شاهزاده رضا پهلوی در مراسم دریافت جایزه «معمار صلح» بنیاد نیکسون با اشاره به خطر گسترش جنگ در خاورمیانه گفت: «این جنگ مردم ایران نیست. این جنگ علی خامنهای دیکتاتور است که از تفرقه و آشوب تغذیه میکند.»
همزمان با ابهام در مورد نحوه حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل تصمیم به انتشار عکسی از حمله پهپادی به خانه بنیامین نتانیاهو گرفته است. عکسهای منتشر شده نشان میدهد شیشههای بخشی از خانه نتانیاهو در اثر این حمله آسیب دیده است.
اکنون این سوال مطرح میشود چرا اسرائیل که در چند روز گذشته این عکسها را در اختیار داشته، اکنون تصمیم به انتشار آنها گرفته است؟ این اقدام ممکن است پیامدهایی برای حزبالله و جمهوری اسلامی داشته باشد و به نوعی نشان دهد که اسرائیل ممکن است بخواهد بگوید حق تلافیجویی دارد.
سوال اصلی این است که آیا اسرائیل قصد دارد همان بلایی را که با کشتن نصرالله و هنیه بر سر حماس و حزبالله آورد، بر سر جمهوری اسلامی و مقامات ارشد آن بیاورد؟ دیوید بارنیا، رئیس موساد، پیشتر گفته بود اسرائیل باید به سراغ مقامات جمهوری اسلامی برود.
اینکه آیا اسرائیل قصد دارد مقامات ارشد جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد یا نه؛ به دو موضوع اراده و توان اسرائیل بستگی دارد. نخست اینکه، آیا میتواند این کار را انجام دهد؟ و دومی اینکه، آیا میخواهد این کار را انجام دهد؟
از طرف دیگر، جمهوری اسلامی نیز با همین دو موضوع و وضعیت یعنی اراده کشتن مقامات اسرائیلی و توانایی انجام آن روبهرو است. جمهوری اسلامی در سالهای گذشته تلاشهای متعددی برای ترور مقامات ارشد اسرائیل انجام داده، اما به دلیل کمبود توان اطلاعاتی و عملیاتی، نتوانسته موفق باشد.
از سوی دیگر، شواهد نشان میدهد که اسرائیل توانایی لازم برای هدف قرار دادن رهبران حماس و حزبالله و همچنین مقامات جمهوری اسلامی را دارد. نمونههای مشخصی از این توانایی شامل ترور محسن فخریزاده و حملات به تاسیسات هستهای ایران است.
سوال مهم این است که آیا اسرائیل اکنون میخواهد مقامات ارشد جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد و هزینه و فایده این اقدام چیست؟ شواهد نشان میدهد زمانی که اسرائیل اراده کرده، توانسته است به هدفهایش برسد.
به عبارت دیگر، وضعیت دو طرف در مورد اراده و توانایی برعکس است. جمهوری اسلامی خواهان کشتن رهبران و فرماندهان اسرائیلی است، اما توان انجام این کار را ندارد. در عوض، اسرائیل توانایی لازم را دارد، و اکنون موضوع بر سر اراده و تمایل آن به اقدام است.
در تایید این موضوع؛ علی یونسی، وزیر پیشین اطلاعات جمهوری اسلامی، به نفوذ اطلاعاتی گسترده اسرائیل در ایران اشاره کرده و گفته که همه مقامات جمهوری اسلامی باید نگران جان خود باشند.
نکته دیگر اینکه جمهوری اسلامی که در ابتدا به حمله پهپادی به خانه نتانیاهو افتخار میکرد، اکنون با نگرانی از احتمال حملات تلافیجویانه اسرائیل از آن فاصله میگیرد.
این نگرانی به ویژه با اشاره برخی رسانهها به نقش سفارت جمهوری اسلامی در لبنان در حمله اخیر تشدید شده است. به همین دلیل، رسانههای حزبالله به سرعت اعلام کردند که این حمله به خانه نتانیاهو بهطور مستقل و از سوی حزب الله انجام شده است تا اتهامهای مربوط به دخالت جمهوری اسلامی را رد کنند.
در نهایت، مقامات جمهوری اسلامی میدانند که اسرائیل توانایی لازم برای هدف قرار دادن ساختار رهبری و شبکه فرماندهی حماس و حزبالله را داشته و ممکن است اگر اراده کند این الگو را در مورد آنها نیز تکرار کند. این واقعیت، آنها را به شدت نگران کرده است.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
مراد ویسی در برنامه روزانهاش در ایران اینترنشنال، خبرهای مهمی را که در لابهلای اخبار دیده، همراه با نکات تحلیلی و سوابقی که هر خبر ممکن است داشته باشد، گردآوری میکند تا اگر کسی فرصت پیگیری اخبار را نداشته باشد، بتواند با دیدن این برنامه از مهمترین اخبار روز مطلع شود
این متن خلاصه مطالب مطرح شده در برنامه سیاست با مراد ویسی است که روزهای شنبه تا چهارشنبه اینجا به اشتراک گذاشته خواهد شد.
یازده تشکل و سازمان رسانهای در بیانیهای با اشاره به خطر اعدام علی مجدم، معین خنفری، محمدرضا مقدم و عدنان غبیشاوی، چهار زندانی سیاسی عرب ایرانی در زندان سپیدار اهواز، خواستار لغو فوری احکام اعدام صادرشده علیه این زندانیان شدند.
این بیانیه همچنین خواستار دسترسی این چهار زندانی به وکیل تعیینی، امکان ملاقات با خانواده و دادرسی منصفانه و علنی پرونده این شهروندان شد.
این تشکلها و سازمانهای رسانهای با اشاره به پرونده پرابهام و بدون دادرسی منصفانه این چهار زندانی، از سازمانهای حقوق بشری، نهادهای بینالمللی و مقامهای سازمان ملل خواستند با مداخله فوری مانع از اجرای «حکم فرا قانونی اعدام» علیه این چهار شهروند شوند و به لغو مجازات اعدام در ایران کمک کنند.
این بیانیه افزود جمهوری اسلامی در میانه درگیری نظامی با اسرائیل که میتواند ادامه حیات این حکومت را تهدید کند، اعدام را ابزار اثبات توانایی تداوم اعمال قوه قهریه و ایجاد وحشت و ترس عمومی قرار داده است.
سازمان حقوق بشر کارون، جمعیت حقوق بشر آذربایجان، فعالان حقوقبشر ترکمنصحرا، رسانه حقوقبشری حالوش، سازمان حقوق بشری کُردپا، جمعیت حقوق بشر کردستان-ژنو، رسانک، سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات، کمپین فعالین بلوچ، سازمان حقوق بشری هانا و شیوار نیوز امضاکنندگان این بیانیه هستند.
روزنامه نیویورکتایمز روز سهشنبه اول آبان، گزارش داد که یک مقام ارشد سپاه پاسداران و سه مرد دیگر به ارتباط با حکومت جمهوری اسلامی و مشارکت در یک توطئه نافرجام برای ترور مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی ایرانی-آمریکایی متهم شدهاند.
بر اساس این گزارش دادستانهای فدرال در منهتن نیویورک کیفرخواست جدیدی را صادر کردهاند که در آن، این افراد متهم شدهاند که در تلاش بودهاند تا در سال ۲۰۲۲ مسیح علینژاد را در بروکلین ترور کنند.
به گزارش نیویورکتایمز، دولت آمریکا این توطئه را خنثی کرد. دادگاه فدرال پیش از این علیه اعضای یک سازمان تبهکار اروپای شرقی مرتبط با حکومت ایران به دلیل تلاش برای ترور مسیح علینژاد اعلام جرم کرده بود.
کیفرخواست جدید، برای اولین بار یک مقام عالی رتبه سپاه پاسداران را به دخالت در این توطئه متهم میکند.
در کیفرخواست، نام این مقام عالیرتبه سپاه، روحالله بازقندی عنوان شده است. او سرتیپ سپاه پاسداران است و وزارت خزانهداری ایالات متحده از او بهعنوان یک مقام ضد جاسوسی نام برده و او را تحریم کرده بود.
پیشتر ایراناینترنشنال، در ۲۸ مرداد ۱۴۰۱ در گزارشی اختصاصی خبر داده بود که روحالله بازقندی، معاون ضدجاسوسی و دو معان پیشین و فعلی عملیات ویژه اطلاعات سپاه پاسداران، در عملیاتهای ناموفق علیه اهداف اسرائیلی نقش داشتهاند.
یک عضو ارشد پیشین سپاه پاسداران درهمین زمینه به ایران اینترنشنال گفته بود که روحالله بازقندی، معاون ضدجاسوسی اطلاعات سپاه، واحد ۱۵۰۰، مسئول عملیات شکستخورده جمهوری اسلامی در استانبول برای ترور یوسف لوی سیفری، کنسول پیشین اسرائیل و سه زن توریست اسرائیلی بوده است.
روحالله بازقندی همچنین در فهرست تحریمهای ایالات متحده قرار دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا، روز هشتم اردیبهشت ۱۴۰۲، اعلام کرد روحالله بازقندی از مقامات ارشد فعال در امور ضداطلاعاتی، در زندانی کردن اتباع خارجی دخیل بوده و در عملیات مختلف سازمان اطلاعات سپاه در سوریه و توطئههای سپاه پاسداران برای هدف قرار دادن روزنامهنگاران، شهروندان اسرائیلی و سایر مخالفان حکومت نقش داشته است.
مسیح علینژاد در بروکلین زندگی میکرد اما از زمان خنثی شدن طرح ترور او به جای دیگری در نیویورک نقل مکان کرده است.
او روز سهشنبه به نیویورکتایمز گفت: «رژیم ایران همیشه برای فرار از مجازات و پاسخگویی، از باندهای جنایتکار برای انجام کارهای کثیف خود در خارج از مرزهای ایران استفاده میکند.»
علینژاد افزود که اتهامات جدید نشاندهنده دخالت مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در چنین توطئههایی است.
او گفت: «بسیار مهم است که اکنون ما شواهدی داریم که نشان میدهد اعضای ارشد سپاه پاسداران و جمهوری اسلامی در ایران نشستهاند و به مردی در نیویورک دستور دادهاند که یک شهروند آمریکایی را بکشد.»
علینژاد افزود: «اکنون مصممترم تا صدای مردم ایران، بهویژه زنان را که در واقع با همان قاتلان در کشورشان روبهرو هستند، به گوش همگان برسانم.»
صندوق بینالمللی پول با وجود اعلام مهار خطرهای مالی کوتاهمدت جهانی، هشدار داد کاهش سیاستهای پولی میتواند به شکلگیری حبابهای قیمت دامن بزند و بازارها ممکن است خطرات ناشی از درگیریهای نظامی و سیاستهای دولتهای جدید را دستکم بگیرند.
صندوق بینالمللی پول روز سهشنبه، اول آبان، در گزارش شش ماهه خود درباره ثبات مالی جهانی هشدار داد که «گسست گسترده» بین افزایش عدم اطمینان ژئوپلیتیکی و نوسانات پایین بازار، احتمال شوک در بازار را افزایش میدهد.
این نهاد جهانی به وضعیت اقتصادی ماه اوت در ژاپن اشاره کرد که در اثر افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن دچار نوسانات اقتصادی شد.
این صندوق بینالمللی وامدهنده مستقر در واشینگتن افزود که آسیبپذیریهای فزاینده میتواند شوکهای نامطلوب را تشدید کند، شوکهایی که بهدلیل افزایش عدم اطمینان اقتصادی و ژئوپلیتیکی در بحبوحه درگیریهای نظامی جاری و سیاستهای نامشخص آینده دولتهای تازه انتخابشده، محتملتر شدهاند.
این گزارش در حالی منتشر شده که روسای بانکهای مرکزی و وزیران دارایی کشورهای جهان برای نشستهای سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در یکی از نامطمئنترین دورههای ژئوپلیتیکی و اقتصادی جهان در دهههای اخیر، در واشینگتن گرد هم میآیند.
صندوق بین المللی پول نوشت: «علاوه بر جنگ در اوکراین و تشدید درگیری در خاورمیانه، نیمی از جمعیت جهان دولتهای جدیدی از جمله ایالات متحده را در سال جاری میلادی انتخاب کردهاند یا انتخاب خواهند کرد.»
بر اساس این گزارش، در بسیاری از موارد، برنامههای سیاستی رهبران جدید مشخص نیست، و همین امر پیامدهای اقتصادی قابل توجهی را به همراه خواهد داشت.
به ویژه، اقتصاددانان و مدیران وال استریت این نگرانی را مطرح کردهاند که افزایش تعرفه واردات مورد نظر دونالد ترامپ، نامزد جمهوریخواه ریاست جمهوری، میتواند تورم را دوباره شعلهور کند و کاهش مالیات وعده داده شده او نیز میتواند کسری بودجه ایالات متحده را افزایش دهد.
صندوق بینالمللی پول از بانکهای مرکزی خواست که بهطور واضح با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و نرخها را به تدریج کاهش دهند.
او گفت که تنظیمکنندهها باید بدهی شرکتها و املاک تجاری را به دقت بررسی کنند و از نظارت قوی بانکی اطمینان حاصل کنند.
در این گزارش به هوش مصنوعی نیز اشاره شده است.
صندوق بینالمللی پول تاکید کرد که افزایش پذیرش هوش مصنوعی از سوی شرکتهای مالی میتواند سرعت و کارایی و همچنین نوسانات را افزایش دهد.
علاوه بر این، بر اساس این گزارش، اتکای بیشتر به تعداد انگشت شماری از ارائه دهندگان خدمات هوش مصنوعی خطرات عملیاتی دیگری را به همراه دارد.
بر اساس اظهارات یکی از مقامات بلندپایه اطلاعاتی اسرائیل، هدف گرفتن و از میان برداشتن رهبران گروه حزبالله از جمله سید حسن نصرالله، همراه با عملیاتهای هوایی گسترده علیه تاسیسات زیربنایی این گروه، به شکل چشمگیری جریان کمکهای مالی از جمهوری اسلامی به این سازمان را مختل کرده است.
ارتش اسرائیل کارزار خود علیه رهبری حزبالله را با هدف قرار دادن فواد شُکر، از نزدیکترین دستیاران حسن نصرالله، در نهم مرداد آغاز کرد. این عملیات با موجی از حملات هوایی در دو ماه بعد ادامه یافت و سرانجام در ششم مهر ماه به کشته شدن رهبر این گروه انجامید.
یکی از مقامات دستگاه اطلاعاتی اسرائیل روز یکشنبه ۲۹ مهر ماه اعلام کرد عملیاتهای هوایی علیه رهبران و تاسیسات زیربنایی حزبالله، اختلالات جدی در نظام مالی این گروه ایجاد کرده است.
به گفته او، این اختلالات میتواند توان نظامی حزبالله را به شکل قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد.
به گزارش وزارت امور خارجه ایالات متحده، جمهوری اسلامی تامینکننده اصلی آموزشهای نظامی، تجهیزات و منابع مالی حزبالله است و هر سال صدها میلیون دلار به این گروه کمک میکند.
تا یک ماه پیش، وضعیت مالی حزبالله باثبات بود و آنها به طور منظم و آشکار، کمکهای مالی خود را از ایران دریافت میکردند.
این مقام اسرائیلی اظهار داشت که این روند در ماههای اخیر دستخوش تغییر شده است.
او گفت: «هر ماه حدود ۵۰ میلیون دلار از ایران به سوریه منتقل میشود و آنجا به حزبالله انتقال مییابد. بخشی از این پول به صورت فیزیکی دلار است و بخشی دیگر از طریق توافق نفتی ایران به سوریه ارسال میشود به این شکل که جمهوری اسلامی نفت به سوریه میدهد و سپس پول آن به حزبالله داده میشود.»
این مقام افزود که دیپلماتهای جمهوری اسلامی نیز از طریق فرودگاه بینالمللی بیروت با چمدانهای پر از دلار برای حزبالله پول حمل میکنند.
او در ادامه افزود: «شرایط اکنون متفاوت شده و دریافت منابع مالی برای آنها به سادگی گذشته نیست.»
این وضعیت، تنها چالش مالی حزبالله نیست. به گفته این مقام اسرائیلی، عملیات اخیر اسرائیل علیه این گروه لبنانی، هزینههای آنان را به شدت افزایش داده است. اکنون حزبالله باید مبالغ بیشتری را صرف پرداخت حقوق نیروها، تهیه تسلیحات و جبران خسارتهای ناشی از حملات هوایی کند.
این مقام اسرائیلی هشدار داد که اگرچه این محدودیتها فشار سنگینی بر حزبالله وارد کرده اما پس از پایان جنگ، تهران به راحتی میتواند حمایتهای مالی خود را از سر بگیرد؛ مگر آنکه اسرائیل به طور نظاممند شبکه مالی حزبالله را نابود کند.
این مقام اطلاعاتی، این سخنان را در نشستی خبری که پیش از حملات هوایی ارتش اسرائیل به شعبههای متعدد موسسه قرضالحسن برگزار شد، مطرح کرد. قرضالحسن، موسسه مالی وابسته به حزبالله است که شعبههای آن در بیروت، جنوب لبنان و دره بقاع، هدف این حملات قرار گرفتند.
قرضالحسن در ظاهر یک موسسه خیریه غیرانتفاعی است که خارج از نظام بانکی لبنان فعالیت میکند. این موسسه یکی از ابزارهایی است که حزبالله از طریق آن، نفوذ و محبوبیت خود را در میان جامعه شیعیان لبنان گسترش میدهد.
بر اساس گزارش رسانههای نزدیک به حزبالله، شعبههای مورد حمله از هفتهها پیش تخلیه شده بودند و از این رو انتظار نمیرود تخریب این مراکز، آسیب جدی به توان مالی حزبالله وارد کرده باشد.
هدف اصلی این حملات احتمالا خدشهدار کردن اعتماد جامعه شیعه لبنان به حزبالله بوده است: «بسیاری از جمعیت شیعیان لبنان از این نهاد به عنوان سیستم بانکی استفاده میکردند و پایههای اقتصادی آن بر همین اعتماد و استفاده مردمی استوار بوده است.»
این سخنان را یک مقام اسرائیلی در روز یکشنبه ۲۹ مهر ماه بیان کرد.
اسرائیل همچنان به حملات هوایی خود علیه زیرساختهای مالی و عملیاتی حزبالله ادامه میدهد اما هنوز مشخص نیست این حملات چه تاثیر درازمدتی بر ثبات اقتصادی و توان نظامی این گروه خواهد داشت.
با وجود این، مقامات اسرائیلی تاکید میکنند که فشار بر منابع مالی حزبالله باید همچنان ادامه یابد.
این مقام اطلاعاتی اسرائیل در پایان گفت: «آنها اکنون تحت فشار قرار دارند اما روشن است که اگر بهطور نظاممند به ساختارشان آسیب نزنیم، به راحتی میتوانند خود را بازسازی کنند؛ به ویژه اگر تهران پس از پایان جنگ، دوباره بودجه در اختیارشان بگذارد. به همین دلیل است که ما در این مرحله چنین هدفی را دنبال میکنیم.»