انتخابات پارلمانی گرینلند با پیروزی حزب اپوزیسیون دموکراتها که طرفدار روند تدریجی استقلال از دانمارک است، به پایان رسید. در پی موضع ترامپ درباره تسلط آمریکا بر گرینلند، موجی از احساسات ملیگرایانه در این منطقه خودمختار برانگیخته شد و «استقلال» را به محور اصلی انتخابات تبدیل کرد.
صبح چهارشنبه ۲۲ اسفند اعلام شد که حزب اپوزیسیون دموکراتها (Demokraatit) ۲۹.۹ درصد مجموع آرا را بهدست آورده که جهشی قابل توجه نسبت به آرای ۹.۱ درصدی این حزب در انتخابات سال ۲۰۲۱ محسوب میشود.
رایگیری در انتخابات پارلمانی گرینلند ظهر سهشنبه ۲۱ اسفند آغاز شد و تا حدود ساعت دو بامداد چهارشنبه (به وقت ایران) ادامه یافت.
از جمعیت ۵۷ هزار نفری گرینلند، حدود ۴۰ هزار و ۵۰۰ نفر واجد شرایط رای دادن بودند اما میزان نهایی مشارکت در انتخابات هنوز اعلام نشده است.
تاکید بر استقلال
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت ابراز تمایل علنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای تسلط بر گرینلند، بهویژه در میان مردم بومی این منطقه، موجی از احساسات ملیگرایانه را برانگیخت و استقلال را به موضوع اصلی انتخابات تبدیل کرد.
ترامپ در هفتههای اخیر بارها خواهان پیوستن گرینلند به ایالات متحده شده و حتی احتمال استفاده از نیروی نظامی برای تحقق این موضوع را رد نکرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۱ بهمن گفت تمایل ترامپ برای تسلط بر گرینلند «یک شوخی نیست».
موته اگده، نخستوزیر گرینلند، ۲۰ اسفند انتخابات پارلمانی این منطقه را «سرنوشتساز» خواند و از مواضع رییسجمهوری ایالات متحده انتقاد کرد.
او افزود: «ما شایسته رفتار محترمانهای هستیم و فکر نمیکنم که رییسجمهوری آمریکا از زمان روی کار آمدنش، چنین رفتاری داشته است.»
در آخرین مناظره تلویزیونی احزاب که دوشنبهشب از شبکه دولتی کیانآر (KNR) پخش شد، رهبران پنج حزب حاضر در پارلمان، همگی گفتند که به ترامپ اعتماد ندارند.
از سوی دیگر، هر شش حزب اصلی سیاسی گرینلند از استقلال حمایت میکنند اما در مورد چگونگی و زمان اجرای آن اختلافنظر دارند.
جدایی از دانمارک
در این رایگیری، حزب اپوزیسیون نالراک (Naleraq) که طرفدار «استقلال سریع» گرینلند است، با کسب ۲۴.۵ درصد آرا پس از دموکراتها بیشترین رای را آورد.
حزب نالراک که اکنون قدرتش از قبل بیشتر شده، معتقد است توجه آمریکا به گرینلند، موقعیت این جزیره را در مذاکرات جدایی از دانمارک تقویت کرده است.
این حزب قصد دارد تا پیش از انتخابات بعدی، توافقی با کپنهاگ حاصل کرده و آن را به همهپرسی بگذارد.
از سوی دیگر، ینس-فردریک نیلسن، رهبر حزب دمکراتها و وزیر پیشین صنعت و معادن، در واکنش به پیروزی حزبش گفت: «مردم خواهان تغییر هستند ... ما به کسبوکار بیشتری نیاز داریم تا رفاه اجتماعی را تامین کنیم.»
او افزود: «ما نمیخواهیم فردا مستقل شویم بلکه میخواهیم پایههای محکمی برای این کار داشته باشیم.»
نیلسن اکنون باید با سایر احزاب مذاکره کند تا بتواند ائتلافی برای تشکیل دولت به وجود بیاورد.
گرینلند که پیشتر مستعمره دانمارک بود، از سال ۱۹۵۳ بهعنوان یک قلمرو تحت حاکمیت این کشور شناخته میشود.
این سرزمین سال ۱۹۷۹ با تشکیل نخستین پارلمان به خودمختاری نسبی رسید اما کپنهاگ همچنان کنترل سیاستهای خارجی، دفاعی و پولی آن را در اختیار دارد و سالانه حدود یک میلیارد دلار به اقتصاد این منطقه کمک میکند.
پس از برگزاری یک همهپرسی در سال ۲۰۰۹، گرینلند حق اعلام استقلال کامل از دانمارک را به دست آورد اما به دلیل نگرانی از کاهش سطح رفاه در صورت قطع حمایت اقتصادی کپنهاگ، تاکنون از عملی کردن آن خودداری کرده است.
رقابت ژئوپلیتیک قدرتهای بزرگ
این جزیره وسیع به کانون رقابتهای ژئوپلیتیک در قطب شمال تبدیل شده است.
ذوب شدن یخها باعث شده منابع طبیعی گرینلند بیش از پیش در دسترس قرار بگیرند و مسیرهای کشتیرانی جدیدی باز شوند.
گرینلند دارای منابع طبیعی گستردهای از جمله مواد معدنی کمیاب مورد استفاده در صنایع پیشرفته مانند وسایل نقلیه برقی و سامانههای موشکی است.
با این حال، بهرهبرداری از این منابع به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی، شرایط جوی سخت و سلطه چین بر این صنعت، کند پیش رفته است.
تمایل ترامپ برای تسلط بر گرینلند در شرایطی مطرح شد که در سالهای اخیر، روسیه و چین فعالیتهای نظامی خود را در این منطقه افزایش دادهاند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، اعلام کرد که اکنون این پیشنهاد به روسیه ارائه خواهد شد و تصمیمگیری در دستان مسکو است.
روبیو با اشاره به بیش از هشت ساعت مذاکرات در جده به خبرنگاران گفت:«رییسجمهور میخواست که این جنگ دیروز تمام شود ... بنابراین، امید ما این است که روسها هر چه سریعتر پاسخ مثبت دهند تا بتوانیم وارد مرحله دوم، یعنی مذاکرات واقعی شویم.»
کرملین سه سال پیش حمله تمامعیاری به اوکراین آغاز کرد، و روسیه که اخیرا پیشرویهایی داشته، اکنون حدود یکپنجم از خاک اوکراین، از جمله کریمه که در سال ۲۰۱۴ ضمیمه کرد، را در اختیار دارد.
روبیو تاکید کرد که واشنگتن خواهان توافقی جامع با روسیه و اوکراین «در سریعترین زمان ممکن» است.
او به خبرنگاران گفت: «هر روز که این جنگ ادامه دارد، افراد کشته میشوند، بمباران میشوند و هر دو طرف متحمل آسیب میشوند.»
مسکو هنوز به این پیشنهاد واکنشی نشان نداده است. ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، اعلام کرده که آماده مذاکره درباره توافق صلح است، اما شرط او این است که اوکراین بهطور کامل از چهار منطقهای که روسیه مدعی مالکیت آنهاست، عقبنشینی کند.
زلنسکی: آتشبس پیشنهادی نهتنها در زمین، بلکه در هوا و دریا نیز اجرا خواهد شد
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، که در عربستان سعودی حضور داشت اما در مذاکرات شرکت نکرد، این آتشبس را «پیشنهادی مثبت» خواند که شامل خطوط مقدم نبرد و همچنین درگیریهای هوایی و دریایی میشود.
در همین حال، ایالات متحده و اوکراین توافق کردند که هر چه زودتر یک توافق جامع برای توسعه منابع معدنی حیاتی اوکراین را نهایی کنند.
این توافق که هفتهها در حال بررسی بود، به دلیل دیدار پرتنش هفته گذشته زلنسکی با دونالد ترامپ در کاخ سفید به تعویق افتاده بود.
یک مشاور ارشد زلنسکی اعلام کرد که گزینههای مربوط به تضمینهای امنیتی برای اوکراین با مقامات آمریکایی مورد بحث قرار گرفته است. با این حال، جزئیات بیشتری درباره این گزینهها ارائه نشد.
واشنگتن فشار دیپلماتیک را بر مسکو افزایش میدهد
روبیو اعلام کرد که طرح آتشبس از طریق کانالهای مختلف به روسیه ارائه خواهد شد.
مایک والتز، مشاور امنیت ملی ترامپ، اعلام کرد که طی روزهای آینده با همتای روسی خود درباره این پیشنهاد گفتوگو خواهد کرد.
طبق بیانیه مشترک ایالات متحده و اوکراین، اوکراین تاکید کرد که شرکای اروپایی باید در فرآیند صلح مشارکت داشته باشند. همچنین، مارک روته، دبیرکل جدید ناتو، روز پنجشنبه در کاخ سفید حضور خواهد یافت.
در دوران ریاستجمهوری ترامپ، سیاست ایالات متحده درباره جنگ اوکراین دستخوش تغییرات اساسی شده و فشار بر کییف افزایش یافته است.
مایک والتز اعلام کرد که کمکهای نظامی اولیه به اوکراین از موجودی تسلیحاتی ایالات متحده تامین خواهد شد. این تجهیزات پیشتر در دوران ریاستجمهوری جو بایدن تصویب شده بود، اما پس از دیدار پرتنش ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید، متوقف شد.
در همین حال، مواضع اوکراین در میدان نبرد، بهویژه در منطقه کورسک، تحت فشار شدید قرار دارد، جایی که نیروهای روسیه در تلاش هستند نیروهای اوکراینی را که برای حفظ یک منطقه بهعنوان برگ برنده مذاکرات مقاومت میکردند، عقب برانند.
مذاکرات آمریکا و روسیه در عربستان سعودی
مقامات آمریکایی و روسی در ماه فوریه در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، دیدار کردند. این یکی از معدود تعاملات رسمی بین دو طرف پس از دورهای از رکود کامل روابط تحت دولت بایدن بود.
این مذاکرات عمدتا بر بازسازی روابط دیپلماتیک تمرکز داشت و زمینهساز گفتوگوهای فعلی درباره آتشبس شد.بر اساس این بیانیه، دو طرف همچنین توافق کردند که توافقنامهای جامع برای توسعه منابع معدنی حیاتی اوکراین را در سریعترین زمان ممکن نهایی کنند.
همچنین آمریکا قرار است در اسرع وقت توقف اشتراکگذاری کمکهای اطلاعاتی به اوکراین را لغو کرده و کمکهای امنیتی به این کشور را از سر بگیرد.
بر اساس شاخص میلیاردرهای بلومبرگ، طی هفتههای اخیر پنج نفر از این میلیاردرها، از جمله ایلان ماسک، جف بزوس، مارک زاکربرگ، سرگی برین، از بنیانگذاران گوگل، و برنار آرنو، مالک امپراتوری لوکس الویاماچ، مجموعا ۲۰۹ میلیارد دلار از ثروت خود را از دست دادهاند.
این در حالی است که در اولین روزهای پس از انتخاب ترامپ، این افراد ثروتمند از محل رونق بازارهای سهام، سود بسیار بالایی کسب کردند.
دوره بین انتخاب ترامپ و مراسم تحلیف او، دورهای طلایی برای ثروتمندان جهان بود و در این مدت اساندپی ۵۰۰ که از مهمترین شاخصهای بازار بورس آمریکاست، به چندین رکورد تاریخی دست یافت.
در این دوره کوتاه، سرمایهگذاران با این انتظار که سیاستهای ترامپ برای کسبوکارها سودمند خواهد بود، به بازارهای سهام و رمزارزها هجوم آوردند.
در هفتههای پس از انتخابات، ارزش سهام شرکت تسلا تحت مدیریت ایلان ماسک ۹۸ درصد رشد کرد و به بالاترین سطح تاریخی خود رسید.
ارزش سهام شرکت برندهای لوکس الویاماچ تحت مالکیت برنار آرنو نیز در هفته منتهی به روز تحلیف هفت درصد افزایش یافت و ۱۲ میلیارد دلار به ثروت این میلیاردر فرانسوی اضافه شد.
حتی ارزش سهام شرکت متا متعلق به مارک زاکربرگ نیز که در سال ۲۰۲۱ ترامپ را از پلتفرم خود اخراج کرده بود، قبل از آغاز دوره جدید دولت ترامپ ۹ درصد و در چهار هفته اول ریاستجمهوری ترامپ ۲۰ درصد رشد کرد.
با این حال، انتظارها مبنی بر اینکه آغاز دوره جدید ترامپ به رشد بازارها منجر شود، خیلی زود نقش بر آب شد.
دوشنبه ۲۰ اسفند، میانگین سهام شرکتهای صنعتی داو جونز ۵۱۵ واحد معادل ۱.۲ درصد سقوط کرد.
از زمان روی کار آمدن ترامپ، شاخص اساندپی ۵۰۰ که شامل ۵۰۰ شرکت بزرگ و معتبر از صنایع مختلف فنآوری، سلامت، انرژی و مالی میشود، ۶.۴درصد کاهش یافته است.
اخراجهای گسترده کارکنان دولتی و نوسانات سیاستهای ترامپ در مورد تعرفهها، بازارهای سهام را متلاطم کرده است و تنها در روز دوشنبه، این شاخص ۲.۷ درصد سقوط کرد.
همزمان با افت بازار سهام و تشدید نگرانیها از احتمال رکود و تورم در آمریکا، ترامپ قصد دارد سهشنبه ۲۱ اسفند با حدود ۱۰۰ تن از مدیران برجسته شرکتهای آمریکایی در نشست دورهای «میزگرد کسب و کار» در واشینگتن دیدار کند.
ایلان ماسک و ضرر ۱۴۸ میلیارد دلاری
۲۷ آذر، ثروت مدیرعامل ۵۳ ساله تسلا به ۴۸۶ میلیارد دلار رسید که این میزان بزرگترین ثروت ثبتشده در تاریخ ثبت ثروت افراد در شاخص بلومبرگ است.
بخش عمده این افزایش ثروت ناشی از رشد سهام تسلا بود که پس از انتخابات تقریبا دو برابر شد. اما از آن زمان تاکنون، این خودروساز الکتریکی تمامی آن دستاوردها را از دست داده است.
با این حال، ارزش بازار این شرکت خودروسازی برقی بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته که معادل تقریبا ۸۰۰ میلیارد دلار ضرر است. تسلا دوشنبه ۲۰ اسفند بدترین سقوط سهام خود را در بیش از پنج سال گذشته تجربه کرد.
ترامپ در واکنش به این سقوط تاریخی ارزش سهام تسلا، در شبکه اجتماعی تروثسوشال اعلام کرد که برای حمایت از ماسک، یک خودروی جدید تسلا میخرد.
او در این پست نوشت: «ایلان ماسک برای کمک به کشورمان دارد همهچیزش را به خطر میاندازد اما چپهای افراطی رادیکال، با روشی غیرقانونی و تبانیآمیز در تلاشاند تا یکی از برترین خودروسازان جهان و "فرزند" ایلان را تحریم کنند تا به او و هر آنچه که نمایندهاش است، ضربه بزنند.»
مصرفکنندگان اروپایی به دلیل حمایت ماسک از سیاستمداران راستگرا، از او رویگردان شدهاند و فروش تسلا در آلمان طی دو ماه نخست سال بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته است.
همچنین، محمولههای تسلا به چین ماه گذشته ۴۹ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۲ رسید.
ماسک که علاوه بر تسلا، مالک شبکه اجتماعی ایکس و رییس اداره بهرهوری دولت آمریکا نیز هست، در مصاحبهای گفت در اداره کسبوکارهای خود با «دشواری زیاد» روبهروست.
ماسک دوشنبه ۲۰ اسفند در گفتوگویی با شبکه فاکس بیزنس گفت که انتظار دارد برای یک سال دیگر در دولت ترامپ باقی بماند.
جف بزوس، بنیانگذار آمازون و ضرر ۲۹ میلیارد دلاری
بزوس ۶۱ ساله که در دوره اول ترامپ بر سر خدمات پستی و مالکیت خود بر روزنامه واشینگتنپست با او درگیر شده بود، پس از برنده شدن ترامپ در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴، پیروزی او را تبریک گفت و در مراسم تحلیف او نیز حضور یافت.
آمازون در ماه دسامبر یک میلیون دلار به صندوق تحلیف ترامپ کمک کرد و بزوس در اواخر ماه فوریه پس از آن که اعلام کرد روزنامهاش واشینگتنپست در بخش دیدگاههای خود بر آزادیهای فردی و بازارهای آزاد تمرکز خواهد کرد، با ترامپ شام خورد.
با وجود نزدیک شدن بزوس به ترامپ، از ۲۸ بهمن تا کنون، ارزش سهام آمازون ۱۴ درصد کاهش یافته است.
سرگی برین، از بنیانگذاران گوگل، و ضرر ۲۲ میلیارد دلاری
برین ۵۱ ساله، که با لری پیج شرکت گوگل را تاسیس کرد و همچنان شش درصد از سهام آن را در اختیار دارد، در دوره اول ترامپ در سال ۲۰۱۷ به تجمع اعتراضی به سیاست مهاجرتی دولت ترامپ در فرودگاه سانفرانسیسکو شرکت کرد.
با این حال، برین یک ماه پس از انتخاب دوباره ترامپ در نوامبر، در عمارت مار-ئه-لاگو در فلوریدا با او شام خورد.
در اوایل فوریه، پس از آنکه آلفابت، شرکت مادر گوگل، نتوانست انتظارات درآمدی فصلی را برآورده کند، ارزش سهام این شرکت بیش از هفت درصد سقوط کرد.
هفته گذشته، نمایندگانی از آلفابت در دیدار با مقامهای دولت ترامپ خواستار کاهش مواضع سختگیرانهای دولت در ارتباط با پرونده ضدانحصاری علیه موتور جستجوی این شرکت شدند.
مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا و ضرر پنج میلیارد دلاری
متا در اوایل سال ۲۰۲۴ یکی از برندگان اصلی در بین هفت غول بزرگ فنآوری بود. حتی زمانی که رشد ارزش سهام سایر شرکتهای فنآوری که طی سالهای اخیر موتور محرک رشد اساندپی-۵۰۰بودند متوقف شده بود، ارزش سهام متا از اواسط ژانویه تا اواسط فوریه ۱۹ درصد رشد کرد.
اما از آن زمان تاکنون، سهام متا تمامی آن دستاوردها را از دست داده است. از سوی دیگر، شاخص سهام هفت غول بزرگ فنآوری در مقایسه با نقطه اوج خود در اواسط دسامبر، تاکنون ۲۰ درصد سقوط کرده است.
برنار آرنو، مالک امپراتوری لوکس الویاماچ و ضرر پنج میلیارد دلاری
آرنو ۷۶ ساله که خانواده او مالک برنار آرنو، مالک امپراتوری لوکس الویاماچ، شامل برندهایی چون لویی ویتون و بولگاری است، دههها دوست ترامپ بوده و در ژوئیه، یک روز پس از سوءقصد به ترامپ در پنسیلوانیا، با او تماس تلفنی داشت.
الویاماچ پس از آنکه در بیشتر سال ۲۰۲۴ با افت ارزش سهام خود مواجه بود، از زمان انتخابات آمریکا تا اواخر ژانویه شاهد بیش از ۲۰ درصد رشد در ارزش سهام خود بود. اما از آن زمان تاکنون، باز هم بخش عمدهای از آن رشد را از دست داده است.
ماه گذشته، تحلیلگران مورنینگاستار هشدار دادند که اعمال تعرفه ۱۰ تا ۲۰ درصدی بر کالاهای لوکس اروپایی میتواند به کاهش بیشتر فروش منجر شود، که پیش از این نیز با مشکل مواجه بود.