بهرام عیناللهی وزیر بهداشت در سخنانی با بیان این که «۵۰ میلیون دوز واکسن کرونای ذخیره در کشور داریم»، گفت: «فعلا با واکسنسازان داخلی قرارداد جدیدی نمیبندیم و آماده صادرات واکسن ایرانی کرونا هستیم.»
کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل احیای احتمالی برجام و لغو تحریمهای اعمال شده علیه جمهوری اسلامی را زمینهساز تقویت فعالیتهای تروریستی تهران دانست. حسن نصرالله هم در تازهترین سخنرانی خود با اشاره به مذاکرات احیای برجام گفت که این موضوع مهم است اما: «تمرکز ما باید بر اسرائیل باشد.»
بر اساس گزارش کانال ۱۳ اسرائیل، احیای برجام این فرصت را برای ایران فراهم میکند که در مدتی کوتاه پول زیادی به دست بیاورد و پس از آن دنیا با «ایرانی قویتر، مصممتر و با بازوهای فراوان تروریستی در منطقه» روبهرو خواهد شد
ارزیابیهای کارشناسان در اسرائیل بر این قرار است که اروپاییها و آمریکاییها مشتاق امضای توافق تازه با جمهوری اسلامی هستند و این توافق به زودی امضا خواهد شد.
به گفته کانال ۱۳ اسرائیل، در این کشور باور بر این است که تهران پس از امضای دوباره برجام همچنان به تلاش پنهان خود برای رسیدن به سلاح هستهای ادامه خواهد داد و اگر این روند متوقف نشود، جهان در آیندهای نه چندان دور، شاهد ایرانی با سلاح هستهای خواهد بود.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر اسرائیل تنها کشوری است که این واقعیت را میبیند و آن را فریاد میزند اما کاخ سفید متوجه نمیشود: «پس از روی کار آمدن دولت جو بایدن، روزی که در واشینگتن تصمیم گرفته شد با ایرانیها از طریق یک تصمیم استراتژیک به توافق برسند، در واقع نقطه شکست تلاشهای اسرائیل بود و امروز اسرائیل خود را در این راه تنها میبیند.»
از نظر مقامهای امنیتی در اسرائیل، جمهوری اسلامی ایران تغییری نکرده است و نیاتش هم تغییر نکردهاند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل با درک اینکه در جهان تنهاست به تلاشش در مقابل جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد: «اسرائیل در این نبرد تنها مانده است و باید چارهجویی کند.»
از سوی دیگر اما حسن نصرالله، رهبر حزب الله لبنان در سخنرانی تازه خود با اشاره به احتمال احیای توافق برجام گفت: «بین موفقیت توافق هستهای با ایران و موضوع "ثبت مرز" ارتباطی وجود ندارد. اگر ما به آنچه میخواهیم نرسیم، وضعیت به سمت تشدید نزاع پیش خواهد رفت.»
به گفته نصرالله آنچه در وین اتفاق میافتد و اینکه آیا توافق میشود یا نه مهم است اما نگاه لبنان باید به شمال اسرائیل معطوف باشد.
او مدعی شد که میانجی آمریکایی در خصوص ثبت مرزها (با اسرائیل) وقت تلف میکند.
اسرائیل و لبنان در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری آمریکا مذاکرات حل اختلافات مرزی را از سر گرفتند اما این مذاکرات بار دیگر اردیبهشت سال گذشته متوقف شد.
میدان گازی کاریش در آبهای مدیترانه یکی از اختلافات عنوان شده است.
رسانههای اسرائیل پیش از این و در اواسط مرداد ماه از قول مقامهای این کشور اعلام کردند که انتظار میرود مذاکرات با لبنان برای تعیین مرز دریایی میان دو کشور در دو هفته آینده از سر گرفته شود.
با وجود ادامه بحران بیآبی و قطع آب شرب در چندین استان، علیاکبر محرابیان، وزیر نیرو، گفت که هیچ برنامهای برای واردات آب وجود ندارد و دولت ۲۳۰ پروژه در حوزه آب اجرا خواهد کرد. برخی کارشناسان حوزه آب، همین پروژههای دولتی را از جمله عوامل بروز بحران بیآبی در ایران میدانند.
علیاکبر محرابیان روز شنبه ۲۹ مرداد گفت: «هیچ برنامهای برای واردات آب نداریم و در حوزه دیپلماسی آب در مورد اجرای طرحهای مشترک آبی، توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی و حق آبهها با کشورهای دیگر در حال مذاکره هستیم.»
او همچنین وعده داد که ۲۳۰ پروژه اولویتدار در حوزه آب و آب و فاضلاب اجرا خواهد شد.
در همین حال حسین میرزایی، نماینده اصفهان در مجلس، گفت: «یکی از پروژههایی که این روزها برای دسترسی به منابع آب پایدار مطرح میشود، انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان است.»
او اعلام کرد انتقال آب تا شعاع حدود ۱۰۰ کیلومتری منطقی است اما انتقال آن به مناطق دیگر نه صرفه اقتصادی دارد و نه از جهت امنیتی قابل توجیه است.
ادامه بحران کمآبی در روزهای گرم تابستان در حالی است که به گزارش خبرگزاری ایسنا، قطع آب شرب در تعدادی از محلههای شهرکرد در روز شنبه ۲۹ مرداد وارد دوازدهمین روز خود شد.
شهرکرد از مناطق پرآب در ایران بوده است که به دلیل بیکفایتی در مدیریت منابع، اکنون گرفتار کمآبی شده است.
در روزهای گذشته گزارشهایی هم درباره قطع آب در همدان و ارومیه منتشر شده است.
در همین حال لطیف خوش سیرت، مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی، قطع شدن یا افت فشار آب در زمانهای پیک مصرف در ارومیه را تأیید کرد و گفت که برای حل مشکل، دو تصفیهخانه و همچنین ۴۰ چاه در مدار بهرهبرداری قرار دارند.
خبرگزاری صداوسیما نیز خبر داد که قطع آب همدان در برخی ساعتهای روز همچنان ادامه دارد.
فرهاد بختیاریفر، مدیر کل شرکت آب و فاضلاب استان، وعده داد که این مشکل با استفاده از چاهها برطرف خواهد شد.
سایت خبرآنلاین پیش از این گزارش داده بود به علت «اتمام ذخایر آب سدها و کاهش سطح سفرههای آب زیرزمینی»، آب شرب شهر همدان نیز روزانه بیش از ۱۲ ساعت قطع است یا به علت افت فشار، قابل استفاده نیست.
کمبود آب در سالهای اخیر اعتراضات گستردهای را در برخی استانها از جمله اصفهان و خوزستان به دنبال داشته است.
شهروندان در بعضی دیگر از استانها از جمله چهارمحال و بختیاری نیز در اعتراض به طرحهای «انتقال آب» دست به اعتراض زدهاند.
یک مقام ارشد دولت بایدن گفت که جمهوری اسلامی در نظراتی که در ارتباط با متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای برجام ارائه کرده، برای حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی درخواستی مطرح نکرده است.
این مقام ارشد دولت آمریکا در مصاحبه با سیانان با اشاره به تداوم مخالفت آمریکا با در خواست ایران برای حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی، گفت: «در نسخه کنونی متن پیشنهادی توافق و آنچه ایرانیها خواستهاند، این خواسته مطرح نشده و به همین دلیل است که به توافق نزدیکتر شدهایم.»
او خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی همچنین در نظراتی که دوشنبه ارائه کرد، تقاضاهای قبلی خود را برای خارج کردن چندین شرکت وابسته به سپاه پاسداران از تحریمها مطرح نکرده است.
این مقام ارشد بایدن در عین حال گفت با وجودی که احتمال توافق نسبت به دو هفته قبل نزدیکتر است، نتیجه مذاکرات احیای برجام همچنان مبهم است و بایدن تنها زمانی توافق را تایید خواهد کرد که به سود امنیت ملی آمریکا باشد.
در حالی که قرار است ایالات متحده درباره نظرات جدید ایران اعلام موضع کند، لارنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال، به نقل از دیپلماتهای غربی گزارش داد که آمریکا هنوز نظرات خود درباره پیشنهادهای ایران را به اتحادیه اروپا ارائه نکرده است.
در همین حال، مورگان اورتگاس، سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه آمریکا، به ایران اینترنشنال گفت: «در حالی که رژیم ایران در وضعیت بدی قرار دارد، دولت بایدن میخواهد پول در اختیار جمهوری اسلامی قرار دهد و باعث افزایش تروریسم در خاورمیانه و جهان شود.»
او افزود: «آینده هر توافقی، به ایران بستگی دارد. اگر آنها از رفتارشان در خاورمیانه و حمایت از تروریسم دست برندارند، هیچ توافقی پایدار نیست. ایران میتواند مثل دولتی بالغ رفتار کند.»
از سوی دیگر، کلودیا تنی، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، گفت: «جمهوری اسلامی خواستار دریافت میلیاردها دلار باج برای آزادی گروگانهای آمریکایی است، اما حاضر نیست از هدف قراردادن شهروندان آمریکایی دست بردارد. اگر بایدن فکر میکند این توافق خوبی است، در دردسر افتادهایم.»
جیم بنکس، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، نیز ضمن اشاره به «تلاش فعالانه ایران برای کشتن آمریکاییها در خاک ایالات متحده» گفت: «همان افرادی که برای اولینبار درباره توافق ایران دروغ گفتند، ناامیدانه تلاش میکنند تا دوباره وارد یک توافق شکستخورده شوند.»
مایکل مکال، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، نیز خواستار ارائه سریع توضیحات به کنگره درباره توافق هستهای با ایران شد و گفت: «دولت بایدن به سرعت در حال جوش دادن این توافق بد است که طبق گزارشها امتیازاتی بسیار فراتر از برجام ناقص اولیه ارائه میدهد.»
در همین حال، باربارا اسلاوین، عضو اندیشکده آتلانتیک، در یادداشتی در نشریه پولیتیکو نوشت که توافق اتمی باعث نخواهد شد که ایرانیان رژیمی که سرکوبگرتر شده را دوست داشته باشند، اما به یک کشور ۸۰ میلیون نفری فضایی برای نفس کشیدن میدهد.
روز جمعه، ایران اینترنشنال گزارشی از سخنان علی باقریکنی، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی در یک جلسه توجیهی منتشر کرد که نشان میدهد آمریکا پذیرفته برای احیای برجام امتیازات متعددی به جمهوری اسلامی بدهد.
ایران اینترنشنال روز پنجشنبه نیز اطلاعاتی را دریافت کرد که میان اصولگرایان نزدیک به دولت رئیسی پخش شده و اصولگرایان بر مبنای آن مدعی هستند واشینگتن امتیازاتی را به تهران داده است.
رسانههای آمریکا گزارش دادند عوامل وابسته به جمهوری اسلامی تعدادی از اعضای سازمان اتحاد علیه ایران هستهای را در نیویورک تحت نظارت قرار داده و علیه آنها حملههای سایبری انجام دادهاند.
به گزارش نشریه دیسپچ، عملیات نظارت بر اعضای این اتاق فکر از داخل خاک آمریکا انجام شده و یک گروه جنگ سایبری که به نظر میرسد به جمهوری اسلامی وابسته باشد، آنها را هدف انواع حملههای سایبری قرار داده است.
طبق این گزارش، دستکم در سه مورد افرادی ناشناس از اعضای سازمان اتحاد علیه ایران هستهای عکس گرفتهاند.
در همین راستا، افبیآی به توماس کاپلان، بنیانگذار این سازمان، هشدار داده که او ممکن است هدف یک قدرت متخاصم خارجی باشد.
کاپلان به نشریه دیسپچ گفت: «خطر ایران از ابتدا هم وجود داشته، اما اکنون در حال فراگیرتر شدن است.»
طبق این گزارش، مارک والاس، مدیر عامل اتحاد علیه ایران هستهای و جو لیبرمن، سناتور پیشین و رییس هیات مدیره این سازمان، از دیگر اهداف این تهدیدها بودهاند.
در پی افزایش تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه شهروندان و مقامهای آمریکایی در داخل خاک ایالات متحده، مقامهای این کشور خواستار اقدام جدی دولت بایدن در ارتباط با این تهدیدها شدهاند.
پس از آنکه در روز یکشنبه نهم مرداد یک مرد مسلح در برابر خانه مسیح علینژاد در نیویورک دستگیر شد، مورگان اورتگاس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در دولت ترامپ، خواستار تعطیل شدن دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی در واشینگتن شد.
مسیح علینژاد پیش از این نیز هدف اقداماتی مشابه قرار گرفته و از جمله در تیرماه سال گذشته، مقامهای آمریکا از تلاش دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی برای ربودن این روزنامهنگار از نیویورک خبر داده بودند.
روز چهارشنبه ۱۹ مرداد نیز، وزارت دادگستری آمریکا یک عضو سپاه پاسداران به نام شهرام پورصفی را که با اسم مهدی رضایی هم شناخته میشود، به طرحریزی برای قتل جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی کاخ سفید، متهم کرد.
بنا بر اعلام این وزارتخانه، پورصفی ۴۵ ساله و اهل تهران، طرحریزی این قتل را احتمالا برای انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه انجام داده بود.
گزارشی از سخنان علی باقریکنی، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی در یک جلسه توجیهی که ایران اینترنشنال آن را رویت کرده، جزییات بیشتری درباره برخی امتیازات که باقریکنی ادعا میکند هیات مذاکرهکننده ایران در مذاکرات وین از آمریکا بدست آورده، ارائه میدهد.
این گزارش فاششده که در روزهای اخیر در اختیار خبرنگاران در تهران قرار گرفته، نشاندهنده امتیازات متعدد از سوی آمریکا است و باقریکنی در این نشست غیرعلنی به اقداماتی که ایران برای احیای برجام پذیرفته، اشارهای نکرده است.
ایران اینترنشنال روز پنجشنبه اطلاعاتی را دریافت کرد که میان اصولگرایان نزدیک به دولت رئیسی درباره «امتیازات» ادعایی ارائه شده از سوی آمریکا پخش شده است، اما منبع اصلی آن مشخص نیست.
علی باقریکنی در این گزارش «امتیازاتی» را که ایران توانسته از آمریکا بگیرد، ذکر کرده است که به شرح زیر است:
۱- موضوع حذف سپاه از فهرست گروههای تروریستی آمریکا در مذاکراتی پس از احیای برجام، مورد بحث قرار خواهد گرفت، اما آمریکا تضمین میکند تحریمهای خود علیه سپاه بر دیگر بخشها و شرکتها تاثیری نخواهد گذاشت. بهعنوان مثال آمریکا یک شرکت پتروشیمی را بهدلیل تجارت با سپاه تحریم نمیکند.
۲- آمریکا تضمین میکند قوانین داخلی این کشور مانند کاتسا و پاتریوت بر اجرای تعهدات آن در قبال برجام تاثیری نخواهد داشت.
۳- میزان اورانیوم طبیعی وارداتی ایران از روسیه باید دو برابر مقدار کیک زرد صادراتی ایران باشد.
۴- علاوهبر ابطال سه فرمان اجرایی ترامپ در رابطه با خروج آمریکا از برجام، ایران در مورد دو شرکت دیگر خود که با تحریمهای نهادهای دولتی مانند «بنیاد، آستان قدس و کمیته امداد امام خمینی» و همچنین با تحریمهای تسلیحاتی سروکار دارند، امتیازاتی از آمریکا دریافت میکند.
باقری اشاره میکند که هیچ امتیاز یا تعهدی در قبال لغو این دستورات اجرایی نداده است.
۵- متن جدید شامل بند ۲۶ برجام است که به ایران اجازه میدهد در صورت نقض توافق طرفهای مقابل «یک بار دیگر» از اجرای تعهدات خود دست بردارد.
۶- بر اساس پیشنهاد روسیه، توافق جدید به تعهد قاطع رییسجمهوری آمریکا (نه بایدن) برای بازگشت به پایبندی به برجام تا زمانی که ایران متعهد بماند، اشاره میکند.باقری میگوید این یعنی رییسجمهوری آمریکا اجرای برجام را تضمین میکند (البته نه برای ایران و نه برای آمریکا الزامآور نیست).
۷- مکانیسم ماشه تنها بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی قابل فعالسازی است. اگر یک کشور بهطور یکجانبه از این سازوکار استفاده کند، طرفهای دیگر متعهد میشوند که با آن همکاری نکنند و خسارتهای طرف ایرانی نیز جبران شود.
۸- آمریکا تضمین میکند تمامی شرکتهایی که تا پایان دوره بایدن در ایران کار میکنند تا ۲.۵ سال پس از خروج آمریکا از تحریمهای این کشور معاف خواهند بود. به عنوان مثال اگر یک رییسجمهور جمهوریخواه از برجام خارج شود شرکتها به مدت دو سال و نیم پس از آن از تحریم معاف خواهند بود.
۹- وزیر خارجه آمریکا نامهای مبنی بر مشارکت واشینگتن در برجام منتشر خواهد کرد.
۱۰- در مذاکرات دوحه، آمریکا و اتحادیه اروپا درخواست ایران مبنیبر مرتبط شدن موضوع تحقیقات آژانس به مذاکرات برجام را پذیرفتند. اکنون انتظار میرود شورای حکام به محض دریافت گزارش (مثبت) گروسی، اعلام کند دیگر انجام این تحقیقات ضرورتی ندارد.
علی باقریکنی در ادامه اضافه میکند که از انریکه مورا، مسئول هماهنگ کننده برجام، شنیده که میخائیل اولیانوف، مذاکرهکننده ارشد روسیه، در مذاکره با طرفهای غربی اعلام کرده روسیه با درخواست ایران (پایان دادن به تحقیقات آژانس) مخالف است؛ اما باقریکنی میگوید مورا دروغ میگفت زیرا اولیانوف همیشه (در مذاکراه با جمهوری اسلامی) از خواسته ایران حمایت میکرد.
۱۱- ایران پس از آزاد شدن ۷ میلیارد دلار دارایی بلوکهاش در کرهجنوبی، همه زندانیان آمریکایی را آزاد خواهد کرد. باقری میگوید ایران و آمریکا قبلا در این مورد توافق کرده بودند اما آمریکا با این تصور که این پول فضایی را برای تنفس ایران و طرح مطالبات جدید ایجاد میکند، زیر قول خود زد.
به گفته علی باقریکنی، جمهوری اسلامی از پذیرش این خواستهها در مذاکرات وین خودداری کرده است:
۱- گنجاندن مسئله موشکی در مذاکرات (که در دوره عراقچی منتفی شد)
۲- گنجاندن مسائل منطقهای در مذاکرات وین که همچنان مورد تقاضای طرف مقابل بود
۳- موضوع گریز هستهای که آنها اصرار داشتند باید مشخص شود ایران چقدر از آن نقطه فاصله دارد
۴- نابودی سانتریفیوژهای ایران؛ طرف مقابل از ایران میخواست سانتریفیوژهای «آیآر-۶» خود را نابود کند، اما در نهایت موافقت کرد که ایران سانتریفیوژها را که حدود ۱۰۰ دستگاه بوده در یک انبار زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی نگه دارد
۵- سخنگوی وزارت خارجه آمریکا و ایران اعلام کنند این دو کشور دیگر به دنبال کشتن شهروندان یکدیگر نخواهند بود؛ با اینکه قرار نبود نامی از قاسم سلیمانی برده شود، اما پایان دادن به تلاشها برای گرفتن انتقام ترور او، نقطه کلیدی این تعهد بود. ایران در نهایت این خواسته را نپذیرفت.
باقریکنی در ادامه اضافه میکند که دولت ابراهیم رئیسی سپاه پاسداران را از انجام اقداماتی که میتواند مذاکرات وین را تضعیف کند، منصرف نکرد. به عنوان مثال «درباره پرتاب ماهواره خیام به آنها گفتیم که بهدلیل مذاکرات برای احیای برجام، پرتاب را به تعویق نیندازند.»
مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی میگوید ابتکارات هوشمندانه ایران از جمله اقدامات تلافیجویانه پس از قطعنامه آژانس یا تحریمهای اخیر آمریکا و نیز نادیده گرفتن ۱۱ مورد ضربالاجل تعیین شده توسط طرف مقابل (از جمله یک مورد که مالی تهدید کرد وین را ترک میکند) در مذاکرات وین برای کشور دستاورد داشته است.
او میگوید: «برخلاف سیاستی که دولت روحانی دنبال میکرد، ما قویا معتقد بودیم که جزئیات مذاکرات نباید با افکار عمومی مطرح شود. موضوع خروج سپاه از فهرست گروههای تروریستی پس از انتشار رسانههای اسرائیلی مذاکرات را به بنبست کشاند، چرا که باعث شد آمریکا تحت فشار قرار بگیرد.»