اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در واکنش به پیشروی نیروهای مسلح مخالف بشار اسد، به وبسایت اصلاحاتنیوز گفت: «اینطور نیست که ارتش سوریه آنقدر بیخاصیت باشد و نتواند کاری انجام دهد.»
او گفت نیروهای ارتش سوریه فقط نیاز به برنامهریزی دارند چراکه این روزها «غافلگیر شدهاند».
کوثری در ادامه افزود: «انشاءالله هرچه سریعتر خودشان را پیدا خواهند کرد.»
وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت چهاردهم در واکنش به احتمال تغییر قیمت بنزین اعلام کرد یک بار برای همیشه باید بهسمت اصلاح ناترازیها در حوزه انرژی رفت. او از «دستدرازی به شرکتهای دولتی برای تامین کسری بودجه» خبر داد و از آن به عنوان ریشه تورم یاد کرد.
عبدالناصر همتی به «دستدرازی عدهای به منابع مختلف برای برداشت پول» اشاره کرد و گفت: «این پول باید به طبقات پایین داده شود؛ الان دستمان تنگ شده و نمیتوانیم به طبقات پایین یارانه بدهیم.»
پیش از صحبتهای همتی، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، شامگاه دوشنبه ۱۲ آذر در یک گفتوگوی تلویزیونی، وضعیت اقتصادی در کشور را سخت و «ناترازی در حوزه انرژی» را بحرانی توصیف کرد.
دولت بحران کمبود انرژی در ایران را «ناترازی انرژی» مینامد.
در واکنش به صحبتهای پزشکیان، حشمتالله فلاحتپیشه، رییس پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در پستی در حساب ایکس خود نوشت: «آقای رییس جمهور! مردم را به دزدان یقه سفید نفروشید. آنها روزانه ۲۵ میلیون لیتر بنزین و فرآورده قاچاق میکنند. دو برابر پولی که با گرانی بنزین از جیب ملت بر میدارید.»
او در ادامه نوشت: «این چه مافیایی است که سران قوا در مقابل آن اظهار عجز میکنند؟»
وزیر اقتصاد صبح سهشنبه با اشاره به قاچاق سوخت از ایران به کشورهای همسایه به دلیل تفاوت قیمتها گفت: «هیچ منطقی قبول نمیکند این حجم قاچاق وحشتناک بنزین داشته باشیم بعد خودمان مجبور به واردات بنزین شویم.»
او تاکید کرد: «یک بار برای همیشه باید بهسمت اصلاح ناترازیها برویم.»
به گفته همتی در سال گذشته هزار و ۷۰۰ رانت از محل اختلاف قیمت ارز ایجاد شده، در حالی که «کسری بودجه، ریشه اصلی تورم و چاپ پول در ایران» است.
بنزین گران میشود؟
رییس دولت چهاردهم در گفتوگوی تلویزیونی خود در پاسخ به سوالی درباره گران شدن بنزین گفت اگر مجلس برای واردات، ارز اختصاص ندهد، بنزین گران میشود.
به گفته او، وقتی به واردات بنزین پول داده میشود کسری بودجه پیش میآید و همین موضوع باعث تورم میشود و به اقشار کمدرآمد ضربه میزند.
در واکنش به این مصاحبه، حمید رسایی، نماینده مجلس، با اشاره به وعدههای انتخاباتی پزشکیان مبنی بر عدم گرانی سوخت گفت: «او یا پای حرف خود بایستد یا اگر قرار است تغییری دهد باید خودشان گردن بگیرند و بگویند آن حرفهای من کارشناسی نبوده است و الان میخواهم بنزین را گران کنم ولی آن را گردن مجلس نیندازد.»
پزشکیان ناترازیهای حوزه انرژی را به دولتهای گذشته نسبت داده، اقدامات آنها را به استفاده از مسکن تشبیه کرده و گفت: «ما باید بتوانیم به چاههای نفت، گاز تزریق کنیم. اکنون نه تنها گاز تزریق نمیکنیم بلکه صرفا برداشت داریم.»
خبرگزاری تسنیم در واکنش به مصاحبه پزشکیان، چهار سناریو را برای وضعیت قیمت بنزین در ایران ارائه داد و نوشت: «سناریوی اول ادامه وضع موجود است که احتمال تصویب آن در مجلس کم است. سناریوی دوم، سه نرخی کردن قیمت بنزین برای مصرف بیش از ۱۶۰ لیتر با نرخ آزاد است.»
در سناریوی سوم تسنیم، به تغییر نظام سهمیهبندی اشاره شده تا به افراد به جای خودروها، سهمیه قابل فروش تعلق بگیرد و در سناریوی چهارم، از احتمال افزایش ۵۰ درصدی قیمت بنزین با حفظ نظام سهمیهبندی فعلی خبر داده شده است.
پزشکیان پیش از این در ۱۱ آذر و پس از جلسه غیرعلنی مشترک هیات دولت با نمایندگان مجلس، بدون اشاره مستقیم به گرانی احتمالی بنزین اعلام کرد: «رفع ناترازیها فقط با کمک شما [نمایندگان مجلس] و مردم ممکن است.»
این اظهارات در شرایطی است که در روزهای اخیر افزایش قیمت بنزین در بودجه ۱۴۰۴ یکی از موضوعات مورد بحث نمایندگان مجلس شورای اسلامی بوده است.
هفتم آبان، شماری از نمایندگان از مخالفت مجلس با طرح احتمالی دولت برای افزایش قیمتها گفتند و تاکید کردند چنین تصمیمی، منجر به ایجاد التهاب و تنش سیاسی در جامعه میشود.
در آبان ۱۳۹۸ و در دولت دوم حسن روحانی، قیمت بنزین بهطور ناگهانی و شدید افزایش یافت و به موجی از اعتراضات علیه جمهوری اسلامی منجر شد که «آبان خونین ۹۸» را رقم زد.
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نگرانی خود را نسبت به افزایش تنشها و خشونتها در سوریه ابراز کرد.
جریمی لورن، سخنگوی تورک، سهشنبه اعلام کرد دفتر حقوق بشر سازمان ملل در حال مستندسازی و بررسی گزارشهایی است که به برخی حوادث مرگبار منجر به تلفات سنگین در درگیریهای اخیر سوریه اشاره دارند.
این گزارشها مربوط به حملاتی هم از سوی ارتش و نیروهای دولت و هم از سوی گروههای مسلح مخالف آن است.
در جریان این حملات افراد غیرنظامی از جمله کودکان کشته شدهاند.
به گفته لورن، مستندات سازمان ملل نگرانیهای جدی را در مورد این حملات به همراه داشته است.
همزمان با درگیریهای سوریه و عملیات گروههای مسلح مخالف دولت اسد، اسرائیل در حملهای پهپادی، خودرویی را در نزدیکی پل شهرک عقربا در حومه دمشق و در مسیر فرودگاه بینالمللی این شهر هدف قرار داد.
دیدهبان حقوق بشر سوریه گفت حمله پهپادی اسرائیل یک کشته و یک زخمی بر جای گذاشت.
هویت سرنشینان خودرو هنوز مشخص نشده است.
دیدهبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که از ابتدای سال ۲۰۲۴ میلادی تاکنون، اسرائیل ۱۶۰ بار اراضی سوریه را هدف قرار داده است.
گزارشها از درگیری میان ارتش سوریه با گروههای مسلح مخالف دولت در حماه ادامه دارد و خبرهای متفاوتی از تسلط هر یک از طرفین بر این استان منتشر میشود.
رسانههای دولتی سوریه خبر دادند که ارتش این کشور کنترل شهر کرناز در حماه و شهر خناصر در حلب را به دست گرفته است و گروههای مسلح مخالف بشار اسد از پیشروی خود در حومه شهر حماه در سوریه خبر دادند.
شبکه اسکاینیوز به نقل از یک منبع نظامی سوریه گزارش داد که در پی حملات ارتش این کشور دهها نفر از گروههای مسلح مخالف اسد در حومه جنوبی ادلب و حومه شمالی حماه کشته و مجروح شدند.
دیدهبان حقوق بشر سوریه صبح سهشنبه گزارش داد تحریر شام و گروههای مسلح مخالف دولت که تحت پرچم اتاق عملیات «بازدارندگی تجاوز» فعالیت میکنند، پس از درگیریهای شدید با ارتش سوریه، کنترل شهرها و مناطق طیبه الامام، حلفایا، صوران و معردس در حومه شمالی حماه را به دست گرفتند.
بر اساس این گزارش، ارتش توانست تلاشهای هیات تحریر شام را برای پیشروی به سمت قلعه المضیق و برخی از ایستهای بازرسی دیگر در حومه شمالی حماه ناکام بگذارد.
این درگیریها همزمان با حملات هواپیماهای جنگنده و تبادل آتش توپخانهای انجام گرفت.
هواپیماهای جنگنده و بالگردهای سوریه طی ساعات گذشته ۴۵ حمله هوایی علیه مواضع تحریر شام و دیگر گروههای متحد آن در شمال حماه انجام دادند.
دولت میشل بارنیه، نخستوزیر فرانسه تنها سه ماه پس از آغاز به کار ممکن است این هفته سقوط کند. احزاب راست افراطی به رهبری مارین لوپن و جناح چپ با ارائه دو طرح رای عدم اعتماد، مخالفت خود را با دولت اعلام کردهاند. قرار است پارلمان چهارشنبه در این باره تصمیمگیری کند.
با ترکیب آرای جناح راست افراطی و چپ، به نظر میرسد دولت بارنیه نخستین دولتی باشد که از سال ۱۹۶۲ با رای عدم اعتماد برکنار میشود.
دولت بارنیه که با حمایت حزب راست افراطی «اجتماع ملی» تشکیل شد، در تلاش برای تصویب لایحه بودجه ۲۰۲۵ با مشکلاتی اساسی مواجه شده است. این حزب پیشتر به بارنیه هشدار داده بود اگر تا دوشنبه به خواستههایش در ارتباط با بودجه تن ندهد، ممکن است از طرح رای عدم اعتماد علیه دولت حمایت کند.
لایحه بودجه شامل افزایش ۶۰ میلیارد یورویی مالیاتها و کاهش هزینهها برای کنترل کسری بودجه است اما آخرین امتیاز بارنیه به حزب اجتماع ملی مبنی بر لغو طرح کاهش بازپرداخت هزینه داروها هم نتوانست حمایت این حزب را جلب کند.
به گفته لوپن، «فرانسویها از این وضعیت خسته شدهاند».
او گفت: «بارنیه مشکلات را بدتر کرده و باید برکنار شود.»
ماتیلد پانوت، رهبر جناح چپ «فرانسه تسلیمناپذیر» نیز دولت بارنیه را مسئول «آشوب سیاسی» فعلی دانست و گفت: «ما با یک بحران سیاسی بهوجود آمده از سوی دولت بارنیه و ریاستجمهوری امانوئل مکرون مواجهیم.»
در صورت سقوط دولت، بارنیه ناچار به استعفا خواهد بود اما احتمال دارد مکرون برای مدیریت امور روزمره تا تعیین نخستوزیر جدید، او را بهعنوان نخستوزیر موقت منصوب کند.
انتخابات زودهنگام پارلمانی پیش از تیر ۱۴۰۴ ممکن نیست و بنابراین مکرون باید راهحلی موقت پیدا کند.
یکی از گزینههای او، تشکیل یک دولت تکنوکرات است تا بدون برنامه سیاسی خاص و بهطور موقت اداره کشور را بر عهده گیرد.
واکنشهای اقتصادی
بحران سیاسی فرانسه تاثیراتی منفی بر بازارهای مالی این کشور داشته است.
از زمان اعلام انتخابات زودهنگام از سوی مکرون در اوایل ژوئن، شاخص بورس «سیاِیسی ۴۰» (CAC 40) فرانسه نزدیک به ۱۰ درصد کاهش یافته است. این شاخص که نمایانگر عملکرد ۴۰ شرکت بزرگ فرانسه است، دوشنبه ۱۲ آذر بدون تغییر بسته شد اما در اوایل صبح سهشنبه بیش از یک درصد کاهش داشت.
با نزدیک شدن به تاریخ رایگیری، آینده دولت بارنیه و ثبات سیاسی فرانسه در هالهای از ابهام قرار دارد.
این بحران میتواند پیامدهای گستردهای برای دومین اقتصاد بزرگ منطقه یورو و ثبات سیاسی اتحادیه اروپا داشته باشد.