پس از سفر غیرمنتظره استیو ویتکاف، فرستاده دونالد ترامپ در خاورمیانه به مسکو، یک آمریکایی زندانی در روسیه که دیگر امیدی به آزادی او نبود، آزاد شد. نقش ویتکاف در این ماجرا، نشان میدهد ترامپ از شیوههای غیرمعمول برای پیشبرد اهداف خود استفاده کرده است.
مارک فوگل، شهروند ۶۳ ساله آمریکایی که از سال ۲۰۲۱ میلادی در اسارت روسیه بود، سهشنبه ۲۳ بهمن به آمریکا بازگشت.
به گزارش وال استریت ژورنال، خانواده فوگل در دوران دولت جو بایدن پس از آنکه مذاکرات با مسکو برای آزادی او به نتیجه نرسید، از بازگشت او ناامید شده بودند.
فوگل که یک معلم آمریکایی است، در تبادل گسترده زندانیان نادیده گرفته شده بود.
بر اساس این گزارش، مالفین فوگل، مادر ۹۵ ساله مارک، در تیر ماه با ناامیدی به یک گردهمایی تبلیغاتی ترامپ رفت و در دیدار با ترامپ از او خواست پسرش را آزاد کند تا پیش از مرگ بتواند او را ببینید.
مارک فوگل به دلیل همراه داشتن مقدار ناچیزی ماریجوآنا، در روسیه بازداشت شده بود.
مادر او درباره دیدارش با ترامپ گفت: «او به من گفت اگر من انتخاب شوم، پسرت را بیرون میآورم.»
سبک مذاکره غیرمنتظره ترامپ
در حال حاضر کیث کلوگ، فرستاده ویژه ترامپ برای کمک به مذاکرات پایان جنگ روسیه و اوکراین است؛ سمتی که باعث میشود برای چنین مذاکرهای، انتظار برود ترامپ از او استفاده کند.
وال استریت ژورنال نوشت با وجود مسئولیتی که ترامپ بر عهده کلوگ گذاشته، او تاکنون هیچ برنامهای برای سفر به مسکو اعلام نکرده است. در همین حال، سفر ویتکاف به مسکو که اولین دیدار یک مقام ارشد آمریکایی از این شهر از زمان سفر ویلیام برنز، رییس پیشین سازمان سیآیای، پیش از حمله روسیه به اوکراین است، مورد توجه قرار گرفته، چرا که ماموریت او در ارتباط با خاورمیانه است.
ویتکاف، فرستاده جدید آمریکا به خاورمیانه، کارآفرین آمریکایی و توسعهدهنده املاک و مستغلات است که مانند ترامپ توانست از مسیر صنعت املاک به یکی از مناصب حساس دیپلماتیک برسد.
او کمکهای مالی قابل توجهی به کمیته اقدام سیاسی ترامپ کرد و همبازی قدیمی ترامپ در زمینهای گلف است.
رابطه بسیار نزدیک ویتکاف با ترامپ بر اهمیت حضور او در خاورمیانه افزوده است.
آنها ۲۶ شهریور در مارالاگو مشغول بازی گلف بودند که ترامپ برای بار دوم هدف سوءقصد (از سوی یک فرد مسلح) قرار گرفت.
آنچه بایدن نتوانست و ترامپ انجام داد
سال گذشته، هیات آمریکایی پس از مدتها مذاکره پیچیده پشت پرده بین ایالات متحده، روسیه و آلمان، نتوانست رضایت روسها را برای آزادی فوگل تامین کند.
با وجود سوابق غیر مرتبط ویتکاف، او پس از سفر به مسکو، توانست فوگل را آزاد کند.
جزییاتی از مذاکرات آزادی فوگل منتشر نشده است اما هواپیمای خصوصی ویتکاف، اوایل روز سهشنبه در مسکو بهوسیله ردیابهای پرواز آنلاین مشاهده شد. کرملین هر گونه اطلاع از حضور او را تکذیب کرد اما دقیقا پس از این رخداد، فوگل آزاد شد.
در مراسم استقبال از فوگل، ترامپ بهطور مستقیم به پرسش یک خبرنگار درباره معاملهای که منجر به آزادی فوگل شد، پاسخ نداد اما آن را «بسیار منصفانه» توصیف کرد.
او همچنین گفت که ممکن است یک زندانی دیگر زودتر از چهارشنبه آزاد شود اما مشخص نکرد که این فرد آمریکایی است یا روسی. در عوض، تمرکز او بر ایجاد حسن نیت «در رابطه با جنگ» ماند.
ترامپ با اشاره به جنگ اوکراین، گفت: «این یک شب بسیار مهم برای پایان دادن به آن جنگ است.»
در حالی که فوگل به آمریکا رسیده، هنوز هیچ زندانی روسی از آمریکا آزاد نشده است اما چهارشنبه ۲۴ بهمن، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد یک شهروند روس (نام او ذکر نشده است)، طی روزهای آینده و به دنبال آزادی فوگل، در ایالات متحده آزاد خواهد شد.
آزادی فوگل، سبک غیرمعمول مذاکره ترامپ با روسیه را برجسته میکند. به نظر میرسد او کانالهای دیپلماتیک رسمی را نادیده گرفته و به جای آن بر فرستاده شخصی خود، ویتکاف، در این مبادله تکیه کرده که با تبادل اخیر، احتمالا حوزه نفوذش از خاورمیانه فراتر رفته است.
رشدی، نویسنده رمان آیات شیطانی که روحالله خمینی فتوای قتل او را صادر کرده بود، سهشنبه ۲۳ بهمنماه، در دادگاه، چشم راست نابینای خود را به هیئت منصفه نشان داد و علیه مردی که متهم به تلاش برای قتل او در یک سخنرانی در سال ۲۰۲۲ میلادی است، شهادت داد.
ضارب او، هادی مطر، ۲۶ ساله، اتهامات تلاش برای قتل درجه دو و حمله درجه دو که از سوی دادستان منطقه چاتاکوا علیه او مطرح شده است را رد کرده و خود را بیگناه دانسته است.
رشدی در حالی دردادگاه حاضر شد که عدسی سیاهرنگ شیشه راست عینک او، چشمش را که با ضربه چاقوی مهاجم آسیب دیده و نابینا شده پوشانده بود.
رشدی در دادگاه درباره روز حادثه گفت: «[ضارب] خیلی محکم به من ضربه زد. ابتدا فکر کردم که با مشت دارد من را میزند. اما خیلی زود متوجه شدم که مقدار زیادی خون روی لباسهایم جاری شده است، او بارها و بارها به من چاقو زد.»
او در مقابل هیات منصفه عینک خود را برداشت و با نشان دادن چشم آسیبدیدهاش گفت: «میتوانید ببینید که چه چیزی از آن باقی مانده است. هیچ دیدی در این چشم وجود ندارد.»
رشدی در ادامه درباره حالت مطر در زمان حمله گفت: «چشمهایش بهشدت توجهم را جلب کرد، چشمهایی تیره که به نظرم بسیار وحشی میآمدند.»
به دلیل اعتراض یکی از وکلای مدافع مطر به توصیف «وحشی» از سوی رشدی، قاضی دیوید فولی آن بخش از پاسخ را از پرونده حذف کرد و رشدی نیز با اصلاح گفتههای خود، گفت: «خب؛ وحشی نبود.»
جیسون اشمیت، دادستان منطقه چاتاکوا، از رشدی پرسید که چگونه به این نتیجه رسیده است که مهاجمش حالتی وحشیانه داشته است.
رشدی پاسخ داد: «او چندین بار دیگر، حدود شش بار دیگر، به من ضربه زد. در یک لحظه فکر کردم که در حال مرگ هستم. این اولین فکری بود که به ذهنم رسید.»
دادستان چگونگی حمله را توضیح داد
در جلسه قبل، دادستان پرونده رسیدگی به اتهامات ضارب رشدی برای هیات منصفه دادگاه توضیح داد که چگونه ضارب در تابستان ۲۰۲۲ در یک کنفرانس ادبی در شمال نیویورک، به رشد حمله کرد و با چاقو ضرباتی به او وارد کرد.
اولین جلسه دادگاه، دوشنبه در مایویل در شهرستان چاوتاکوا آمریکا و در نزدیکی مرز با کانادا برگزار شد.
هادی مطر، مرد ۲۷ ساله لبنانی-آمریکایی که در ایالات متحده بزرگ شده، متهم این پرونده است.
او بیش از ۳۰ سال پس از صدور فتوای روحالله خمینی برای قتل سلمان رشدی به دلیل نگارش رمان «آیات شیطانی» این حمله به قصد کشتن را انجام داد.
مطر که پیراهنی آبی پوشیده بود در حالیکه در حمایت از فلسطین شعار میداد، وارد دادگاه شد.
اشمیت، به هیات منصفه گفت مطر هنگام شروع سخنرانی رشدی در یک کنفرانس ادبی به روی صحنه رفت و «بدون هیچ تاملی، با رسیدن به آقای رشدی، خیلی عمدی و با قدرت و با سرعت، چاقو را بارها و بارها در داخل بدن رشدی فرو کرد.»
رشدی که بخش عمده دهه ۱۹۹۰ را به دلیل تهدید به مرگ در بریتانیا مخفی زندگی کرده بود، در این حمله حدود ۱۵ ضربه چاقو خورد و از ناحیه سر، گردن، بالاتنه و دست چپ مجروح شد، چشم راستش کور شد و به کبد و رودهاش آسیب رسید.
رشدی، ۷۷ ساله، که هفتهها پس از این حمله در بیمارستان بستری بود، قرار است در مورد جراحاتش در این دادگاه شهادت دهد.
این نویسنده در کتاب خود با عنوان «چاقو» که به این حمله اختصاص داده شده و سال گذشته منتشر شد، آورده است: «هنوز میتوانم لحظه حمله را در حرکت آهسته ببینم. دست چپم را به نشانه دفاع از خود بالا بردم. او چاقو را در آن فرو کرد. سپس ضربات متعددی به گردن، به سینه، به چشم و همه جایم فرود آمد.»
ارتباط ضارب با گروههای تروریستی و جمهوری اسلامی
مطر در پی این حمله دستگیر شد و در دادگاه ایالتی نیویورک ادعا کرد که بیگناه است. او در صورت اثبات اتهامش با حداکثر ۲۵ سال زندان مواجه است.
دادستان قبل از آغاز محاکمه گفت که میخواهد بیشتر بر فیلمها و شهادتها برای اثبات اتهام او در برابر هیئت منصفه استفاده کند تا انگیزههای ایدئولوژیکش.
مطر همچنین در دادگاههای فدرال آمریکا به «اقدامات تروریستی به نام حزبالله»، گروه مسلح لبنانی تحت حمایت جمهوری اسلامی متهم شده است. جمهوری اسلامی هرگونه دخالت در این حمله را رد کرده است.
نیویورک پست پیشتر نیز به نقل از منابع امنیتی گزارش داده بود که بررسیهای اولیه نشان میدهد ضارب سلمان رشدی پیشتر در شبکههای اجتماعی مطالبی را در حمایت از جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران و افراطگرایی شیعه منتشر کرده است.
