محمد مخبر، معاون اول ابراهیم رئیسی، گفت: «در کشور از نظر تعداد تحریمها اول هستم، هیچ کشوری نیست که من را تحریم نکرده باشد. کانادا، استرالیا، اروپا، آمریکا و کشورهای دیگر من را تحریم کردند.»
او افزود: «اولین بار در اروپا من را تحریم کردند، آنجا وکیل گرفتیم و ظرف دو سال از تحریم درآمدم، اما بعد، از جای دیگری تحریم شدم.»
با افزایش انتقادها از «تفاهم نانوشته» بین تهران و واشینگتن، روزنامه شرق در سرمقاله خود درباره افزایش بحرانها علیرغم آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران از سوی آمریکا هشدار داد.
این روزنامه در مطلبی که روز سهشنبه ۲۴ مرداد با عنوان «راهبرد کلان سیاست خارجی ما چیست؟» منتشر شد، اشاره کرد آزادسازی احتمالی بیش از شش میلیارد دلار از پولهای مسدود شده نمیتواند به رفع بحرانها در ایران کمک کند چرا که دلیل آن «فقدان منابع کافی و مدیریت کارآمد» در کشور است.
روزنامه شرق در سرمقاله خود درباره آزادسازی داراییها در ازای آزادی زندانیان آمریکایی نوشت: «اگر راهبرد دولت گذران روزمره و باری به هر جهت و از این ستون به آن ستون باشد، شاید بشود با این اقدامات مدتی سر کرد،» و افزود: «اما بدون شک، تشدید مستمر انواع بحرانها در حوزههای متعدد به دلیل فقدان منابع کافی و مدیریت کارآمد ادامه خواهد یافت.»
شورای امنیت ملی آمریکا روز ۱۹ مرداد در بیانیهای تایید کرد که سیامک نمازی، مراد طاهباز، عماد شرقی و دو زندانی دوتابعیتی دیگر در ایران، در ازای آزادسازی مشروط دلارهای بلوکهشده جمهوری اسلامی، به حبس خانگی منتقل شدهاند.
اما خانواده شهاب دلیلی، که او هم در ایران زندانیست، ابتدا در مقابل کاخ سفید و سپس وزارت خارجه آمریکا تحصن کرده و خواستار پیوستن او به فهرست زندانیانی شدند که قرار است آزاد شوند.
در همین حال، نزار زکا، شهروند لبنانی که چهار سال در ایران محبوس بود، هم به تحصن همسر شهاب دلیلی ناهید، و فرزندش داریان، که در اعتصاب غذا به سر میبرد، در مقابل وزارت خارجه آمریکا پیوست.
خانواده شهاب دلیلی، شهروند ایرانی دارای اقامت دائم آمریکا که در ایران زندانیست، از مقامهای آمریکایی میخواهند که وضعیت این زندانی را نیز، که از ماه آوریل سال ۲۰۱۶ در ایران به اتهام «همکاری با کشور متخاصم» در زندان به سر میبرد، پیگیری کنند.
در این حین، روزنامه شرق به انتقاد از رویکرد جمهوری اسلامی به توافق با آمریکا پرداخته و نوشته «مشکل میتوان درکی از استراتژی و تاکتیکهای طرف ایرانی داشت.»
در این سرمقاله که به قلم کوروش احمدی نوشته شده، به «پیشافتادن سریع رقبای منطقهای» مانند ترکیه و عربستان سعودی اشاره شده که به گفته او با «بهرهمندی از یک سیاست خارجی متوازن، موقعیت منطقهای و بینالمللی خود را مستمرا بهبود میبخشند که یک نمونه اخیر آن همراه شدن روسیه و چین با مواضع امارات در مورد سه جزیره ایرانی است.»
وی در ادامه گفته است: «در چنین شرایطی اگر ما وقت و انرژیمان را صرف موارد جزئی و پراکنده مانند آزادکردن این یا آن سپرده و نظایر آن کنیم، بیشازپیش از قافله همتایان منطقهای عقب خواهیم ماند و موقعیت ژئوپلیتیک ممتاز و منابع طبیعی و نیروی انسانی ما بیشازپیش بیاثر و خنثی خواهد شد».
یک روز پس از رای مجلس شورای اسلامی به بررسی و تصویب لایحه جنجالی درباره حجاب اجباری در کمیسیون قضایی مجلس، رییس این کمیسیون امکان بازداشت افراد به اتهام «برهنگی یا نیمهبرهنگی» از سوی نیروی انتظامی را تایید کرد.
موسوی غضنفرآبادی، رییس کمیسیون قضایی مجلس، روز دوشنبه ۲۳ مرداد به سایت دیدهبان ایران گفت: «در این موضوع خاص [حجاب اجباری] اگر کسی برهنه یا نیمهبرهنه باشد، نیروی انتظامی حضور پیدا میکند و فرد را جلب میکند.»
او افزود: «در سایر موضوعات نیروی انتظامی با ابزارهای روز از جمله دوربین، متهم را شناسایی و پرونده تشکیل میدهد.»
این نماینده مجلس شورای اسلامی همچنین گفت که گشت ارشاد در لایحه موسوم به «عفاف و حجاب» نیست «ولی اگر نیروی انتظامی از قوانین دیگری استفاده کند، به ما مربوط نیست».
غضنفرآبادی با دفاع از تصویب غیرعلنی و دور از صحن علنی مجلس لایحه حجاب دفاع کرد و گفت: «آنهایی که مخالف کلیات هستند، تعدادشان اندک است. به هرحال قانون اساسی این اختیار را به مجلس و امروز هم مجلس این اختیار را به کمیسیون قضایی داده است.»
بلافاصله پس از رایگیری روز یکشنبه مجلس درباره بررسی لایحه حجاب در کمیسیون قضایی، حسینعلی حاجیدلیگانی، عضو کمیسیون قضایی مجلس، اعلام کرد که در جلسه روز یکشنبه این کمیسیون که با حضور اعضای کمیسیون فرهنگی برگزار شد، ۱۲ ماده از لایحه حجاب مورد بررسی و تصویب قرار گرفت.
تصویب این لایحه در یک کمیسیون مجلس و با رای تعداد اندکی از نمایندگان، حتی نگرانی بسیاری از نمایندگان را برانگیخته است.
اما محمدباقر قالیباف، رییس مجلس در دفاع از این لایحه و انتقاد یک نماینده از آن، گفت: «در این لایحه هیچ دختر زیر ۱۸ سالی حتی احضار نمیشود و به کلانتری برده نمیشود.»
این اظهارات قالیباف با واکنشهایی منفی زیادی در میان کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
از سوی دیگر به نظر میرسد که لایحه حجاب، سودآوری زیادی برای بخشهایی از حکومت دارد. محسن گرجی، مدیرکل دفتر صنایع پوشاک وزارت صنعت گفته است در صورتی که لایحه عفاف و حجاب در مجلس بررسی، تصویب و اجرایی شود ممکن است کالاهای مرتبط با عفاف و حجاب از مالیات معاف شوند.
اصرار مقامهای جمهوری اسلامی بر حجاب اجباری در حالی است که حتی رسانههای حکومتی هم از وجود مافیای چادر مشکی در بازار ایران خبر میدهند.
باشگاه خبرنگاران جوان پیشتر در گزارشی بر اساس آمار اتحادیه بنکداران و طاقهفروشان پارچه تهران نوشت به طور کلی ۸۰ میلیون متر چادر مشکی نیاز کشور است که فقط ۱۰ درصد آن تولید داخلی است.
بر اساس این گزارش، بقیه نیاز ایران به چادر مشکی از کشورهایی مثل ژاپن، چین و کره جنوبی وارد میشود و «چیزی بالغ بر ۴۵ درصد» چادر مشکلی در ایران، «به صورت قاچاق» وارد کشور میشود.»
اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهد روسیه از چندماه پیش فروش بنزین به ایران را متوقف کرده است.
یک مقام آگاه در وزارت نفت در گفتوگو با ایران اینترنشنال گفت وزارت نفت قرار بوده برای جبران ناترازی تولید و مصرف بنزین روزانه تا ۱۰ میلیون لیتر از روسیه بنزین وارد کند، اما روسها با آگاهی از نیاز ایران، فروش بنزین به ایران را متوقف کردهاند.
به گفته این منبع آگاه سایر کشورهای مشترک المنافع نیز به دستور روسیه از فروش بنزین به ایران خودداری کردهاند.
خبرگزاری رویترز در ابتدای امسال در گزارشی از واردات ۳۰ هزار تن بنزین و گازوئیل روسی به ایران خبر دادهبود.
پس از آن احمد معروفخانی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان نفت ایران گفته بود ایران هر تن محصولات نفتی را ۱۵۰ دلار گرانتر از قیمتهای جهانی از روسیه وارد میکند.
معروفخانی در گفتوگو با وب سایت «تجارتنیوز» گفتهبود: «روند واردات بنزین به کشور از شش ماه پیش دنبال میشد و علاوه بر روسیه، ترکمنستان و ازبکستان نیز در ورود این محصول به ایران نقش داشتند».
بر اساس آن گزارش ایران از ابتدای تابستان ۱۴۰۱ با کسری بنزین مواجه شده و ناچار شد که تا پایان دیماه همان سال، یک سوم از ذخایر استراتژیک بنزین خود را وارد بازار کند.
پیشتر یک منبع آگاه به ایران اینترنشنال گفته بود بنزین به آتش زیر خاکستر تبدیل شده و در وضعیت بحرانی قرار دارد به شکلی که ناترازی ایجاد شده، شرکت پخش و پالایش را وادار کرده تا ۹۰۰ میلیون لیتر از ذخایر استراتژیک بنزین را به بازار روانه کند.
این منبع آگاه تاکید کرده بود در حال حاضر ذخیره بنزین کشور به حدود ۵۰۰ میلیون لیتر رسیده است که در صورت بروز مشکل در حوزه تولید نیاز چهار روز کشور را هم پاسخ نمیدهد.
به گفته این مقام مطلع، برای واردات بنزین هم در داخل و هم در خارج مشکلاتی وجود دارد و تا برطرف کردن آن قرار شده در برخی از مناطق کاهش توزیع بنزین به صورت مستمر و در برخی مناطق به صورت چرخشی انجام شود.
ایران اینترنشنال همچنین در خبری اختصاصی از ایجاد اخلال عمدی در توزیع بنزین در کشور برای کنترل مصرف خبر داد که این موضوع با واکنش اقتصاددانان و مردم مواجه شد.
داوود سوری، اقتصاددان منتقد دولت در توییتی نوشت کاهش سقف سوختگیری خودروها جز مردمآزاری چه اثری بر مصرف بنزین دارد؟ این ایدهها از کجا می آید؟
روزنامه اعتماد نیز در گزارشی به این موضوع پرداخته و نوشته است بیش از هر چیز، دولت به دنبال كنترل تقاضا با روشی غیر از مکانیزم قیمتی است.
اعتماد تاکید کرده است که تیم اقتصادی دولت و نمایندگان مجلس كمتر از ۶ ماه مانده به یك انتخابات دیگر، به این نتیجه رسیدهاند كه شوک قیمتی بنزین، اثرات ناگواری بر جامعه دارد.
روزنامه هممیهن نیز از شکلگیری بازار سیاه بنزین در استان سیستان و بلوچستان خبر داده و نوشته است هر دبه ۲۰ لیتری بنزین در چابهار به ۴۰۰ هزار تومان فروخته میشود.
بر اساس اعلام این روزنامه، در زابل نیز هر دبه ۲۰ لیتری بنزین به قیمت ۳۰۰ هزار تومان فروخته میشود.
در گزارش این روزنامه تاکید شده است مردم برای اینکه بتوانند به مسیر خود ادامه دهند مجبورند که این ارقام را برای خرید بنزین خارج از سهمیه بپردازند.
شماری از فعالان و صاحبنظران اقتصادی در شبکههای مجازی اعمال محدودیت در فرآیند سوختگیری را آماده کردن اذهان برای ایستادن در صف بابت دریافت کالاهایی با نرخ دولتی و آماده کردن مردم جهت دریافت راحت و بدون صف همان کالا با نرخ آزاد ارزیابی کردهاند.
با این حال مقامهای دولتی و تعدادی از نمایندگان مجلس افزایش قیمت بنزین در سال جاری را تکذیب میکنند.
در ادامه واکنش مقامات جمهوری اسلامی به حمله مسلحانه به «حرم شاهچراغ»، رییس دادگستری استان فارس از بازداشت ۱۰ نفر در این رابطه خبر داد و نمایندگان مجلس «عوامل و حامیان» این حمله را به «انتقام سخت» تهدید کردند.
کاظم موسوی، رییس کل دادگستری استان فارس، اعلام کرد که عامل تیراندازی در شاهچراغ «خود را رحمتالله نوروزف معرفی کرده و تبعه تاجیکستان است».
او اعلام کرد که «تعداد بازداشتیهای مظنون» در ارتباط با حمله به شاهچراغ به هشت نفر رسید و «تمامی افراد بازداشتی از اتباع خارجی هستند».
با این حال خبرگزاری تسنیم از بازداشت ۱۰ نفر درباره این حمله خبر داده است.
مقامات متعدد جمهوری اسلامی در واکنش به این واقعه بیانیههایی را منتشر کردند.
تعدادی از نمایندگان مجلس در تذکرات جداگانهای تاکید کردند که «انتقام سختی در انتظار عوامل» این حمله است.
عبارت «انتقام سخت» یادآور شلیک موشک به پایگاه آمریکا در عراق در انتقام از کشته شدن قاسم سلیمانی است که در پی آن موشکهای سپاه پاسداران هواپیمای اوکراینی را ساقط کرد.
حسین امیر عبداللهیان، وزیر خارجه ایران، نیز در پیامی اعلام کرد: «عاقبت دردناکی در انتظار عاملان، آمران و پشتیبانان جنایت حرم مطهر شاهچراغ خواهد بود.»
در این میان احمد وحیدی، وزیر کشور، حمله به شاهچراغ را «ادامه سوزاندن قرآن در اروپا» خواند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، نیز گفت: «ناامن سازی کشور و برهم زدن آرامش مردم و مختل کردن زندگی روزمره مردم پروژه همیشگی دشمنان است که در هفتههای اخیر شدت یافته است.»
در حالی که هنوز گروهی مسئولیت حمله به شاهچراغ را بر عهده نگرفته، مقامات جمهوری اسلامی این حمله را به گروه داعش نسبت میدهند.
در همین حال محمدهادی ایمانیه، استاندار فارس، انگیزه فرد مهاجم را «انتقامگیری» از اعدام دو متهم حمله قبلی ذکر کرد.
حکم اعدام محمد رامز رشیدی و نعیم هاشم قتالی، دو متهم حمله به «حرم شاهچراغ» شیراز بامداد روز شنبه ۱۷ تیر در ملاءعام اجرا شد. سازمانهای حقوق بشری از جمله سازمان حقوق بشر ایران درباره اجرای این احکام هشدار داده بودند و خواهان اقدام بینالمللی برای توقف آنها شده بودند.
چهارم آبان سال ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی ایرانیان و همزمان با چهلمین روز قتل حکومتی ژینا (مهسا) امینی، حمله مسلحانهای به «حرم شاهچراغ» در شیراز شکل گرفت که به گفته منابع رسمی در ایران، ۱۳ کشته و ۲۵ زخمی بر جای گذاشت.
عامل اصلی تیراندازی به گفته رسانههای داخل ایران همان روز و در جریان درگیری با نیروهای انتظامی کشته شد.
پس از حمله به شاهچراغ در چهارم آبان ۱۴۰۱ تناقضات مختلفی درباره روایت مقامات حکومت از این حمله و نسبت دادن آن به گروه داعش آشکار شد.
همچنین بررسی ایراناینترنشنال روی بولتنهای سری خبرگزاری فارس برای حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، نشان دهنده آن بود که جمهوری اسلامی پیش از حمله اول به «حرم شاهچراغ» در شیراز از وقوعش خبر داشته اما مانعش نشده است.
در یکی از این بولتنهای سری که با هک خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، از سوی گروه هکری بلکریوارد به دست ایراناینترنشنال رسید، نوشته شده بود فرمانده کل سپاه پاسداران قصد دارد فرمانده سپاه شیراز را تغییر دهد.
در ادامه این سند با فونتی دیگر نوشته شده: «چون سپاه از قبل در جریان حمله به شاهچراغ بوده است.»
همچنین در بولتن سری دیگری فاش شد که وزارت اطلاعات پیش از حمله به شاهچراغ، عامل دوم ادعایی را شناسایی کرده اما به بهانه کسب اطلاعات بیشتر از گروه، جلویش را نگرفته است.
در سندی دیگر هم ادعا شده که اعضای یک تیم تروریستی که پشت پرده حمله به شاهچراغ بوده، چند هفته قبلتر شناسایی و بازداشت شده بودند.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، از ارائه جزئیات درباره توافق اخیر میان تهران و واشینگتن درباره آزادسازی گروگانهای آمریکایی در برابر آزادسازی مشروط پولهای بلوکهشده ایران خودداری کرد و گفت در این شرایط «کمککننده» نیست.
کنعانی روز دوشنبه ۲۳ مرداد در نشست خبری هفتگی خود در این رابطه گفت: «طرح جزئیات در مورد این تفاهم در رسانهها در این مقطع زمانی کمککننده نیست.»
خودداری این مقام وزارت خارجه از ارائه جزئیات این توافق در حالی است که در روزهای اخیر انتقادها و اعتراضهای فراوانی به آن در ایران و آمریکا و حتی کشورهای دیگر نظیر اسرائیل صورت گرفته است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت: «جمهوری اسلامی تضمینهای لازم را برای اجرای مفاد تفاهم ایجاد شده، توسط آمریکاییها دریافت کرده و این روند در چارچوب خودش پیش میرود.»
او افزود: «در این چارچوب برای ما دو نکته حائز اهمیت بود از جمله این که شهروندان ایرانی که به اتهامات بیاساس و واهی دولت آمریکا زندانی شده بودند، آزاد شوند و بخشی از داراییهای مسدود شده ایران که تحت فشار غیرقانونی دولت آمریکا بلوکه شده بود، رفع انسداد شود.»
کنعانی به موضوع آزادسازی گروگانهای آمریکایی محبوس در ایران اشاره نکرد.
همچنین او از ارائه زمان تحقق این توافق خودداری کرد و گفت: «ما از طریق واسطه با دولت آمریکا مذاکره کردیم و بازه زمانی برای تحقق هر دو موضوع در نظر گرفته شده است.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در پاسخ به سوالی در مورد گزارش شبکه الجزیره مبنی بر این که ۲۳ میلیارد دلار از داراییهای ایران براساس توافق حاصله آزاد شده که حدود ۵ میلیارد آن مربوط به داراییهای ایران در ژاپن است، گفت: «نه عدد ۵ میلیارد را تایید میکنم و نه رقم دیگری که اشاره کردید.»
او در پاسخ به سوال دیگری در مورد تاثیر توافق صورت گرفته میان ایران و آمریکا بر مذاکرات احیای برجام نیز گفت: «روند برجام مسیر خاص خود را دارد و روند بسته نیست.»
مذاکرات احیای برجام با وجود برگزاری نشستهای مختلفی میان مقامهای جمهوری اسلامی و دیپلماتهای غربی، هنوز به نتیجهای نرسیده است.
سفر قریبالوقوع امیرعبداللهیان به عربستان سعودی
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین از سفر قریبالوقوع حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، به عربستان سعودی خبر داد.
او از اعلام تاریخ دقیق این سفر خودداری کرد و گفت: «سفر وزیر امور خارجه ایران به ریاض، در بازه زمانی نزدیک در چارچوب دعوتی که از سویوزیر امور خارجه عربستان انجام شده، صورت میگیرد.»
پیشتر سفر فیصل بن فرحان، وزیر خارجه سعودی به تهران به دلیل وجود عکسی از قاسم سلیمانی در محل پیشبینی شده برای کنفرانس خبری مشترک او و امیرعبدللهیان جنجالبرانگیز شده بود.
کنعانی همچنین درباره سفر احتمالی ابراهیم رئیسی به ریاض گفت که هنوز تاریخی برای آن در نظر گرفته نشده است.
مقامهای ایران روز یکشنبه از بازگشایی کنسولگری عربستان سعودی در مشهد و در یک هتل این شهر خبر دادند.
محمد بهشتیمنفرد، رییس نمایندگی وزارت خارجه در خراسان رضوی، اعلام کرد که کنسولگری عربستان سعودی در مشهد روز ۲۱ مرداد، فعالیت خود را در یکی از هتلهای این شهر آغاز کرد.
چند روز پیش از آن نیز رسانهها از بازگشایی سفارت عربستان سعودی در تهران خبر دادند اما مقامهای سعودی در این زمینه هنوز اطلاعرسانی نکردهاند.