آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، جمعه در تماس با بنی گانتز، وزیر کابینه جنگ اسرائیل، با او درباره تلاشها برای آتشبس در غزه، آزادی گروگانها و جلوگیری از گسترش تنشها در منطقه گفتوگو کرد.
بلینکن با اشاره به تلاشها برای ارسال کمکهای انساندوستانه به غزه، بر ضرورت بازگشایی گذرگاه رفح تاکید کرد. وزیر خارجه آمریکا همچنین با گانتز درباره لزوم حفاظت از غیرنظامیان در غزه، کاهش تنشها در کرانه باختری و برنامهریزی برای شرایط غزه پس از جنگ گفتوگو کرد.
دفتر نخستوزیر و وزارت امور خارجه اسرائیل با انتشار بیانیه مشترکی به حکم دیوان بینالمللی دادگستری که اسرائیل را ملزم به توقف عملیات نظامی در رفح میکند، واکنش نشان داده و تاکید کردهاند اسرائیل حق دفاع از مردم خود را دارد و به جنگ برای آزادی گروگانها و شکست حماس ادامه میدهد.
در این بیانیه گفته شده ادعاهای نسلکشی در غزه «نادرست، بیپایه و اساس و از نظر اخلاقی نفرتانگیز» است و اسرائیل بر اساس حقی که برای دفاع از سرزمین و شهروندانش دارد و منطبق با ارزشهای اخلاقی خود و مطابق با قوانین بینالمللی عمل میکند و دستور دیوان برای توقف عملیات در رفح را نمیپذیرد.
رویترز در گزارشی نوشته حکم روز جمعه دیوان بینالمللی دادگستری آخرین گام در سلسله اقداماتی بود که در هفتههای اخیر انزوای بینالمللی اسرائیل را بر سر عملکردش در جنگ غزه تشدید کرده است، جنگی که به گفته مقامات بهداشتی محلی تا به حال به کشتهشدن بیش از ۳۵هزار فلسطینی انجامیده است.
در بیانیه دولت اسرائیل گفته شده عملیات در رفح به گونهای انجام نخواهد شد که «وضعیت منجر به نابودی جمعیت غیرنظامی فلسطینی به شکل جزئی یا گسترده» را به دنبال بیاورد.
دیوان بینالمللی دادگستری در جلسه عصر روز جمعه چهارم خرداد برای تصمیمگیری در مورد درخواست آفریقای جنوبی برگزار شد و در نتیجه از اسرائیل خواست تا حمله به رفح را متوقف کند.
نواف سلام، رییس دیوان بینالمللی دادگستری در این جلسه تاکید کرد وضعیت در غزه پس از آخرین حکم این دیوان برای بهبود وضعیت فلسطینیان، بدتر شده است و از اسرائیل خواست فورا تهاجم به رفح و هر گونه اقدامی را که میتواند منجر به تخریب یا بدتر شدن اوضاع شود، متوقف کند.
دیوان بینالمللی دادگستری از اسرائیل خواست گذرگاه رفح را برای ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه باز کند، اجازه دسترسی بازرسان را به مناطق محاصره شده بدهد و گزارش پیشرفت در این زمینه را ظرف یک ماه دیگر ارائه کند.
یکی از مقامهای حماس از تصمیم دیوان در مورد رفح استقبال کرد و همزمان آن را «ناکافی» خواند و خواستار پایان حمله اسرائیل به سراسر غزه شد و از شورای امنیت سازمان ملل خواست تا تصمیم دیوان بینالمللی دادگستری را اجرا کند.
سخنگوی تشکیلات خودگردان فلسطین نیز گفت از تصمیم دیوان بینالمللی دادگستری استقبال میکند و افزود که این رای نشانه یک «اجماع بینالمللی برای پایان دادن به جنگ اسرائیل علیه غزه» است.
در سمت مقابل، بنی گانتز، عضو کابینه جنگ اسرائیل، همسو با بیانیه دولت اسرائیل گفت این کشور به جنگ «عادلانه و لازم» خود علیه حماس از جمله در رفح برای بازگرداندن گروگانها و اطمینان از امنیت خود ادامه خواهد داد و اقدامات اسرائیل در تطابق با قوانین بینالمللی خواهد بود و حتیالمقدور از غیرنظامیان حفاظت به عمل میآورد.
یائیر لاپید، نخستوزیر پیشین اسرائیل هم دستور دیوان بینالمللی دادگستری برای توقف عملیات در رفح را با توجه به اینکه این درخواست به خواسته آزادی گروگانهای اسرائیلی توسط حماس مرتبط نشده است نشانه «فروپاشی اخلاقی و یک فاجعه اخلاقی» خواند.
جنگ غزه که با حمله حماس به جوامع اسرائیلی اطراف نوار غزه در ۷ اکتبر سال گذشته آغاز شد، باعث ایجاد فاصله بین اسرائیل و بسیاری از کشورهای جهان و ایجاد تنشهای جدی بین دولت نتانیاهو و نزدیکترین متحدانش، از جمله ایالات متحده شده است.
رفح، که نزدیک به مرز مصر است، بیش از یک میلیون فلسطینی را که در جریان حمله زمینی اسرائیل به نوار غزه آواره شدهاند، در خود جای داده بود تا اینکه با دستور تخلیه ارتش در اوایل ماه جاری، صدها هزار نفر از آنان روانه اردوگاههای مرکزی غزه فرستاد.
خارج از اسرائیل، تصاویر تلویزیونی هولناک از رنج مردم در خرابههای غزه به همدردی بینالمللی دامن زده است و سازمانهای امدادی که تلاش میکنند کمکهای اضطراری را توزیع کنند هشدار میدهند بحران انسانی در غزه رو به گسترش است.
برای اسرائیلیها هم، حمله خونین افراد مسلح حماس که منجر به کشته شدن نزدیک به ۱۲۰۰ نفر در مرگبارترین روز تاریخ اسرائیل شد، همچنان یک زخم تراژیک است که با سرنوشت مبهم حدود ۱۲۵ گروگان از مجموع ۲۵۰ گروگانی که حماس از شمال اسرائیل ربود تشدید شده است.
حسن نصرالله، رهبر گروه شبهنظامی حزبالله لبنان که از سوی آمریکا و برخی کشورهای غربی یک «گروه تروریستی» شناخته شده، گفت ایران با «پول، سلاح، آموزش، تخصص و تجربه» از گروههای شبهنظامی نیابتی خود حمایت میکند و ابراهیم رئیسی در این زمینه «تعهد بسیار» داشت.
نصرالله روز جمعه در یک سخنرانی ویدیویی گفت جمهوری اسلامی با مرگ ابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان «بسیار اندوهگین شد، اما سردرگم و تضعیف نشد.»
او علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی را ستایش کرد و بار دیگر تاکید کرد حکومت ایران به حمایت از گروههای شبهنظامی منطقه ادامه میدهد.
ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری ایران، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه او و همراهانشان در سیام ثور امسال در سقوط هلیکوپتری در راه تبریز کشته شدند.
روز جمعه هفته گذشته و دو روز پیش از مرگ رئیسی، رسانههای اسرائیل خبر دادند جمهوری اسلامی تجهیزات پیشرفته دفاع هوایی را در اختیار گروه شبهنظامی حزبالله لبنان قرار داده است.
همزمان ارتش اسرائیل تایید کرد تاسیسات نگهداری موشکها از سوی حزبالله تهدیدی برای هواپیماهای اسرائیلی است.
بهمن سال گذشته، گروه شبهنظامی حزبالله لبنان که تحت حمایت جمهوری اسلامی فعالیت میکند، اعلام کرد برای اولین بار از آغاز جنگ کنونی غزه، موشک «فلق۱» را به سمت یک پایگاه نظامی اسرائیل شلیک کرد.
پرتاب این موشک از آنجا که ساخت ایران است، بازتاب گستردهای در رسانهها داشت.
از زمان آغاز جنگ غزه، اسرائیل و گروه شبهنظامی حزبالله لبنان به موازات این جنگ، در مرزهای جنوبی لبنان با یکدیگر تبادل آتش کردهاند.
نصرالله روز جمعه گفت در دوران رئیسی «شاهد تحولی در اولویت دادن به روابط با کشورهای همسایه و شرق بود».
او همچنین به نقش امیرعبداللهیان در ارسال حمایتهای ایران به گروههای فلسطینی، لبنانی و دیگر گروههای موسوم به «محور مقاومت» اشاره کرد و گفت که او به این گروهها «علاقه زیادی داشت».
پس از مرگ رئیسی و امیرعبداللهیان، حزبالله لبنان تصاویر بازدید رئیسی از یک پایگاه نظامی در سال ۲۰۱۸ را منتشر کرده است.
این رسانهها با پخش تصاویری از این دیدار، نوشتند رئیسی همواره مشتاق بود هر کاری که میتواند برای «مقاومت» انجام دهد.
خبرگزاریهای جمهوری اسلامی میگویند این تصاویر متعلق به یکی از پایگاههای حزبالله لبنان در منطقه اقلیم التفاح واقع در جنوب لبنان است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه روز پنجشنبه (سوم جوزا) این تصاویر را بازنشر کرد.
گروه شبهنظامی حزبالله لبنان، تحت حمایت کامل جمهوری اسلامی است.
رسانههای جمهوری اسلامی به نقل از وبگاه خبری العهد نوشتند که رئیسی در آن سال به عنوان تولیت آستان قدس رضوی به لبنان سفر کرد و با نصرالله دیدار کرد.
طبق گزارشهای منتشر شده، در آن زمان هر دو طرف «درباره امور مقاومت و مبارزه دایمی» با اسرائیل صحبت کردند.
تولیت آستان قدس رضوی یکی از ثروتمندترین نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی است.
ارتش اسرائیل روز جمعه چهارم خرداد خبر داد در یک عملیات مشترک با شینبت، سازمان امنیت داخلی این کشور، اجساد سه تن از شهروندان ربوده شده از سوی حماس در حمله هفتم اکتبر را یافته است.
بر اساس این گزارش، اجساد اوریون هرناندز ۳۰ ساله، خنان ایبلونکا ۴۲ ساله و میشل نیسنبائوم ۵۹ ساله از سوی ارتش اسرائیل پیدا شده و از غزه به اسرائیل بازگردانده شده است.
به نظر میرسد این افراد در حمله ۱۵ مهر سال گذشته حماس به اسرائیل به قتل رسیدند و اجسادشان از سوی این گروه ربوده و از گذرگاه میفلسیم به غزه منتقل شد.
ارتش اسرائیل گفت این سه نفر همراه با چهار قربانی دیگر که هفته گذشته اجسادشان از یک تونل در منطقه جبالیا کشف شد، در جریان حمله حماس از محل جشنواره موسیقی به منطقه میفلسیم فرار کرده بودند که در همانجا کشته شدند.
اوریون هرناندز که به تازگی جسدش پیدا شده ملیتی مکزیکی-فرانسوی دارد و دوستپسر شانی لوک، زن جوان آلمانی-اسرائیلی است که جسدش هفته گذشته پیدا شد.
انتشار ویدیویی از بدن نیمه برهنه لوک پشت وانت نیروهای حماس در نخستین روزهای پس از حمله به اسرائیل، واکنشهای گستردهای از سوی کاربران و رسانهها به دنبال داشت.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه گفت «با اندوه فراوان» خبر درگذشت یکی از شهروندان کشورش را شنیده است.
او در ایکس نوشت: «فرانسه همچنان و بیش از هر زمان دیگری به آزادی تمامی گروگانها متعهد است.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز جمعه در پیامی با تسلیت مرگ این سه گروگان گفت از شنیدن این خبر عمیقا اندوهگین است.
نتانیاهو گفت: «ما وظیفه ملی و اخلاقی داریم که هر کاری میتوانیم برای بازگرداندن گروگانهایمان شامل زندهها و متوفیان، انجام دهیم و این کاری است که میکنیم.»
همزمان، دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل در پی انتشار تصاویر بازجویی از گروگانگیر شهروندی اسرائیلی به نام متان زنگاوکر، از خانوادهاش به خاطر «از پیش اطلاع ندادن» در این زمینه عذرخواهی کرد.
ارتش اسرائیل روز پنجشنبه دو ویدیوی بازجویی منتشر کرد که نشان میداد مردی ۴۷ ساله از نیروهای امنیتی عضو حماس به نام جمال حسین احمدیاری و پسر ۱۸ سالهاش عبدالله به قتل، آدمربایی و تجاوز جنسی به گروگانها در جریان حمله هفت اکتبر اعتراف میکنند.
این ویدیوها ابتدا از سوی دیلیمیل منتشر و سپس از سوی ارتش اسرائیل به شکلی غیررسمی بازنشر شدند.
این دو نفر در ویدیوها، اقداماتشان را در هنگام حمله به غیرنظامیان در جشنواره موسیقی جنوب اسرائیل توصیف کردند و از ماتان زنگاوکر، یکی از گروگانهای اسرائیلی نام بردند.
در جریان حمله هفت اکتبر حماس حدود هزار و ۲۰۰ فرد عمدتا غیرنظامی کشته و ۲۵۲ نفر ربوده شدند.
در ماههای پس از آن، ارتش اسرائیل ویدیوهای مشابهی را منتشر کرد که در آنها اعضای حماس و جهاد اسلامی فلسطین به قتل و تجاوز به زنان اسرائیلی و گروگانها اعتراف کردهاند.
روز چهارشنبه دوم خرداد فیلمی از خشونت افراد حماس علیه زنان در حمله هفتم اکتبر به اسرائیل منتشر شد که بازتاب و واکنشهای گستردهای به دنبال داشت.
این ویدیوی سه دقیقهای شامل تصاویری از دستگیری پنج سرباز زن اسرائیلی به دست نیروهای حماس در یک پایگاه نظامی در جنوب اسرائیل است. این زنان با صورتهای خونی و دستهای بسته روی زمین نشستهاند.
انجمن گروگانها و خانوادههای مفقودان اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد این تصاویر برگرفته از ویدیویی دو ساعته متعلق به نیروهای حماس است که نشاندهنده «رفتار خشونتبار و تحقیرآمیز» با سربازان زن اسرائیلی است.
در پایان این ویدیوی کوتاه، زنان سرباز با خشونت به یک جیپ نظامی منتقل میشوند.
اواخر فروردین امسال اتحادیه اروپا گردانهای عزالدین قسام و قدس، شاخههای نظامی حماس و جهاد اسلامی را به دلیل خشونت جنسی در حمله هفتم اکتبر به اسرائیل در فهرست تحریمهای مرتبط به این موضوع قرار داد.
پیشتر و در اواسط اسفند سال گذشته گروهی از کارشناسان سازمان ملل گزارش دادند که دلایل منطقی برای باور خشونت جنسی نیروهای حماس در حمله هفت اکتبر به اسرائیل وجود دارد.
بر اساس این گزارش، نیروهای حماس مرتکب اقداماتی از جمله تجاوز جنسی فردی و گروهی و بریدن آلت زنان شدند.
مایک جانسون، رییس جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، روز پنجشنبه سوم خرداد گفت، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به زودی در نشست مشترک کنگره سخنرانی خواهد کرد.
این در حالی است که تنشها بین نتانیاهو و جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا بر سر نحوه مدیریت جنگ غزه از سوی رهبری اسرائیل همچنان ادامه دارد.
جانسون که از منتقدان سیاستهای دولت دموکرات آمریکا در قبال اسرائیل است، هنگام سخنرانی در مراسم سالانه روز استقلال در سفارت اسرائیل در واشینگتن افزود که سخنرانی نتانیاهو در نشست مشترک کنگره، نمایشی قوی از حمایت ما از دولت اسرائیل در زمانی است که آنها بیش از هر زمان دیگر به این حمایت نیاز دارند.»
در شرایطی که اعتراضاتی در سراسر کشور به ادامه جنگ غزه صورت گرفته و دولت زیر فشار است، دموکراتها از این رویداد چندان خوشحال نیستند.
دولتهای مختلف در آمریکا، معمولا یک مقام بلندپایه را به مراسم روز استقلال فرستادهاند. سال گذشته، کاملا هریس معاون رییسجمهوری در این مراسم سخنرانی و بر حمایت آمریکا از اسرائیل تاکید کرد. با این حال، او در ماههای اخیر وضعیت غزه را «فاجعه انسانی» خوانده و خواستار برقراری آتشبس شده است.
یک مقام اسرائیلی به خبرگزاری رویترز گفت که سفارت این کشور در آمریکا امسال میخواهد به پاس قدردانی از تصویب میلیاردها دلار کمک نظامی جدید ایالات متحده از سوی کنگره، از قانونگذاران به شیوهای دو حزبی تقدیر کند.
مراسم سفارت اسرائیل، همزمان با ضیافت شام دولتی کاخ سفید برای ویلیام روتو، رییسجمهوری کنیا، برگزار شد و به گفته این مقام اسرائیلی، همین امر باعث ایجاد اختلاف در برنامهریزی برای اعضای کابینه شد.
در این مراسم، پیت آگیلار، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان و درک شولت، مشاور آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا حضور داشتند.
آگیلار در سخنرانی خود گفت:«ما بهعنوان آمریکایی بر تعهد خود به حاکمیت اسرائیل تاکید میکنیم.»
جانسون و آگیلار، هر دو تصمیم دادستان دیوان کیفری بینالمللی را برای درخواست صدور حکم بازداشت برای نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل محکوم کردند. دادستان همچنین خواستار صدور حکم برای دستگیری رهبران حماس مسئول حمله مرگبار فرامرزی هفتم اکتبر به اسرائیل شده است که باعث آغاز جنگ غزه شد.
جانسون با انتقاد از بایدن گفت: «برخی از رهبران بهدنبال جلوگیری از ارسال سلاحهای حیاتی به اسرائیل بودهاند.
بایدن اخیرا ارسال یک محموله بمب به اسرائیل را متوقف کرد و هشدار داد که اگر نتانیاهو دست به یک حمله زمینی تمام عیار به شهر رفح در جنوب غزه بزند، ممکن است ارسال محمولههای بمب به اسرائیل را به تعویق بیندازد.
مایک جانسون، پیشتر به چاک شومر، رهبر دموکرات اکثریت سنا، اولتیماتوم داده بود که نامه دعوت از نتانیاهو برای سخنرانی را امضا کند، در غیر این صورت، نخستوزیر اسرائیل فقط در مجلس نمایندگان سخنرانی خواهد کرد.
شومر با وجود اینکه در ماه مارس، در اقدامی کمسابقه از نتانیاهو انتقاد کرده و خواستار برگزاری انتخابات جدید در اسرائیل شده بود، اعلام کرده است که کنگره آماده میزبانی از نخستوزیر اسرائیل است.
جانسون هنوز تاریخ این سخنرانی را مشخص نکرده است. نتانیاهو تا کنون سه بار در کنگره آمریکا سخنرانی کرده است.
رسانههای حکومتی در ایران گزارش دادند رهبران گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در منطقه با حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران و اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه دیدار کردند.
این دیدار در حاشیه مراسم تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در تهران صورت گرفته است.
رئیسی و هیات همراهش روز ۳۰ اردیبهشت در سانحه سقوط بالگرد در آذربایجان شرقی جان خود را از دست دادند و تشییع جنازه آنها در تهران روز دوم خرداد انجام گرفت.
خبرگزاری ایسنا نوشت «سران گروههای مقاومت» در حاشیه این مراسم با فرماندهان ارشد سپاه دیدار کردند. به گزارش ایسنا، اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزبالله لبنان، و محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیهای یمن در این دیدار حاضر بودند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران هم از شرکت نمایندگانی از جهاد اسلامی فلسطین، جبهه مردمی برای آزادی فلسطین و «گروههای مقاومت عراق» در این جلسه خبر داد.
«جبهه مقاومت» عنوانی است که مقامهای جمهوری اسلامی برای گروههای شبهنظامی مورد حمایت تهران در خاورمیانه، نظیر حماس، حزبالله، حشدالشعبی و حوثیهای یمن استفاده میکنند.
ایسنا نوشت: «در این جلسه، آخرین وضعیت سیاسی، اجتماعی و نظامی غزه و عملیات طوفان الاقصی و نقش جبهه مقاومت بحث و بررسی و بر استمرار جهاد و مبارزه تا پیروزی کامل مقاومت فلسطین در غزه با مشارکت همه گروهها و جبهههای مقاومت در منطقه تاکید شد.»
حماس و حامیانش تهاجم مرگبار هفتم اکتبر به جنوب اسرائیل را «طوفان الاقصی» نامگذاری کردهاند.
شبهنظامیان حماس در این حمله حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تاکنون ۱۱۲ نفر آزاد شدهاند.
اسرائیل نیز در پاسخ عملیات گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که به گفته وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۳۵ هزار و ۸۰۰ کشته و ۸۰ هزار مجروح بر جای گذاشته است.
خبر دیدار رهبران گروههای نیابتی جمهوری اسلامی و فرماندهان ارشد سپاه در رسانههای وابسته به این گروهها از جمله المنار، المیادین و مرکز اطلاعرسانی حوثیهای یمن نیز پوشش داده شده است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی خاورمیانه، گروههای شبهنظامی مورد حمایت حکومت ایران بارها به اهداف اسرائیل و آمریکا در منطقه حمله کردهاند.
در روزهای اخیر آتشباری متقابل در مرز لبنان و اسرائیل شدت گرفته است.
اسرائیل روز پنجشنبه سوم خرداد در حملهای هوایی به جنوب لبنان، یک فرمانده ارشد حزبالله را با نام محمد علی ناصر فران از پا درآورد.
اسرائیل فران را یکی از اعضای «برجسته» حزبالله معرفی کرد که در ساخت و تهیه سلاح برای این گروه نقش داشت.
در پی این حمله، حزبالله نیز با دهها راکت شمال اسرائیل را هدف قرار داد.
حوثیهای یمن نیز در ماههای گذشته، با حمله به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن، امنیت دریانوردی را در منطقه به خطر انداختهاند.
سازمان دریانوردی بریتانیا ساعتی پیش از وقوع حادثه برای یک کشتی در نزدیکی جنوب بندر حدیده یمن واقع در حاشیه دریای سرخ خبر داد.