خطرناک باقیمانده در این منطقه را بر عهده خواهد گرفت و آن را به لحاظ اقتصادی توسعه خواهد داد.
سرنوشت مذاکرات با این سه کشور مشخص نیست
مقامات آمریکایی و اسرائیلی که نامشان فاش نشده تماس با سومالی و سومالی لند برای بحث در مورد یک ابتکار دیپلماتیک محرمانه را تایید کردند، اما اسرائیلیها تماس با سودان را نیز تایید نکردند و فقط مقامات آمریکایی تماس با این کشور را تایید کردند.
این مقامات گفتند که اسرائیل رهبری مذاکرات را بر عهده دارد اما مشخص نیست این تلاشها چقدر پیشرفت کرده یا در چه سطحی بحثها انجام شده است.
آسوشیتدپرس نوشت که اسرائیل و ایالات متحده انگیزههای متنوع مالی، دیپلماتیک و امنیتی، برای ارائه به این شرکای بالقوه دارند.
نمونه این مذاکرات را ترامپ پنج سال پیش هنگام میانجیگری برای امضای توافقنامه صلح موسوم به توافق ابراهیم بین اسرائیل و چهار کشور عربی انجام داده بود.
کاخ سفید از اظهارنظر در مورد چنین تلاشهایی خودداری کرد و دفاتر نتانیاهو و ران درمر، وزیر مورد اعتماد نتانیاهو که برنامهریزی برای اسرائیل پس از جنگ را رهبری میکند، نیز اظهارنظری نکردند.
اما بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل و یکی از مدافعان قدیمی آنچه او مهاجرت «داوطلبانه» فلسطینیها مینامد، پیشتر گفت که اسرائیل در تلاش است تا کشورهایی را شناسایی کند که باید فلسطینیها را اسکان دهند.
او همچنین گفت که اسرائیل در حال آمادهسازی یک «اداره مهاجرت بسیار بزرگ» در وزارت دفاع خود است.
تلاش آمریکا و اسرائیل برای اسکان فلسطینیهای غزه در آفریقای شرقی در شرایطی است که پیشتر دونالد ترامپ گفته بود اردن و مصر باید تعداد بیشتری از فلسطینیان غزه را بپذیرند.
بیشتر بخوانید: ترامپ از اردن و مصر خواست فلسطینیان بیشتری را بپذیرند
رییسجمهور آمریکا اوایل بهمن به شرایط وخیم انسانی در غزه اشاره کرد که بهدلیل حملات نظامی اسرائیل ایجاد و باعث کشته شدن دهها هزار نفر شده است.
واشینگتن سال گذشته اعلام کرده بود که با جابهجایی اجباری فلسطینیان مخالف است.
مقامهای کشورهای مصر و اردن نیز بارها مخالفت خود را با کوچ اجباری فلسطینیان از غزه ابراز کرده بودند.
اواخر بهمن، عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، و ملک عبدالله، پادشاه اردن، در تماسی تلفنی تاکید کردند که بازسازی نوار غزه باید بدون کوچ اجباری فلسطینیان انجام شود.
دو طرف در این تماس بر آمادگی خود برای همکاری با دولت ترامپ برای پیشبرد تلاشها در جهت تشکیل دو کشور مستقل اسرائیل و فلسطین تاکید کردند.
پس از اعلام طرح ترامپ، اکسیوس به نقل از منابع آگاه خود نوشت عربستان سعودی نیز که ترامپ این کشور را شریکی کلیدی برای اجرای برنامههایش در منطقه خوانده، بهشدت از اظهارات ترامپ شوکه شده است.