رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در نشست دوحه گفت این کشور تصمیمی برای حذف سپاه از لیست تحریم نگرفته است. او افزود فارغ از اینکه چه اتفاقی در رابطه با سپاه بیفتد، تحریمهای بسیاری باقی خواهد ماند.
در حالی که آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا برای شرکت در نشست شش جانبه وزیران خارجه چهار کشور عربی به همراه همتایان اسرائیلی و آمریکاییشان وارد اسرائیل شده، یک مقام اسرائیلی گفت برگزاری این نشست، صرفنظر از نتیجه، پیامی روشن برای ایران دارد.
این مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده این اظهارات را به روزنامه هاآرتص گفت.
رادیوی ملی اسرائیل هم از قول یک مقام این کشور اعلام کرد هدف اصلی این نشست تشکیل جبههای واحد علیه ایران است.
نشست وزیران خارجه شش کشور اسرائیل، آمریکا، مراکش، مصر، امارات متحده عربی و بحرین عصر یکشنبه و صبح دوشنبه در اسرائیل برگزار میشود.
موضوع ایران و همچنین جنگ اوکراین که موجب بحران در بازار جهانی انرژی شده از محورهای اصلی گفتوگوهای شش وزیر خارجه خواهد بود.
این نخستین بار است که کنفرانسی با حضور وزیران خارجه چهار کشور عربی در اسرائیل برگزار میشود.
به نوشته هاآرتص، ایده اولیه چنین نشستی در سفر ۹ ماه پیش وزیر خارجه اسرائیل به امارات مطرح، و یک هفته پیش، در جریان سفر نخستوزیر اسرائیل به قاهره نهایی شد.
قرار است ظهر یکشنبه، در پایان نشست، کنفرانسی مطبوعاتی برگزار شود.
در آستانه برگزاری این نشست، آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا شامگاه شنبه وارد اسرائیل شد و قرار است تا ظهر روز یکشنبه وزیران خارجه نیز وارد اسرائیل شوند.
بلینکن قرار است صبح روز یکشنبه در اورشلیم با یائیر لاپید، همتای اسرائیلی خود و همچنین نفتالی بنت نخستوزیر این کشور دیدار کند.
وزیران خارجه آمریکا و اسرائیل همچنین پیش از آغاز اجلاس ششجانبه، یک کنفرانس خبری مشترک خواهند داشت.
پیشتر رهبران مصر، اسرائیل و امارات در نشستی سهجانبه در شرمالشیخ درباره «تحولات جهانی» گفتوگو کردند و رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که توافق احتمالی با ایران و خروج احتمالی سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی از محورهای این نشست بود.
حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان، از وزیر خارجه دولت ابراهیم رئیسی به دلیل اظهارات او درباره احتمال حذف نشدن سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی انتقاد کرد و او را فاقد اشراف کافی بر حوزه سیاست خارجی دانست.
شریعتمداری گفت: «این سخنان از شخصیتی در جایگاه وزیر خارجه بسیار عجیب و غیرمنتظره است. چگونه میتوان امنیت کشور و مردم را با آمریکای جنایتکار تاخت زد؟»
او افزود: «اشتباه دیگران این است که تسلیم را به اشتباه ایثار نامیدهاند و بدتر اینکه این تسلیم را به فرماندهان سپاه نسبت دادهاید. انتظار آن است که فرمانده سپاه اظهارات وزیر خارجه را اصلاح کند.»
حسین امیر عبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پیشتر گفته بود: «فرماندهان سپاه به من گفتهاند که اگر مذاکرات به جایی رسید که مساله سپاه مانع توافق بود، سختگیری نکنید تا توافق صورت گیرد. این از خودگذشتگی آنها است.»
امیر عبداللهیان همچنین گفته بود که مذاکرات وین به نقطه توافق نزدیک شده اما موضوعات اندک و مهم باقی مانده است.
او گفت: «خارج کردن اشخاص حقیقی و حقوقی از لیست قرمز و از لیست تحریمهای یکجانبه آمریکاییها، یکی از موضوعات اصلی ما در مذاکرات است. برخی از هلدینگها و موسسات حکومتی ما در این فهرستها قرار دارند و یکی از موضوعات هم سپاه پاسداران است.»
ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی از حمله به مواضع حوثیها در حدیده و صنعا خبر داد. این ائتلاف خاطرنشان کرد پهپادهایی را که حوثیها از تاسیسات غیرنظامی یمن همچون فرودگاه صنعا و بندر حدیده برای حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی میفرستادند هدف قرار داده است.
این اقدام در واکنش به حملههای گسترده حوثیها در روز جمعه به تاسیسات نفتی آرامکو در جده و سایر زیرساختهای غیرنظامی عربستان سعودی صورت گرفت.
پیشتر در روز شنبه رییس دفتر سیاسی شبهنظامیان حوثی اعلام کرده بود که حمله حوثیها به عربستان سعودی به مدت سه روز متوقف میشود و گفت که این گروه برای آزاد کردن همه اسیران جنگی از جمله برادر رییسجمهوری یمن آماده است.
نفتالی بنت، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به حمله روز گذشته حوثیها به تاسیسات نفتی و غیرنظامی عربستانس سعودی نوشت: «حملات اخیر حوثیها به عربستان سعودی گواه دیگری بر آن است که تجاوز منطقهای ایران حد و مرز ندارد و نگرانیها درباره احتمال حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی را تقویت میکند.»
بیل هگرتی، سناتور جمهوریخواه آمریکایی، نیز در توییتی گفت: «بایدن شبهنظامیان حوثی تحت حمایت سپاه پاسداران را از فهرست سازمانهای تروریستی خارجی حذف کرد، اما حملههای حوثیها به متحدان آمریکا ادامه دارد. اکنون بایدن میخواهد تحریمهای سپاه پاسداران را حذف کند. همه ما میدانیم که در آینده چه اتفاقی میافتد.»
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، با اعلام اینکه تهران و قدرتهای جهانی به حصول توافق اتمی نزدیک شدهاند، گفت لغو تحریم سپاه پاسداران از موضوعات اصلی است.
امیرعبداللهیان در مصاحبهای که روز شنبه ششم فروردین از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش شد گفت: «به نقطه توافق نزدیک شدهایم اما موضوعات اندک و مهم صورت مانده است.»
به گفته او، خارج کردن اشخاص حقیقی و حقوقی از «لیست قرمز» و لیست تحریمهای آمریکا «از موضوعات اصلی» در مذاکرات است.
او اضافه کرد مقامات عالیرتبه سپاه همواره به ما یادآوری میکنند «اگر به نقطهای رسیدید که موضوع سپاه مطرح بود، موضوع سپاه نباید مانعی برای شما باشد».
وزیر خارجه جمهوری اسلامی این موضوع را «از خودگذشتگی سپاه» خواند و گفت با وجود اجازه آنها «این موضوع از موضوعات اصلی ماست».
او همچنین تاکید کرد که توافق احتمالی جدید «فراتر از برجام نخواهد بود ولی در حوزه لغو تحریمها توانستیم پیشرفتهای بزرگی را داشته باشیم.»
در هفتههای گذشته نیز گزارش شده بود موضوع خروج سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی خواسته باقیمانده ایران در مذاکرات وین است و دولت بایدن در حال بررسی این تصمیم است.
رهبران اسرائیل و همچنین شماری از اعضای کنگره آمریکا به شدت با چنین تصمیم احتمالی مخالفت کردهاند.
در همین حال قرار است آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه به اسرائیل سفر کند و در دیدار با مقامهای این کشور، درباره توافق احتمالی با ایران و همچنین منازعه اوکراین با آنها به گفتوگو بپردازد.
همچنین قرار است برای نخستین بار نشستی پنججانبه در اسرائیل با حضور وزیر خارجه این کشور و همتایان او از آمریکا، امارات متحده عربی، بحرین و مراکش برگزار شود.
چهار روز پیش نیز رهبران مصر، اسرائیل و امارات در نشستی سهجانبه در شرمالشیخ درباره «تحولات جهانی» گفتوگو کردند و رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که توافق احتمالی با ایران و خروج احتمالی سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی از محورهای این نشست بود.
امیرعبداللهیان در واکنش به نشست شرمالشیخ گفت: «ما با امارات روابط خوبی داریم اما هیچگاه در معادلات مناسبات با امارات، عادیسازی روابط با اسرائیل را فراموش نخواهیم کرد.»
او همچنین گفت که در سفر انریکه مورا به تهران «آخرین تبادلاتی که صورت گرفته است مورد بررسی قرار میگیرد.»
امیرعبداللهیان افزود: «ما و سه کشور اروپایی در خصوص یک متن به توافق رسیدیم و اگر آمریکاییها رویکردی واقعبینانه داشته باشند، توافق دستیافتنی است.»
انریکه مورا، هماهنگ کننده مذاکرات وین، برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی رهسپار تهران شده و به نوشته خبرگزاری دولتی ایرنا، قرار است او روز یکشنبه علاوه بر دیدار با علی باقری کنی، با برخی «مقامهای ارشد» جمهوری اسلامی نیز دیدار کند و سپس عازم آمریکا شود.
همزمان با انتشار خبر درباره سفر انریکه مورا به تهران، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا حصول توافق با ایران را نزدیک دانست؛ مشاور امنیت ملی کاخ سفید نیز گفت اگر دیپلماسی به نتیجه نرسد فشارها بر ایران افزایش خواهد یافت.
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز شنبه ششم فروردین در همایش دوحه گفت ایران و قدرتهای جهانی به توافق بر سر احیای برجام بسیار نزدیکاند و ابراز امیدواری کرد که حصول توافق ممکن شود.
او در پاسخ به انتقادها گفت برجام جلوی دستیابی ایران به سلاح اتمی را گرفت و موضوعات مربوط به ایران باید مرحله به مرحله پیگیری شود.
بورل افزود: «ما به توافق نزدیک هستیم و امیدوارم که توافق حاصل شود.»
انریکه مورا، هماهنگ کننده مذاکرات وین، برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی رهسپار تهران شده است.
خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد او روز یکشنبه علاوه بر دیدار با علی باقری کنی، با برخی «مقامهای ارشد» جمهوری اسلامی نیز دیدار خواهد کرد.
ایرنا همچنین نوشت بر اساس «شنیدهها» مورا پس از تهران عازم آمریکا خواهد شد.
خبرگزاریهای ایرنا و ایسنا به نقل از «منابع نزدیک به هیات ایرانی» گزارش دادند که «به دلیل عدم اتخاذ تصمیم سیاسی لازم در واشنگتن، هنوز در نقطه توافق قرار نداریم و رایزنی ها و رفت و آمدهای دیپلماتیک برای حل و فصل برخی موضوعات باقیمانده انجام میشود.»
انریکه مورا شامگاه جمعه در توییتی نوشت که با هدف «تلاش برای رفع شکافهای باقیمانده» در مذاکرات احیای برجام به تهران میرود.
او تاکید کرد: «ما باید این مذاکرات را به نتیجه برسانیم خیلی چیزها در مخاطره است.»
هشدار آمریکا درباره فشار به ایران در صورت شکست مذاکرات
در همین حال جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، گفته است در صورت شکست دیپلماسی، فشارها بر ایران افزایش خواهد یافت.
سالیوان روز جمعه در هواپیمایی که جو بایدن را به لهستان میبرد به خبرنگاران گفت: «ما هنوز به دنبال نتیجهای دیپلماتیک هستیم که برنامه هستهای ایران را به داخل یک چارچوب برگرداند. البته اگر دیپلماسی به نتیجه نرسد، ما همکاری نزدیکی با شرکای بینالمللیمان برای افزایش فشارها بر ایران خواهیم داشت.»
سالیوان در عین حال با تعبیر یکی از خبرنگاران که که برجام را «در حالت احتضار» خواند مخالفت کرد و گفت هنوز موضوعات و کارهایی باقی مانده که باید انجام شود.
مذاکرات وین از بیستم اسفند به دلیل «عوامل بیرونی» متوقف شده اما مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای گذشته چندین بار خبر دادهاند که مواضع و دیدگاههای خود را در مورد آخرین جزییات پیشنویس توافق نهایی و «خطوط قرمز» به طرف مقابل اعلام کردهاند.
آنها درباره این خطوط قرمز توضیحی ندادهاند اما بر اساس گزارشها، یکی از موارد اصلی اختلاف بر سر خارج شدن نام سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی است.
در همین حال قرار است آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه به اسرائیل سفر و با مقامهای این کشور درباره توافق احتمالی با ایران و همچنین منازعه اوکراین گفتوگو کند.
همچنین قرار است برای نخستین بار نشستی پنججانبه در اسرائیل با حضور وزیر خارجه این کشور و همتایان او از آمریکا، امارات متحده عربی، بحرین و مراکش برگزار شود.
چهار روز پیش نیز رهبران مصر، اسرائیل و امارات در نشستی سهجانبه در شرمالشیخ درباره «تحولات جهانی» گفتوگو کردند و رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که توافق احتمالی با ایران و خروج احتمالی سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی از محورهای این نشست بود.