اسماعیل محبیپور، معاون سیاسی استانداری فارس اعلام کرد دو بسیجی حین یک درگیری در شهر بیرم از توابع لارستان، سحرگاه جمعه ۲۲ مهرماه کشته شدند. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، هم گزارش کرده که این دو بسیجی در درگیری با دو نفر که مشغول شعارنویسی بودند، کشته شدهاند.
غلامرضا نوری قزلجه، نماینده بستانآباد و از اعضای کمیسیون ویژه طرح صیانت در گفتوگو با سایت جماران، گشت ارشاد را ناکارآمد خواند.
نوری قزلجه در این گفتوگو با تاکید کرد: «امروز باید قبول کنیم گشت ارشاد جواب نمیدهد.»
این نماینده مجلس در ادامه گفت: «آیا کسانی که گشت ارشاد با آنها برخورد کرد، مومن و باحجاب شدند؟»
او در ادامه با نقد روشهای تنبیهی گشت ارشاد گفت: «یعنی کسی تا حالا گفته که گشت ارشاد مرا جلوی پدر و مادر یا دوستانم در خیابان گرفتند و با ون بردند به محل ارشاد و ساعتی برایم کلاس گذاشتند و من هم نهایتا دو رکعت نماز شکر خواندم که خدایا من هدایت شدم؟! من که با چنین فردی برخورد نکردهام.»
عضو کمیسیون ویژه طرح صیانت مجلس راهکار کنونی را در مواجهه با حجاب راهی نادرست خواند که نتیجهاش «فقط ظاهر را در خیابان و آن هم فقط جلوی چشم مامورین» درست و اسلامی میکند.»
در ادامه این گفتوگو، نوری قزلجه به فعالیت ۲۵ یا ۲۶ دستگاه حاکمیتی در حوزه حجاب و عفاف اشاره کرد که به گفته او، اغلب این دستگاهها «عملکرد قابل قبولی نداشتهاند».
او با تاکید بر این که با روشهای کنونی نمیتوان به «جامعه و زندگی عفیفانه مد نظر حاکمان اسلامی» رسید، اعتراف کرد که جمهوری اسلامی نتوانسته در حوزه تربیتی در جامعه موفق عمل کند.
این نماینده مجلس همچنین تاکید کرد برخی اقداماتی که در کشور انجام میشود - مانند گشت ارشاد - ارتباط ۱۰۰ درصدی به دولتها ندارد.
البته نوری قزلجه «قانونگریزی در طول یک سال اخیر» را در سایه یکدست شدن قوا و چترهای پوششی آن دانست و گفت که این روند «افراط در بعضی رفتارها مثل رفتار گشت ارشاد» را به همراه داشته است.
او در ادامه این گفتوگو پیشبینی کرد که همین رفتارها و «سرمستی در داخل آن جریان»، انشقاقی نیز به وجود خواهد آورد چون به اعتقاد او، در آن مجموعه هم کسانی هستند که به قانون و رعایت آن اعتقاد دارند و از تندروها فاصله میگیرند.
به گفته این نماینده، تغییر رفتاری که از سوی مجلس نسبت به دولت و بالعکس به وجود آمده، نشان میدهد که «قطعا بین تندروهای افراطی و میانهروها شکاف ایجاد میشود.»
ایلان ماسک، مدیر عامل اسپیساکس، در توییتی در پاسخ به یکی از کاربران توییتر درباره وضعیت استفادهکنندگان از اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران نوشت که «برخی پایانهها» در ایران فعال هستند.
این اظهارات ماسک در حالی است که آمریکا هم از هماهنگی با شرکتهای فنآوری، برای دسترسی ایرانیان به اینترنت خبر داد.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، روز پنجشنبه گفت واشینگتن با سراسر صنعت فنآوری آمریکا در تماس است تا دسترسی به اینترنت را تا حد امکان در ایران باز نگه دارد.
پیش از آن، وندی شرمن، معاون وزارت امور خارجه آمریکا نیز از دیدار مجازی با شرکتهای فنآوری آمریکایی خبر داده بود.
اعلام فعالیت چند پایانه اینترنت ماهوارهای در ایران در حالی است که ماسک اوایل مهر ماه در پاسخ به توییت وزیر امور خارجه آمریکا درباره صدور مجوز توسعه دسترسی به خدمات اینترنتی برای مردم ایران، نوشت که در حال فعال کردن اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران است.
به دنبال کاهش دسترسی به اینترنت در ایران و درخواست برای اینترنت ماهوارهای، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد مجوز کلی توسعه دسترسی به خدمات اینترنتی برای ایرانیان صادر شده است.
این در حالی است که به گزارش رویترز، برای ارائه این خدمات اینترنت ماهوارهای، باید تجهیزات سختافزاری به ایران منتقل شود.
پس از اعتراضات در ایران، اینترنت دچار اختلال و در برخی شهرها به کلی قطع شده است.
در واکنش به این قطع اینترنت از سوی حکومت، درخواستها از ایلان ماسک برای فراهم کردن امکان دسترسی ایرانیان به اینترنت ماهوارهای استارلینک مطرح شد.
ماسک در پاسخ به این تقاضا از دولت ایالات متحده خواست تا این موضوع را از فهرست تحریمهای خود علیه ایران کنار بگذارد.
به دنبال این درخواست، گروهی از اعضای دو حزب مجلس نمایندگان آمریکا (کنگره و سنا)، از وزیر خزانهداری ایالات متحده خواستند به محض دریافت درخواست ماسک برای ارائه اینترنت ماهوارهای استارلینک به ایران، فورا با تقاضای او موافقت کرده و برای کمک به حفظ ارتباط اینترنتی مردم ایران، هر چه در توان دارد انجام دهد.
مدتی پس از حمله روسیه به اوکراین و در پی درخواست معاون نخستوزیر این کشور در اوایل اسفند ماه سال ۱۴۰۰، ماسک امکان فعال شدن اینترنت ماهوارهای استارلینک در اوکراین را فراهم کرد.
پس از ارائه خدمات اینترنت ماهوارهای استارلینک به اوکراینیها، گمانهزنیها درباره اقدامی مشابه برای ایرانیها نیز شدت گرفت.
اعتراضات علیه جمهوری اسلامی شامگاه پنجشنبه در چند شهر ایران برگزار شد. گروه «جوانان محلات تهران» هم از تمام جوانان و مردم محلات پایتخت و شهرهای سراسر ایران خواست روز شنبه از ساعت ۱۲، در تمام مکانهایی که «مزدوران و سرکوبگران» حضور ندارند جمع شوند و شعار مرگ بر دیکتاتور سر دهند.
ویدیوهایی که شامگاه پنجشنبه ۲۱ مهر ماه به دست ایران اینترنشنال رسید حاکی از برگزاری تجمع در اراک و اهواز بود.
در اهواز هم معترضان در چند محله به خیابان آمدند و شعارهایی از جمله «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.
در همین حال، گزارشها از سرکوب شدید اعتراضات سنندج حکایت دارد.
بر اساس گفتههای یک شاهد عینی، شب گذشته روستاها و محلات اطراف سنندج شبیه به صحنه جنگ بود و درگیریهای گستردهای میان مردم و نیروهای امنیتی در محلههای دوشان، حاجیآباد و نایسر تا بامداد ادامه داشت.
به گفته این شاهد، در محله فرح سنندج جوانان نقاط خاصی از خیابانها و کوچهها را سنگربندی کرده بودند. همچنین در شهرک بهاران، فروشگاه افق کوروش توسط عدهای ناشناس تخلیه شد.
در همین حال، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای هشدار داد: «برای آخرینبار به مدیران مدارس نواحی کرج توصیه میشود دست از امنیتی کردن مدارس بردارند و ناآگاهانه دوربینهای مدرسه را در اختیار حراست و پلیس امنیت قرار ندهند.»
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی از حبس دانشآموزان معترض در مراکز اصلاح روانی خبر دادهاند، رضا حاجیپور، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس اعلام کرد دانشجویان و دانشآموزانی که در بازداشت هستند با شبکههای خارج کشور در ارتباط بودهاند.
اعتراضات شبانه در تهران نیز ادامه داشت و علاوه بر شعارهای شبانه از پشت پنجرهها و بوقهای اعتراضی در خیابانها، معترضان در منطقه شهرزیبا تجمع کردند و شعارهایی ضد جمهوری اسلامی دادند.
پیشتر گروه «جوانان محلات تهران» با صدور اطلاعیه شماره ۱۰ خود ضمن درخواست از «گروههای مختلف اما هممسیر» برای شرکت در این تجمعها، نوشت: «صدای بلند آزادیخواهی ما مردم شجاع به گوش همه جهانیان رسیده و این نظام ظالم و روسیاه هر روز به پایان نزدیکتر میشود.»
جوانان محلات تهران اعلام کردند: «نزدیک به یک ماه حضور ما در خیابان نشان از شروع و طلیعهای برای رهایی ایران و جهان از چنگال این نظام فاشیستی است. علیرغم همه فشارها و سرکوبها، ما فداکارانه باز هم در میدان هستیم و به همگان اطمینان میدهیم این راه هر قدر هم سخت و طولانی باشد اما در کنار هم خواهیم ایستاد و مطمئنیم که این نسل آزادی ایران را خواهد دید.»
این گروه تاکید کرد: «حضور ما همچنان محلهمحور است تا به همراه هم، مکانهای جدید برای اعتراضات با در نظر گرفتن کاهش هزینههای جانی بیابیم. این مساله باعث کاهش فشار حضور سرکوبگران در مکانهای اصلی شهرها نیز میشود.»
به نوشته جوانان محلات تهران، راه پیروزی، استفاده از روشهای جدید اعتراض است: «در میدان حضور پیدا کنیم که بهترین فیلترشکن این روزها خیابان است. سرکوبگران با قطع اینترنت به خیال خود راه آزادی را بر مردم بستهاند اما نمیدانند ما با اعتماد به یکدیگر خیابان را گورستان فیلترینگ و همه محدودیتها خواهیم کرد.»
جوانان محلات تهران تاکید کردند از دانشآموز تا دانشجو، از کارگر تا کارمند، در کنار هم «آغاز این پایان پر از سیاهی» را فریاد میزنند.
در ادامه بیانیه این گروه آمده است: «ما مردم، میداندار این راه پر از شوق و شور و شجاعت هستیم. میدانی که اوباش حکومت برای گرفتن جان هزاران بیگناه از آن استفاده کردند، برای ما آوردگاه آزادیخواهی و حقطلبی شد و جان تازهای به واژهها و حرکتهای آزادیخواهانه این سالها بخشیدیم.»
گروه جوانان محلات تهران در پایان بیانیه خود نوشت: «از مبارزان راه آزادی در خارج از کشور میخواهیم با اتحاد و همدلی در کنار مردم ایران به دنبال راهکارهای مختلف برای کمک به مردم شجاع داخل ایران باشند. کنار هم باشیم تا پیروزی نهایی ...»
همزمان فعالان عرب ایرانی در اهواز و دیگر شهرهای خوزستان نیز برای تجمع اعتراضی در روز جمعه ۲۲ مهر ماه و همراه شدن با اعتراضات سراسری در ایران، فراخوان صادر کردند.
این در حالی است که تجمعهای اعتراضی در روز چهارشنبه در سراسر ایران ادامه یافت و مردم در شهرهای بندر عباس، ایلام، لاهیجان، قزوین، بوکان، تهران، اراک، شیراز و ... دست به تظاهرات زدند.
همچنین حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی، روز چهارشنبه برای برگزاری تظاهراتی بزرگ در ساعت سه عصر روز شنبه ۲۲ اکتبر در گروسر اشترن برلین، پایتخت آلمان، فراخوان داد.
همزمان با گسترش اعتراضات، اعتصابات و انواع شیوههای نافرمانی مدنی در ایران، حمایتهای جهانی از این خیزش مردمی ادامه دارد و مقامات کشورهای مختلف بر لزوم پشتیبانی از معترضان در برابر سرکوب خونین نیروهای امنیتی تاکید کردند.
جیک سالیوان، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، گفت آمریکا در حال هماهنگی با شرکتهای فناوری است تا دسترسی به اینترنت در ایران را تا حد ممکن باز نگه دارد.
سالیوان همچنین با اشاره به بن بست در مذاکرات احیای برجام گفت: «به دستیابی به توافق برای احیای برجام نزدیک نیستیم.»
سالیوان همچنین تاکید کرد آمریکا گزینه اعمال تحریمهای بیشتر علیه جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن را همچنان حفظ خواهد کرد.
همزمان با اظهارات سالیوان درباره ابهام چشمانداز احیای برجام، مارک دوبوویتز، رییس بنیاد دفاع از دمکراسیها در توییتی خطاب به مقامهای دولت بایدن گفت: «فریب نخورید. به محض اینکه رژیم توافق را بپذیرد، دولت (آمریکا) در یک دقیقه مردم ایران را زیر اتوبوس پرت خواهد کرد.»
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، نیز گفت: «برای معترضان شجاع ایرانی هیچ چیز بدتر از این نیست که دولت بایدن صدها میلیارد دلار به رژیم ایران بدهد.»
حمایت سایر مقامات آمریکایی از معترضان ایران در روز پنجشنبه نیز ادامه یافت. کلودیا تنی، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، خواستار حمایت جو بایدن از معترضان ایرانی شد و گفت: «مردم ایران فقط خواستار عدالت برای مهسا امینی نیستند، بلکه برای ۴۳ سال درد و رنج عدالت میخواهند. آنها خواهان پایان دادن به رژیم خشنیاند که آزادی و حقوق آنها را سرکوب کرده است.»
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز گفت: «معترضان در ایران میدانند که هیچ چیز بیشتر از آزادی ارزش ندارد و حاضرند برای آن بمیرند. من از مبارزه آنها با آیتاللهها حمایت میکنم.»
از سوی دیگر، دولت کانادا نیز پنجشنبه اعلام کرد تحریمهای جدیدی علیه ۱۷ نفر از مقامات سابق و فعلی جمهوری اسلامی وضع کرده است. نام سه نهادی که در نقض فاحش حقوق بشر در ایران دخیل بوده یا آن را میسر کردهاند و همچنین نام محمد ظریف، وزیر امور خارجه سابق ایران، و سعید مرتضوی، دادستان پیشین تهران، در فهرست تحریمشدگان به چشم میخورد.
وزارت امور خارجه کانادا اعلام کرد این کشور تحریمهای بیشتری را در پاسخ به «نقض سیستماتیک حقوق بشر» و فعالیتهای بیثباتکننده ایران اعمال میکند.
ملانی جولی، وزیر خارجه کانادا، درباره تحریمهای جدید این کشور علیه مقامهای پیشین جمهوری اسلامی گفت: «پیام من به رژیم ایران این است که [اقداماتش] را فراموش نکردهایم و هرگز فراموش نخواهیم کرد و به همین دلیل است که این تحریمهای جدید را اعمال میکنیم.»
تحریمهای جدید کانادا در حالی اعلام میشوند که خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از چند دیپلمات اروپایی گزارش داده است که کشورهای اتحادیه اروپا برای تحریم جمهوری اسلامی به دلیل سرکوب اعتراضات به توافق رسیدهاند و دوشنبه هفته آینده این تحریمها را تصویب خواهند کرد.
در همین حال، نشریه پولیتیکو پنجشنبه گزارش کرد که جمهوری اسلامی در نامهای به دیپلماتهای اتحادیه اروپا تهدید کرده اگر اروپا تحریمهایی را علیه تهران به دلیل سرکوب اعتراضات اعمال کند روابط دوجانبه ممکن است ادامه پیدا نکند و «عواقب جدی» داشته باشد.
در حالی که جمهوری اسلامی برای جلوگیری از اطلاعرسانی درباره سرکوب خونین معترضان به قطع اینترنت و انواع روشهای سانسور روی آورده، تلاشهای جهانی برای حمایت از برقراری ارتباطات مردم ایران با جهان خارج ادامه دارد.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیساکس، در توییتی در جواب به یک از کاربر درباره وضعیت کاربران اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران نوشت که چند ترمینال فعال وجود دارد.
روزنامه واشینگتنپست نیز در گزارشی نوشت که پیامرسان سیگنال برای افزایش امنیت کاربران ایرانی سرورهایی را به عنوان سرورهای پروکسی به کار گرفته است
به گزارش واشینگتن پست، این سرورها به عنوان واسطهای برای پنهان کردن استفاده از این پیامرسان از ارائهدهندگان خدمات مخابراتی در ایران عمل میکنند.
از سوی دیگر، رسانههای خارجی نیز در همراهی با معترضان ایران به اطلاعرسانی درباره حضور سئوال برانگیز مقامات ارشد جمهوری اسلامی در کشورهای غربی پرداختهاند.
روزنامه تایمز لندن چهارشنبه گزارش داد سعید رضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، که نقش کلیدی در وضع مقررات حجاب و عفاف داشته، مدیریت کمیسیون حقوق بشر اسلامی بریتانیا را نیز به عهده دارد و برای ارائه مشاوره حقوقی در زمینه مهاجرت، از سوی دولت بریتانیا مورد تایید قرار گرفته است.
در حالی که کشورهای حامی دموکراسی بر حمایت از معترضان ایران تاکید میکنند، دولت سوریه که خود به دلیل کشتار صدها هزار نفر از شهروندان این کشور در انزوای جهانی قرار دارد، روز پنجشنبه بار دیگر از حکومت ایران اعلام حمایت کرد.
وزارت خارجه سوریه در بیانیهای به اعتراضات سراسری در ایران واکنش نشان داد و با حمایت از جمهوری اسلامی و علی خامنهای گفت: «سوریها اطمینان کامل دارند که ایران با آگاهی و هوشیاری مردم و درایت رهبر از اتفاقات جاری عبور خواهد کرد.»
سازمان حقوق بشر ایران روز چهارشنبه اعلام کرد تعداد کشتهشدگان اعتراضات سراسری به دستکم ۲۰۱ نفر، از جمله احتمالا ۲۳ کودک افزایش یافته است. این آمار کشتهشدگان سه روز اخیر در شهر سنندج را در بر نمیگیرد.
عفو بینالملل نیز روز پنجشنبه با اشاره به اینکه نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در فاصله ۲۹ شهریور تا هشتم مهر دستکم ۲۳ کودک را در اعتراضات اخیر کشتهاند، در بیانیهای نوشت این اقدام نشاندهنده عزم مهلک مقامات ایران برای سرکوب اعتراضات جاری و گسترده در ایران است.
عبداللطیف رشید، رییسجمهوری جدید عراق، محمد شیاع السودانی، نامزد گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی را به عنوان نخستوزیر جدید این کشور معرفی کرد.
پس از اعلام خبر معرفی السودانی به عنوان نخستوزیر، در شهرهای بابل، دیوانیه، واسط، ناصریه و چندین شهر دیگر عراق اعتراضات مردمی شکل گرفت و معترضان علیه گروههای مورد حمایت ایران شعار دادند.
از سوی دیگر، وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیهای از انتخاب عبداللطیف رشید به عنوان رییسجمهوری جدید عراق و معرفی محمد شیاع السودانی، به عنوان نخستوزیر این کشور استقبال کرد و ضمن تاکید بر تعهد واشینگتن به شراکت خود با بغداد، خواستار در پیش گرفتن یک روند فراگیر و مسالمتآمیز در این کشور شد.
السودانی که پیشتر در سمتهای وزیر حقوق بشر و وزیر کار عراق فعالیت کرده، برای معرفی کابینه به پارلمان ۳۰ روز فرصت دارد.
پیشتر در روز پنجشنبه، گروههای نزدیک به ایران با پشت کردن به برهم صالح، نامزد مورد حمایت جمهوری اسلامی، به همراه حزب دموکرات کردستان و سنیها، به عبداللطیف رشید، از اقلیت کُرد به عنوان نامزد مستقل رای دادند. رشید پیشتر عضو اتحادیه میهنی کردستان بوده و مدتی هم در کابینه نوری مالکی وزیر آب عراق بود.
در مرحله دوم رایگیری برای انتخاب رییسجمهوری عراق، ۲۶۹ نماینده حضور داشتند که رشید ۱۶۲ رای و برهم صالح ۹۹ رای کسب کردند. تعداد برگههای باطله نیز هشت رای اعلام شد.
در مرحله اول رایگیری از نمایندگان پارلمان عراق برای انتخاب رییسجمهوری این کشور، هیچ یک از نامزدها به حد نصاب لازم برای رسیدن به این پست دست نیافت.
در آستانه برگزاری نشست پارلمان، ۹ راکت به منطقه سبز عراق اصابت کرد که در نتیجه آن ۱۰ نفر زخمی شدند.
همزمان حزب دموکرات کردستان روز پنجشنبه اعلام کرد هیچ توافقی میان این حزب و اتحادیه میهنی کردستان بر سر نامزد ریاست جمهوری عراق وجود ندارد.
اخلاص الدلیمی، نماینده این حزب، به خبرگزاری عراق گفت حزب دموکرات کردستان پس از انصراف از نامزدی ریبر احمد، به عنوان راه حلی برای بنبست سیاسی و توجه به منافع عمومی، به نامزدی عبداللطیف رشید رای داد.
در حالی که ریاست پارلمان عراق در اختیار نیروهای سنیمذهب است، مقام نخستوزیری عراق به شیعیان واگذار شده اما در ماههای اخیر، رویارویی دو جبهه بزرگ سیاسی-شیعی کشور، مانع انتخاب نخستوزیر شده است.
از یک سو مقتدی صدر، رهبر پرنفوذ شیعیان خواستار انحلال مجلس و انتخابات زودهنگام پارلمانی است و از تشکیل دولت جدید بدون این شرایط خودداری میکند و از سوی دیگر، چارچوب هماهنگی، ائتلافی از جناحهای شیعه تحت حمایت جمهوری اسلامی از جمله شبهنظامیان حشد الشعبی، خواهان تشکیل دولت جدید قبل از هر رایگیریای است.